|
HAVALİMANLARI/HAVAALANLARI YER
HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ (SHY-22)(1)(2)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı;
havalimanları/havaalanları yer hizmetlerinin uluslararası seviyede
yapılmasını sağlamak için uygulanacak usul ve esasları düzenlemek ve bu
hizmetlerle ilgili yetkilendirme ve denetleme esasları ile yer hizmetlerine
ilişkin ücretleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;
havalimanı/havaalanı ve/veya terminal işletmeciliği yapan kamu kurum ve
kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişileri, bu Yönetmelikte belirtilen
şartları sağlayarak, çalışma ruhsatı alan kuruluşları, hava taşıyıcılarını
ve bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren diğer kuruluşları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (Değişik:RG-14/6/2022-31866)
(1) Bu Yönetmelik, 14/10/1983 tarihli
ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 44 üncü maddesi, 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 nci,
441 inci ve 796 ncı maddeleri ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 477 nci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) A grubu çalışma ruhsatı: Havalimanlarında/havaalanlarında,
5 inci maddede belirtilen hizmet türlerinin tamamı veya en az yolcu
hizmetleri, yük kontrolü ve haberleşme, ramp, kargo ve posta hizmetleri
için en az üç uluslararası trafiğe açık havalimanında/havaalanında
teşkilatlanarak hava taşıyıcılarına yer hizmeti yapmak üzere
yetkilendirilmiş tüzel kişilere her bir hizmet türü için verilecek çalışma
belgelerini,
b) (Değişik:RG-28/8/2018-30519) B grubu
çalışma ruhsatı: Havalimanlarında/havaalanlarında 5 inci maddede belirtilen
hizmet türlerinden ulaşım hizmeti hariç, diğer hizmet türlerinin tamamını
veya bir kısmını kendileri için yapacak hava taşıyıcılarına her bir hizmet
türü için verilecek çalışma belgelerini,
c) (Değişik:RG-3/11/2018-30584) Bakan:
Ulaştırma ve Altyapı Bakanını,
ç) (Değişik:RG-3/11/2018-30584) Bakanlık:
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,
d) (Değişik:RG-28/8/2018-30519) C grubu
çalışma ruhsatı: Havalimanlarında/havaalanlarında, 5 inci maddede
belirtilen hizmet türlerinden temsil, gözetim ve yönetim, ikram servis,
uçuş operasyon, uçak özel güvenlik hizmet ve denetimi ile kargo ve posta
hizmetini yapmak üzere yetkilendirilmiş (Ek ibare:RG-17/1/2019-30658)
yabancı hava taşıyıcıları haricindeki tüzel kişilere her bir hizmet
türü için verilecek çalışma belgelerini,
e) CEN: Avrupa Standartlar Komitesini,
f) (Değişik:RG-9/12/2025-33102)
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ): Havalimanı
işletmek üzere kurulmuş kamu iktisadi kuruluşunu,
g) ECAC: Avrupa Sivil Havacılık Konferansını,
ğ) (Değişik:RG-28/8/2018-30519) Form 4:
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün verdiği yetki çerçevesinde ilgili
yöneticiye verilen yönetici personel onay formunu,
h) Geçici çalışma ruhsatı: Talep edilen hizmet
türüne ilişkin yer hizmetleri kuruluşu bulunmayan
havalimanında/havaalanında, ön izin ve çalışma ruhsatı prosedürlerinden
bağımsız olarak talep edilen hizmet türünde diğer havalimanlarında/havaalanlarında
çalışma ruhsatı olan kuruluşa, bir yıl geçerli olmak üzere verilecek
çalışma belgelerini,
ı) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünü,
i) (Ek:RG-3/11/2018-30584)
(Değişik:RG-14/6/2022-31866) Hava tarafı: Havalimanında/havaalanında
pistleri, taksi yolları, apron ve bunlara bitişik sahaları, hava
araçlarının kalkmasını, inmesini ve yer manevralarını yapmasını, hava
araçlarının yakıt, bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasını ve yük ile
yolcu indirilip bindirilmesini temin edici tesisleri ve belirli durumlarda
doğrudan uçuş faaliyeti amacıyla kullanılan bina ve yapıları veya bunların
bazı kısımlarını ve bu bölümlerin hepsine girişin kontrollü olduğu yerleri,
j) Hava taşıyıcısı: Yerli ve yabancı tüm hava
taşıyıcılarını,
k) (Değişik:RG-9/12/2025-33102)
Havalimanı/havaalanı işletmecisi: 27/10/2016 tarihli ve 29870 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Havaalanı Sertifikasyon ve İşletim Yönetmeliği
(SHY-14A) kapsamında Genel Müdürlük tarafından sertifikalandırılmış
havalimanını/havaalanını işletmek üzere yetkili kılınmış gerçek veya tüzel
kişiyi,
l) Hizmet sözleşmesi:
Havalimanlarında/havaalanlarında yer hizmeti yapan yer hizmetleri
kuruluşları ile havalimanlarının/havaalanlarının işletmeciliğini yürüten
havalimanı/havaalanı işletmecisi arasındaki ilişkileri, karşılıklı hak ve
yükümlülükleri ile bu Yönetmelikte belirlenen kurallara aykırı
davranışların cezai müeyyidelerini düzenleyen standart sözleşmeyi,
m) IATA: Uluslararası Hava Taşımacılığı
Birliğini,
n) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Örgütünü,
o) ISO: Uluslararası Standartlar Örgütünü,
ö) (Ek:RG-3/11/2018-30584)
(Değişik:RG-14/6/2022-31866) Kara tarafı: Bir
havalimanında/havaalanında doğrudan uçuş faaliyetlerine dâhil olmayan
terminal binalarını, diğer tüm yapıları, kullanımlı veya boş sahaları içine
alan ve avan projede ya da master planda gösterilen; hava araçlarının
yakıt, bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasını, yolcuların ve hizmet
alan veya hizmet üreten diğer kullanıcıların sağlık, eğitim, ibadet,
alışveriş, ofis, depo, konaklama, ulaşım, iletişim ve buna benzer tüm
ihtiyaçlarını karşılayıcı alanları da içerebilecek olan alanlar ve bölgeler
ile Bakanlıkça uygun görülecek olan yüksek katma değerli diğer tesisleri de
içerebilen alanlar ve bölgeleri kapsayan, ana giriş yolu/yolları kontrol
noktasından başlayarak hava tarafı dışında kalan havalimanı/havaalanı
bölümünü,
p) (Değişik:RG-25/4/2023-32171) Kargo: Bagaj, posta, hava yolu postası, hava yolu
materyalleri ve uçak içi tedarikler haricinde bir hava aracında taşınan
malları,
r) Kargo acentesi: Bir işletici ile iş yapan ve
kargo, kurye ve ekspres koliler konusunda ilgili makam tarafından kabul
edilen veya istenen güvenlik kontrollerini sağlayan bir acente, nakliyeci
veya diğer bir kuruluşu,
s) (Değişik:RG-9/12/2025-33102)
PAT alanları/sahaları: Hava araçları ve bunların faaliyetleri ile ilgili
araç ve gereçlerin hareket ve park edilmesinde kullanılan asfalt, beton ve
toprak yapıdaki pist, apron ve taksi yolları ile yakın çevresini,
ş) Standart yer hizmetleri anlaşması: Yer
hizmetleri kuruluşları ile hava taşıyıcıları arasında veya bu Yönetmelikte
yer alan özel yetkilere dayanılarak hava taşıyıcılarının kendi aralarında
yapacakları standart anlaşmayı,
t) TSE: Türk Standartları Enstitüsünü,
u) Yabancı hava taşıyıcısı: Herhangi bir yabancı
devlet sivil havacılık otoritesinden işletme ruhsatı almış bulunan
işletmecileri,
ü) Yer hizmetleri kuruluşu:
Havalimanlarında/havaalanlarında yer hizmetleri yapmak üzere çalışma
ruhsatı alan veya yetkilendirilen kamu ya da özel tüzel kişiliği
statüsündeki kuruluşları,
v) Yerli hava taşıyıcısı: 2920 sayılı Kanun ve bu
Kanuna ilişkin olarak çıkarılan Yönetmeliklerde istenen şartları sağlayarak
işletme ruhsatı almış bulunan işletmecileri,
y) (Ek:RG-14/6/2022-31866) Havalimanı/havaalanı:
Karada ve su üzerinde, belirlenen sınırlar içerisindeki, hava tarafı ve
kara tarafından müteşekkil tüm alanları,
z) (Ek:RG-25/4/2023-32171)
D grubu çalışma ruhsatı:
Havalimanlarında/havaalanlarında 5 inci maddede belirtilen hizmet
türlerinden yolcu hizmetleri, yük kontrolü ve haberleşme, ramp, kargo ve posta, uçuş operasyon hizmetlerini 3/3/2018 tarihli ve 30349 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Sivil Hava Ulaşımına Açık Havaalanlarında Yer Alan Terminaller
ile Sıhhi İşyerleri İçin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin
Yönetmelik (SHY-33B) kapsamında özel amaçlar için işletilmek üzere C grubu
havalimanı/havaalanı terminal işletme ruhsatı almış ve yalnızca bu
terminali kullanacak hava taşıyıcılarına ve hava araçlarına yer hizmeti
yapmaya yetkilendirilmiş olan havalimanı/havaalanı işletmecisi haricindeki
tüzel kişilere her bir hizmet türü için verilecek çalışma belgelerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Havalimanı/havaalanı Yer
Hizmetleri Türleri
Hizmet türleri
MADDE 5 – (1) Havalimanları/havaalanları yer
hizmetleri türleri aşağıdaki şekilde gruplandırılmıştır:
a) Temsil,
b) Yolcu hizmetleri,
c) Yük kontrolü ve haberleşme,
ç) Ramp,
d) Kargo ve posta,
e) Uçak hat bakım,
f) Uçuş operasyon,
g) Ulaşım,
ğ) İkram servis,
h) Gözetim ve yönetim,
ı) Uçak özel güvenlik hizmet ve denetimi.
(2) Havalimanları/havaalanları yer hizmet
türlerinin detayları Genel Müdürlük tarafından çıkarılacak havacılık
talimatlarıyla belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sorumluluk ve Yetkiler
Sorumluluk
MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan
hükümleri yerine getirmekten havalimanı/havaalanı işletmecileri, yer
hizmetleri kuruluşları ile hava taşıyıcıları sorumludur.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilen yer hizmetlerinin
uluslararası seviyede yapılmasını sağlayacak tedbirlerin alınmasından
havalimanı/havaalanı işletmecisi, Genel Müdürlüğe karşı sorumludur. Bu
hususu sağlamak amacıyla havalimanı/havaalanı işletmecisi, sürekli olarak
gözetim ve denetimde bulunarak tespit edilen eksiklik ve aksaklıklarla
ilgili olarak Genel Müdürlüğe bilgi verir. Genel Müdürlüğün talimatları
doğrultusunda gerekli tertip ve tedbirleri alır veya aldırır.
(3) Bu Yönetmelikte yer alan mali hususlar Genel
Müdürlük ve (Değişik ibare:RG-9/12/2025-33102)
havalimanı/havaalanı işletmecisi sorumluluğundadır.
(4) (Ek:RG-9/12/2025-33102)
DHMİ’nin yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırarak işletimini
özel sektöre verdiği havalimanlarında tarafların sözleşmeden kaynaklanan
hakları saklıdır.
Yer hizmetleri kuruluşlarının sorumlulukları
ve yetkileri
MADDE 7 – (1) Yer hizmetleri kuruluşlarının
yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
a) A Grubu çalışma ruhsatı sahibi kuruluşun yetki
ve sorumlulukları;
1) Kuruluş, havalimanlarında/havaalanlarında 5
inci maddede belirtilen hizmetlerin tamamını veya en az yolcu hizmetleri,
yük kontrolü ve haberleşme, ramp ile kargo ve posta hizmetlerini, hava
taşıyıcısına her bir hizmet türü için A grubu çalışma ruhsatı alarak
yapmaya yetkilidir.
2) İlk defa A grubu çalışma ruhsatı alacak
kuruluş, uluslararası trafiğe açık en az üç havalimanında/havaalanında, 5
inci maddede belirtilen hizmetlerden en az yolcu hizmetleri, yük kontrolü
ve haberleşme, ramp ile kargo ve posta hizmetlerini vermek üzere
teşkilatlanmak zorundadır.
3) Yolcu trafiği olmayan
havalimanlarında/havaalanlarında, yolcu hizmetleri çalışma ruhsatının
alınması zorunlu değildir.
b) B grubu çalışma ruhsatı sahibi hava
taşıyıcısının yetki ve sorumlulukları;
1) (Değişik:RG-17/6/2017- 30099) Yerli
hava taşıyıcısı, ulaşım hizmeti hariç olmak üzere, bu Yönetmeliğin 5 inci
maddesinde belirtilen yer hizmet türlerinin tamamını veya bir kısmını B
grubu çalışma ruhsatı alarak kendi için yapmaya yetkilidir.
2) Yabancı hava taşıyıcıları 9 uncu maddede
belirtilen yer hizmet türlerinin tamamını veya bir kısmını B grubu çalışma
ruhsatı alarak kendi için yapmaya yetkilidir.
c) (Değişik:RG-28/8/2018-30519) C grubu
çalışma ruhsatı alan kuruluş, 5 inci maddede belirtilen ikram servis, uçuş
operasyon, temsil, gözetim ve yönetim, uçak özel güvenlik hizmet ve
denetimi ile kargo ve posta hizmetlerinin tamamını veya bir kısmını yapmaya
yetkilidir.
ç) Yer hizmetleri kuruluşları teşkilatlandıkları
havalimanlarında/havaalanlarında hiçbir hava taşıyıcısına hizmet vermeseler
dahi çalışma ruhsatına esas olan araç, gereç ve personelini aynen muhafaza
etmek zorundadır. Ancak havalimanının/havaalanının inşaat, yapım, onarım
veya geçici süre ile kapatılması halinde, kapalı kalınan süre boyunca bu
zorunluluk aranmaz ve (Ek ibare:RG-9/12/2025-33102)
havalimanı/havaalanı işletmecisince yer hizmeti kuruluşundan bu süre
boyunca yer tahsis ücretleri alınmaz.
d) (Değişik:RG-28/8/2018-30519) A Grubu
çalışma ruhsatına sahip yer hizmetleri kuruluşlarının ödenmiş sermayeleri
3.000.000 ABD doları karşılığı, C grubu çalışma ruhsatına sahip yer
hizmetleri kuruluşlarından ruhsatlarının kapsamında kargo ve posta hizmeti
bulunmayanların ödenmiş sermayeleri 200.000 ABD doları karşılığı, C grubu
çalışma ruhsatına sahip yer hizmetleri kuruluşlarından ruhsatlarının
kapsamında kargo ve posta hizmeti bulunanların ödenmiş sermayeleri ise (Ek
ibare:RG-25/4/2023-32171) 500.000 ABD
doları karşılığı, D grubu çalışma ruhsatına sahip yer hizmetleri
kuruluşlarının ödenmiş sermayelerinin de
500.000 ABD doları karşılığı Türk Lirasından aşağı olamaz. Türk
Lirası sermayenin ABD doları karşılığı, sermaye taksitlerinin ödenmiş
olduğu günlerdeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas
alınarak hesaplanır.
e) (Değişik ibare:RG-25/4/2023-32171) A, C veya D grubu
çalışma ruhsatı almak için talepte bulunan kuruluşların, 13/1/2011 tarihli
ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu gereğince ticari tescilini yaptırmak ve
esas mukavelesini hazırlayarak yayınlamak ve bunların kurumca tasdikli
suretini Genel Müdürlüğe sunmak zorundadır.
1) A grubu çalışma ruhsatı alacak olan yer
hizmetleri kuruluşlarının esas mukavelelerinde ve ticari tescilde kuruluşun
iştigal mevzu olarak 5 inci maddede belirtilen yer hizmet türlerinin
dışında bir çalışma alanına yer verilmez.
2) İhtiyaç duyulması halinde,
havalimanı/havaalanı işletmecisinin teklifi ve Genel Müdürlüğün oluru ile
diğer kuruluşlara ait apron plakalı araçlara da araç bakım onarım hizmetleri
verebilirler. Yer hizmetleri kuruluşu, 5 inci maddede yer alan yer
hizmetleri dışında yapacağı faaliyetlerin hesaplarını, yer hizmetleri
faaliyetleri hesaplarından mevcut ticari uygulamaya göre özenli bir şekilde
ayırır. Ancak A grubu çalışma ruhsatı alacak olan yerli hava taşıyıcıları,
ana sözleşmelerinde diğer sivil havacılık faaliyetlerine de yer
verebilirler.
3) Hisselerin en az %51 inin nama yazılı olması
zorunludur.
4) (Değişik ibare:RG-25/4/2023-32171) A, C veya D grubu
çalışma ruhsatı alacak yer hizmetleri kuruluşlarının; Şirketi idare ve
temsil etmeye yetkili olanların çoğunluğunun Türk vatandaşı olması ve
şirket ana sözleşmesine göre oy çoğunluğunun Türk ortaklarda bulunması
zorunludur. Ancak 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları
Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.
f) (Değişik:RG-28/8/2018-30519)
Havalimanı/havaalanı işletmecisine ödeyecekleri hizmet yapabilme hakkı
karşılıkları ve yapacakları hizmet sözleşmesinden doğabilecek
yükümlülükleri için A grubu çalışma ruhsatı alacak kurum ve kuruluşlar
1.000.000 ABD doları, B ve C grubu çalışma ruhsatı alacak kurum ve
kuruluşlar 100.000 ABD doları, ruhsatlarının kapsamında kargo ve posta
hizmeti de bulunacak şekilde C grubu çalışma ruhsatı alacak kurum ve
kuruluşlar ise 250.000 ABD doları, (Ek ibare:RG-25/4/2023-32171) D grubu çalışma ruhsatı alacak kuruluşlar da 250.000
ABD doları, muhtevası ve şekli havalimanı/havaalanı işletmecisi
tarafından belirlenecek kati ve süresiz banka teminat mektubunu
havalimanı/havaalanı işletmecisine vermek zorundadırlar. Ancak Türk hava
taşıyıcılarına yurt dışında benzer yer hizmetlerini yapma hakkı sağlayan
veya sağlamayı taahhüt eden ülke taşıyıcılarından söz konusu teminat
mektubu karşılıklılık esasları gözetilerek istenir.
g) (Değişik ibare:RG-25/4/2023-32171) A, C veya D grubu
çalışma ruhsatına sahip yer hizmetleri kuruluşları, ortaklardan herhangi
birisinin hissesinin tamamını veya bir kısmını devretmeyi veya mevcut hisse
oranını artırmayı planlaması halinde devir işlemleri yapılmadan önce Genel
Müdürlükten izin almaları zorunludur.
ğ) A grubu çalışma ruhsatı olan yer hizmetleri
kuruluşlarının bir havalimanında/havaalanında hizmet vermek istememesi
durumunda havalimanı/havaalanı işletmecisi veya havalimanı/havaalanı
işletmecisinin kurduğu şirket ilgili havalimanı/havaalanı için Genel
Müdürlük tarafından yetkilendirilir. Bu tür yetkilendirmelerde personel,
teçhizat ve eğitim şartları Genel Müdürlük tarafından ayrıca belirlenir.
h) A grubu çalışma ruhsatına sahip yer hizmetleri
kuruluşlarının elinde olmayan ve havalimanı/havaalanı işletmecisi
tarafından kabul görülecek mücbir sebeplerden dolayı hizmet yapamaz duruma
düşmeleri halinde, havalimanı/havaalanı işletmecisi, bu hizmetler için A
grubu çalışma ruhsatına sahip başka yer hizmetleri kuruluşundan söz konusu
durum ortadan kalkıncaya kadar hizmetin yapılmasını isteyebilir. Sonucundan
Genel Müdürlüğe bilgi verilir. Görevlendirilen yer hizmetleri kuruluşu,
çalışma ruhsatına sahip olduğu hizmetleri hizmeti alan kuruluş ile
aralarında belirlenecek ücretler karşılığında yapmak zorundadır. Böyle bir
durumda, 17 nci maddede belirtilen standart yer hizmetleri anlaşmasının
yapılması şartı aranmaz. Anlaşma yapılması halinde, bu anlaşmaların geçici
statüde olması şarttır. Ancak, geçici süreli mücbir sebebin ortadan
kalkması ile geçici statüdeki bu anlaşmalar ortadan kalkar.
ı) (Değişik:RG-14/6/2022-31866) Uçuş
operasyon hizmeti için C grubu çalışma ruhsatı alacak olan kuruluşların,
temsil hizmeti çalışma ruhsatına ve Genel Müdürlüğe çalışma ruhsatı için
başvuru yaptığı yıldan bir önceki yıla ait toplam yolcu trafiği en fazla
olan yedi havalimanından/havaalanından en az beşinde gözetim ve yönetim
hizmeti çalışma ruhsatına sahip olması gerekir. Uçuş operasyon hizmeti
vermek isteyen A veya C grubu çalışma ruhsatına sahip kuruluşların Genel
Müdürlüğe çalışma ruhsatı almak için başvuru yaptığı yıldan bir önceki yıla
ait toplam yolcu trafiği en fazla olan iki havalimanı/havaalanı ile sivil
hava trafiğine açık en az üç uluslararası havalimanı/havaalanı olmak üzere
toplam en az beş havalimanında/havaalanında uçuş operasyon hizmeti çalışma
ruhsatı alması zorunludur.
i) (Ek:RG-25/4/2023-32171) D grubu çalışma ruhsatı
sahibi kuruluşun yetki ve sorumlulukları;
1) Kuruluş, 5 inci maddede belirtilen hizmet türlerinden yolcu
hizmetleri, yük kontrolü ve haberleşme, ramp,
kargo ve posta, uçuş operasyon hizmetlerini yalnızca işletmekte olduğu C
grubu havalimanı/havaalanı terminalini kullanacak hava taşıyıcılarına ve
hava araçlarına yer hizmeti vermek üzere D grubu çalışma ruhsatı alarak
yapmaya yetkilidir.
2) D grubu çalışma ruhsatı alacak kuruluşun, Sivil Hava
Ulaşımına Açık Havaalanlarında Yer Alan Terminaller ile Sıhhi İşyerleri
İçin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik (SHY-33B)
kapsamında C grubu havalimanı/havaalanı terminal işletme ruhsatına sahip
olması ve havalimanı/havaalanı işletmecisi olmaması zorunludur.
3) D grubu çalışma ruhsatı ile kargo terminalinde hizmet
verilemez.
Yerli hava taşıyıcılarının yetkileri
MADDE 8 – (1) (Değişik
cümle:RG-17/6/2017- 30099) Yerli hava taşıyıcıları 5 inci maddede
belirtilen havalimanı/havaalanı yer hizmet türlerinden ulaşım hizmeti
hariç, diğer hizmet türlerinin tamamını veya bir kısmını B grubu çalışma
ruhsatı alarak kendileri için yapmaya yetkilidirler. Ancak, temsil ile gözetim
ve yönetim hizmetleri için çalışma ruhsatı almalarına gerek yoktur.
(2) A grubu çalışma ruhsatına sahip yer
hizmetleri kuruluşunun veya hava taşıyıcısının elinde olmayan ve
havalimanı/havaalanı işletmecisi ile Genel Müdürlük tarafından kabul edilebilecek
mücbir sebeplerden dolayı hizmet yapamaz duruma düşmesi halinde, söz konusu
durum ortadan kalkıncaya kadar, yer hizmet türlerinin tamamını veya bir
kısmını kendileri için yapmaya yetkili kılınmış B grubu çalışma ruhsatına
sahip yerli hava taşıyıcısı, kendisine yapmaya yetkili bulunduğu
hizmetlerin bir kısmını ya da tamamını başka hava taşıyıcılarına da geçici
olarak vermeye havalimanı/havaalanı işletmecisinin teklifi üzerine, Genel
Müdürlük tarafından yetkilendirilebilir.
(3) Geçici olarak verilen hizmetlerde, B grubu
çalışma ruhsatına sahip yerli hava taşıyıcısı, söz konusu hizmetleri bu
hizmetleri vereceği ilgili kuruluş ile aralarında belirlenecek ücretler ve
esaslar çerçevesinde yapmak zorundadırlar. Bu durumda, 17 nci maddede
belirtilen standart yer hizmetleri anlaşmasının yapılması şartı aranmaz.
Anlaşma yapılması halinde, bu anlaşmaların geçici statüde olması şarttır.
Mücbir sebebin ortadan kalkması ile geçici statüdeki bu anlaşmalar ortadan
kalkar.
Yabancı hava taşıyıcılarının yetkileri
MADDE 9 – (1) Tarifeli veya tarifesiz
sefer yapan yabancı hava taşıyıcılarının yetkileri aşağıda belirtilmiştir:
a) (Değişik:RG-28/8/2018-30519) Tarifeli
sefer yapan yabancı hava taşıyıcıları, 5 inci maddede belirtilen hizmet
türlerinden temsil, gözetim ve yönetim, yolcu hizmetleri, yük kontrolü ve
haberleşme, uçak hat bakım, uçuş operasyon ile kargo ve posta hizmet
türlerinin tamamını veya bir kısmını B grubu çalışma ruhsatı alarak
kendileri için yapmaya yetkilidirler. Ruhsatlarının kapsamında kargo ve
posta hizmeti bulunacak şekilde B grubu çalışma ruhsatı başvurusunda
bulunacak hava taşıyıcılarının, 3/3/2018 tarihli ve 30349 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Sivil Hava Ulaşımına Açık Havaalanlarında Yer Alan
Terminaller ile Sıhhi İşyerleri İçin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına
İlişkin Yönetmelik (SHY-33B) kapsamında gümrüklü geçici depolama alanı
ve/veya antrepo çalışma ruhsatı almış olmaları ve bu işyerlerinin
havalimanında/havaalanında hava tarafı-kara tarafı sınırında, hava tarafına
direkt çıkışı olan bir konumda bulunması zorunludur.
b) Tarifesiz sefer yapan yabancı hava
taşıyıcıları, 5 inci maddede belirtilen hizmet türlerinden yalnız uçak hat
bakım hizmetini B grubu çalışma ruhsatı alarak kendileri için yapmaya
yetkilidirler.
İkram hizmeti
MADDE 10 – (1) İkram hizmetlerine ilişkin
hususlar aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
a) İkram servis hizmetine ilişkin hususlar;
1) İkram servis hizmetini,
havalimanları/havaalanları sınırları içinde teşkilatlanmış olan yer
hizmetleri kuruluşları, ikram servis hizmeti çalışma ruhsatına sahip
kuruluşlar veya yerli hava taşıyıcıları yapabilirler.
2) Havalimanı/havaalanı sınırları dışında
üretilen ikram ürünlerinin hava araçlarına intikali ancak ikram servisi
çalışma ruhsatına sahip kuruluşlarca yapılır.
b) İkram üretim hizmetine ilişkin hususlar;
1) İkram üretim hizmetini tüzel kişiler ile yerli
hava taşıyıcıları yapabilirler.
2) İkram üretim hizmetlerinin yürütülmesinde,
tesislerin yapımında gerekli donatım ve malzemenin kullanılmasında ve
temizliğin sağlanmasında uluslararası ve ulusal sağlık kuralları uygulanır.
3) Hava araçlarına ikram üretimi yapmak
havalimanı/havaalanı işletmecisinin iznine tabidir. Bu iznin verilebilmesi
için ikram üretimi yapacak kuruluş, yetkili bir sağlık kuruluşundan,
tesislerinde sağlık kurallarına uygun olarak üretim yapıldığına dair belge
almak zorundadır.
4) Hava araçlarına ikram üretim hizmeti yapmak
üzere havalimanı/havaalanı işletmecisinden izin alınmasına rağmen yapılacak
denetlemelerde, uygunluk belgesi almayan kuruluşun ikram üretimi, uygunluk
belgesi alıncaya kadar durdurulur.
5) Havalimanı/havaalanı sınırları içinde ve
dışında yapılan ikram üretiminin uluslararası standartlara ve sağlık
şartlarına uygunluğunun sorumluluğu ikramı alan hava taşıyıcısı ile ikram
üretimini yapan kuruluşa aittir.
6) Havalimanı/havaalanı sınırları içinde ikram
üretim tesislerinin kurulmasına, mevcut tesisler ve yer imkânları göz önüne
alınarak havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından izin verilir. İkram
üretim hizmeti izne tabi olmakla beraber bu hizmet için çalışma ruhsatı
alınması zorunlu değildir.
7) Hava araçlarına verilen ikram üretimi için
ikram üretim hizmetini yapan kuruluş tarafından havalimanı/havaalanı
işletmecisine, hizmet yapabilme hakkı karşılığı olarak ödenecek ücret,
havalimanı/havaalanı işletmecisi ile ikram üretim kuruluşu arasında
sözleşmeyle tespit edilir.
8) Tepsi başına alınacak ücret havaalanı
işletmecisi tarafından, kendi mevzuatındaki usul ile belirlenir.
9) Hava araçlarına verilen ikramlarda verilecek
yemek, meşrubat ve benzeri bedeli olarak alınacak ücret, ikramı veren
kuruluş ile alan kuruluş arasındaki anlaşmaya tabidir.
Özel yetkiler
MADDE 11 – (1) 7, 8 ve 9 uncu maddelerde
belirtilen genel yetkiler dışında kalan özel yetkiler aşağıda
düzenlenmiştir:
a) Yabancı hava taşıyıcılarınca talep edilen ve
yer hizmetleri kuruluşları ile yerli hava taşıyıcılarınca yapılamayan
hizmetler, çalışma ruhsatına sahip diğer yabancı hava taşıyıcılarınca
yapılabilir. Bu yetkinin kullanımı için havalimanı/havaalanı işletmecisinin
teklifi ile Genel Müdürlükten izin alınması zorunludur.
b) Hava taşıyıcılarının sefer yaptıkları
havalimanlarında/havaalanlarında, talep edecekleri yer hizmetlerini yapacak
yer hizmetleri kuruluşu bulunmaması veya yer hizmetleri kuruluşunun talep
edilen hizmet türlerinden herhangi birini yapamaması halinde, hava
taşıyıcılarının hizmetlerini yapmaya yerli hava taşıyıcıları yetkilidir.
c) (Değişik:RG-23/8/2022-31932)
Havalimanının/havaalanının çevresindeki iller ve ilçeler, şehir
merkezleri, şehir terminali ve/veya terminalleri ile havalimanının/havaalanının
kara tarafı arasındaki gidiş ve geliş taşıma işletmeciliği, bu konuda
talepte bulunan gerçek ve/veya tüzel kişiler tarafından Bakanlıktan onay
alınması kaydıyla yapılabilir. Ancak ilgili mevzuatına göre yetkilendirilen
ve havalimanının/havaalanının bulunduğu şehir merkezinden
havalimanı/havaalanı kara tarafı sınırlarına kadar toplu taşıma hizmeti
verecek kuruluşlar bu Yönetmelik gerekliliklerinin dışındadır.
ç) Apronda yolcu taşımacılığı hizmeti, yer
hizmetleri kuruluşları ve yerli hava taşıyıcıları tarafından yapılır. Bu
hizmetin düzenlenmesi ve hangi havalimanlarında/havaalanlarında, hangi
kuruluşlarca, hangi süre için yapılacağı hususu havalimanı/havaalanı
işletmecisinin yetkisindedir.
d) (Değişik:RG-14/6/2022-31866) Yol
gösterme (follow-me) hizmeti, hava taşıyıcılarının isteği olması halinde
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından verilir.
e) Yolcu köprüsü bulunan
havalimanlarında/havaalanlarında, yolcu köprüsüne park eden uçakların 400
Hz enerji/su/PCA hizmetlerini köprüden alması zorunludur. Zorunlu hallerde
bu hizmetler, yer hizmetleri kuruluşlarından harici olarak temin
edilebilir.
f) 9 uncu maddede belirtilen yer hizmetlerini
kendileri için yapan yabancı hava taşıyıcıları aynı şirket adı altında ve
aynı havalimanında/havaalanında yapacakları tarifesiz seferlerine de
ruhsatlarında belirtilen yer hizmetlerini verebilirler.
g) Ramp veya kargo ve posta hizmeti için (Değişik
ibare:RG-25/4/2023-32171) A, B veya D
grubu çalışma ruhsatı bulunan kuruluşlar, Genel Müdürlükten
önceden izin alarak ve aralarında anlaşma yapmak kaydıyla;
1) Ramp hizmeti detaylarında yer alan, yükleme ve
boşaltma hizmetinde,
2) Ramp hizmeti detaylarında yer alan, uçak içi
temizlik hizmetinde,
3) Kargo ve posta hizmetinde,
4) Mevcut hizmete yönelik olarak PAT alanlarında
şoför ve operatörlük hizmetinde,
yer alan işçilik hizmetlerini ve münhasıran bu
işçilik hizmetlerinin sevk ve idaresi, konusunda uzmanlaşmış A veya C grubu
çalışma ruhsatına sahip kuruluşlara yaptırılır. Bu durumda verilecek
hizmetle ilgili her türlü sorumluluk, A veya C grubu çalışma ruhsatına
sahip kuruluşa aittir. Hizmeti yaptıran ruhsat sahibi kuruluşun sorumluluğu
devam eder.
ğ) (Değişik ibare:RG-25/4/2023-32171) A, B veya D grubu çalışma ruhsatına sahip
kuruluşlarla anlaşma yapmak koşuluyla, Sağlık Bakanlığından ruhsat almış
olan veya 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
kapsamında yetkilendirilmiş olan sağlık kuruluşları, terminal içerisindeki
veya PAT sahalarındaki engelli ve hareket kabiliyeti kısıtlı yolculara
araç, gereç ve teçhizat kullanılarak verilen özel hizmetlerin tamamını veya
bir kısmını verebilirler. Terminal içerisinde ve apronda engelli ve hareket
kabiliyeti kısıtlı yolcu taşımacılığı hizmetleri ve içeriği (Değişik
ibare:RG-25/4/2023-32171) A, B veya D
grubu çalışma ruhsatı sahibi kuruluşlarla yapılan sözleşmede
tanımlanır. Bu durum hizmeti yaptıran ruhsat sahibi kuruluşun sorumluluğunu
ortadan kaldırmaz.
h) (Mülga:RG-28/8/2018-30519)
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çalışma Ruhsatı ile İlgili
İşlemler
Ön izin
MADDE 12 – (1) Ön izin ile ilgili işlemler
aşağıda belirtilmiştir:
a) Ön izin, çalışma ruhsatı verilmesi için bir
taahhüt mahiyeti taşımaz. Bu izin talep edilen bütün hazırlıkların
tamamlanması ve belgelenmesi halinde, çalışma ruhsatının verilebileceğini
öngören bir belgedir. Ön izin ile hizmet verilemez.
b) Çalışma ruhsatı alınmasına ilişkin bu
Yönetmelik ile belirlenen şartlar bir işletmenin yer hizmeti verebilmesi
için gerekli asgari şartlardır.
c) Ön izin alınmadan bu şartları veya daha
fazlasını sağlamak, kuruluşu havalimanlarında/havaalanlarında yer
hizmetleri yapmak için ön izin ya da çalışma ruhsatı verilmesi yönünde hak
sahibi kılmaz.
ç) Yer hizmetleri yapmak üzere ön izin veya
çalışma ruhsatı verilmesinde;
1) Havalimanlarının/havaalanlarının PAT alanları,
2) Araç trafiği bakımından kapasitesi,
3) Atölyeler ve araç park sahaları için yer
tahsisi imkânları,
4) Havalimanlarının/havaalanlarının fiziki yapısı
ile mevcut ve gelecekteki öngörülen pazar durumu,
5) İlave kapasite ihtiyacı,
gibi kriterler dikkate alınarak
havalimanı/havaalanı işletmecisinden ön izin görüş yazısı alınır.
d) Ramp hizmeti için A grubu çalışma ruhsatına
sahip yer hizmetleri kuruluşu bulunan havalimanlarında/havaalanlarında A
veya B grubu ramp hizmeti çalışma ruhsatına ilişkin ön izin talepleri, bu
iş için Genel Müdürlük onayı ile oluşturulan ve bir başkan ile dört üyeden
oluşan inceleme komisyonunca incelenir. Komisyon kararları çoğunluk esasına
göre alınır. Her üyenin bir oy hakkı vardır. Ön izin verilmesi kararı Genel
Müdürlük onayı ile yürürlüğe girer. İnceleme komisyonunun başkanı ve iki
üyesi Genel Müdürlük, iki üyesi havalimanı/havaalanı işletmecisi uzman
personelinden oluşturulur.
e) Toplam yıllık yolcu trafiği;
1) Bir milyona kadar olan
havalimanlarında/havaalanlarında en fazla iki yer hizmet kuruluşuna,
2) İki milyona kadar olan
havalimanlarında/havaalanlarında en fazla üç yer hizmet kuruluşuna,
3) İki milyonu aşan
havalimanlarında/havaalanlarında ise, her iki milyonluk yolcu artışından
sonra, ilave bir yer hizmetleri kuruluşuna,
bu Yönetmelikte istenen diğer koşulları da
sağlaması halinde A grubu çalışma ruhsatı için ön izin veya çalışma ruhsatı
verilebilir.
f) Genel Müdürlük tarafından verilecek ön
izinler, veriliş tarihinden itibaren bir yıl geçerlidir.
g) Ön izin verilen kuruluş, Genel Müdürlük
tarafından kabul görülecek mücbir sebeplerden dolayı, ön izin süresi
içerisinde gerekli hazırlıkları tamamlayamamış ise bir defaya mahsus olmak
üzere ön izin süresi en fazla bir yıl daha uzatılabilir.
ğ) Çalışma ruhsatı almak için yer hizmetleri
kuruluşlarının, aşağıda yazılı belgelerle Genel Müdürlüğe müracaat ederek
ön izin almaları gereklidir. Ön izin havalimanı/havaalanı işletmecisinin
görüşüne istinaden Genel Müdürlük tarafından verilir. Ön izin talebi, Genel
Müdürlük tarafından en fazla (Değişik ibare:RG-14/6/2022-31866) kırk
beş gün içinde incelenir. İncelenecek olan belgeler aşağıda
sayılmıştır:
1) Tasarlanan işletme teşkilatı,
2) Öngörülen sermaye ve yapısı,
3) Kurucu üyelerin isimleri,
4) Hizmet verilmesi planlanan havalimanları/havaalanları
ve verilecek hizmet türleri,
5) Kullanılacak araç, gereç ve teçhizatın listesi
ve bunların temin edilme şekilleri,
6) Ön fizibilite raporu,
7) Kuruluşun veya ortaklarının ticari
faaliyetlerinden dolayı devlete vergi veya sigorta pirim borcunun
olmadığını gösteren resmi belgeler,
8) Tüzel kişiliklerin kurucu ortakları ve tüzel
kişiliği temsile yetkili yöneticilerinin 2920 sayılı Kanunun 18 inci
maddesinde belirtilen suçlardan dolayı mahkûm edilmiş olmadığına ilişkin
Cumhuriyet başsavcılıklarından alınacak arşiv kayıtlı adli sicil belgesi,
9) Kuruluşun, çalışma ruhsatı aldıktan sonra yer
hizmetlerinden elde edeceği gelirler ve 7 nci maddede belirtilen teminat
mektubu dikkate alınmaksızın en az üç aylık personel, kira, yakıt, sigorta
ve benzeri giderlerini hangi kaynaklardan karşılayabileceğini gösterir
belgeye dayalı taahhütname,
10) Kurucu ortakların başka ticari kuruluşlardaki
ticari bağlantıları ve bu kuruluşların ticari faaliyetleri hakkında detaylı
bilgi. Şirket ortağı ise; hisse oranı, sermaye oranı, şirketi temsil ve
ilzam yetkisinin bulunup bulunmadığı, ortak olunan şirketin en son
bilançosu ve gelir gider tablosu,
11) (Değişik ibare:RG-25/4/2023-32171) A veya D grubu çalışma ruhsatı alacak
kuruluşlar için en az iki bankadan kredibilitesini gösterir referans
mektubu,
12) Kuruluşu temsil ve ilzam yetkisi bulunan
şahısların isim listesi ve (Değişik ibare:RG-17/4/2022-31812) yetkili
olduklarını gösterir sicil tasdiknamesi ile şirket ve kurucu ortakların
tebligata esas adres beyanları ile ikametgâh adresi beyanları,
13) Bu fıkranın (ç) bendinde belirtilen kriterler
çerçevesinde havalimanı/havaalanı işletmecisinden alınacak ön izin görüş
yazısı.
(2) Hava taşıyıcıları için birinci fıkranın (ğ)
bendinin (2), (3), (8), (9), (10) ve (11) numaralı alt bentlerinde
öngörülen şartlar aranmaz.
Çalışma ruhsatı
MADDE 13 – (1) Çalışma ruhsatı alacak yer
hizmetleri kuruluşları, yer hizmetleri yapacakları her havalimanı/havaalanı
ve her bir hizmet türü için ayrı bir çalışma ruhsatı almak zorundadırlar.
Ancak, temsil hizmeti için alınacak çalışma ruhsatı sivil trafiğe açık tüm
havalimanları/havaalanları için geçerlidir.
(2) (Değişik:RG-9/12/2025-33102) Çalışma
ruhsatını düzenlemeye, temdit ve iptal etmeye Genel Müdürlük yetkilidir.
Genel Müdürlük yer hizmetleri yapmak isteyen ve ön izin almış kuruluşların
çalışma ruhsat taleplerini otuz gün içerisinde değerlendirir. Değerlendirme
sonucunda uygun görülenlere çalışma ruhsatı düzenlenir ve
havalimanı/havaalanı işletmecisine bildirilir.
(3) (Değişik:RG-9/12/2025-33102) DHMİ tarafından
işletilen/işlettirilen havalimanlarında Genel Müdürlük onayı alındıktan
sonra çalışma ruhsatı DHMİ tarafından düzenlenir. DHMİ tarafından verilen,
temdit ve iptal edilen çalışma ruhsatı Genel Müdürlüğe bildirilir.
(4) (Mülga:RG-9/12/2025-33102)
(5) Bu Yönetmelik kapsamında çalışma ruhsatı
alacak yer hizmetleri kuruluşlarının, tüzel kişilik statüsünde olmaları
zorunludur.
(6) Uluslararası seferlere açık
havalimanlarında/havaalanlarında, dış hat seferlerine yer hizmetleri yapmak
için çalışma ruhsatı alacak olan yer hizmetleri kuruluşları, yapılacak her
hizmet türü için ayrı bir dış hat çalışma ruhsatı almak zorundadır.
(7) İç hat seferleri için
havalimanlarında/havaalanlarında yer hizmetleri yapmak için çalışma ruhsatı
alacak olan yer hizmetleri kuruluşları, yapılacak her hizmet türü için ayrı
bir iç hat çalışma ruhsatı almak zorundadır.
(8) Yer hizmetleri kuruluşları, dış hat seferler
için çalışma ruhsatı aldıkları havalimanlarında/havaalanlarında aynı
ruhsatla iç hat seferlerine de hizmet verebilirler.
(9) Genel havacılık işletmeciliği yapanlar ile
helikopter ve altı ton ve daha aşağı ağırlıktaki hava araçları için kendi
yer hizmetlerini yapacak ve hava aracı sayısı üçten az olan hava
taşıyıcılarının, bu hizmetleri nedeniyle çalışma ruhsatı almaları zorunlu
değildir.
(10) Çalışma ruhsatı ücretleri ile temdit ücretleri
çalışma ruhsatını düzenleyen kuruluşa göre, DHMİ veya Genel Müdürlük
tarafından her bir hizmet türü için ayrı ayrı belirlenir ve Bakanlık
tarafından onaylanır.
(11) Yer hizmetlerinin eğitimli personel ve uygun
teçhizatla yürütülmesi kaydıyla, talep edilen hizmetlerle ilgili çalışma
ruhsatına sahip kuruluş bulunmayan havalimanlarında/havaalanlarında hava
taşıyıcısının talebi, havalimanı/havaalanı işletmecisinin teklifi üzerine
diğer havalimanlarında/havaalanlarında çalışma ruhsatı olan kuruluşa talep
edilen hizmet türünde bir yılı geçmeyecek şekilde Genel Müdürlük tarafından
geçici çalışma ruhsatı onayı verilir. Süre bitiminde, geçici çalışma
ruhsatı izni, aynı yöntemle uzatılabilir.
Genel şartlar
MADDE 14 – (1) (Değişik:RG-9/12/2025-33102)
Yer hizmetleri kuruluşlarının bulundurması gerekli en az personel ve
teçhizat listeleri ile uygulama esasları havalimanı/havaalanı işletmecisi
tarafından belirlenir. Bu esaslara göre, yer hizmetleri kuruluşunun talebi
doğrultusunda havalimanı/havaalanı işletmecisince çalışma ruhsatına esas
personel ve teçhizat tutanağı hazırlanır ve Genel Müdürlüğe sunulmak üzere
ilgili yer hizmetleri kuruluşuna verilir. Bu Yönetmeliğe dayanılarak havalimanı/havaalanı
işletmecisince hazırlanan talimat, genelge ve yönergeler Genel Müdürlük
tarafından onaylanmadan yürürlüğe giremez.
(2) Yer hizmetlerini verecek kuruluşlar aşağıda
belirlenen şartları taşır:
a) Havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından
belirlenen en az teçhizat listesinde yer alan ve özelliği olan teçhizatın,
çalışma ruhsatına esas denetimin yapıldığı gün itibarıyla azami beş yaşında
(beş yaş dahil) olması zorunludur. Yer hizmetleri kuruluşlarının, çalışma
ruhsatı aldıkları havalimanları/havaalanları arasında, teçhizatlarını
transfer etmeleri halinde, havalimanı/havaalanı işletmesi tarafından yaş
sınırlaması koşulu aranmaz. Yıllık yolcu trafiği 300.000’e kadar olan
havalimanlarında/havaalanlarında, en az teçhizat listesinde yer alan ve
özelliği olan teçhizatta, çalışma ruhsatına esas denetimde yaş sınırı
aranmaz. Söz konusu teçhizatın bakımlı ve kullanılabilir olmasının tespiti
yeterlidir.
b) Teçhizatın kullanıma elverişli ve TSE, ISO,
CEN veya uluslararası standartların herhangi birine uygun, orijinal imalat
olması ve imalatçısından veya yetkili satıcısından alınmış olması
zorunludur. Bu hususun yerine getirilip getirilmemiş olduğunun tespitinden
havalimanı/havaalanı işletmecisi Genel Müdürlüğe karşı sorumludur.
c) İç hat seferlerinde kendi yer hizmetlerini
yapacak yerli hava taşıyıcıları ile bunların yer hizmetlerini yapacak
kuruluşların bulunduracakları en az personel ve teçhizat miktarları;
havalimanının/havaalanının niteliğine, faaliyetin özelliğine ve hava
aracının tipine göre havalimanı/havaalanı (Değişik
ibare:RG-9/12/2025-33102) işletmecisi tarafından ayrıca
belirlenir. Teçhizat için bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen
hususlar aranır.
ç) Temsil ile gözetim ve yönetim hizmet türleri
için;
1) Yer hizmetleri kuruluşu veya hava taşıyıcısı
olma veya bu hizmet için üç havalimanında/havaalanında teşkilat kurmaları
şartı aranmaz.
2) 7 nci maddede belirtilen yetkiler ile
yetkilendirilmiş olan yer hizmetleri kuruluşları ile hava taşıyıcıları
dışındaki kuruluşların gözetim ve yönetim hizmeti verebilmeleri için
faaliyete başlanılması planlanan tarihten itibaren bir yıl içinde yabancı
hava taşıyıcılarına ait, hizmet verdiği veya vereceği tüm havalimanlarında/havaalanlarında
toplam 25.000 (yirmibeşbin) tonluk azami kalkış ağırlığı iş hacmine ulaşmış
olmaları şartı sağlayacak şekilde hava taşıyıcılarından alınmış niyet
mektubu veya bunlarla yapılmış ön anlaşma ya da kati anlaşmaların orijinal
kopyaları ve noter tasdikli Türkçe tercümelerini Genel Müdürlüğe sunmaları
şartı aranır.
3) Bu hizmeti diğer kuruluşlar için yapacakların
çalışma ruhsatı alması şarttır.
4) Bu hizmetleri kendileri dışındaki kuruluşlar
için yapanlar, ücretler yönünden yer hizmetleri kuruluşu statüsünde
sayılır.
d) Gözetim ve yönetim hizmeti veren kuruluşların
havalimanlarındaki/havaalanlarındaki istasyonlarında yönetici olarak görev
yapacak personelinin yurt içinde veya yurt dışında, bir yer hizmeti
kuruluşunda veya IATA üyesi bir havayolu işletmesinde en az üç yıllık bir
iş tecrübesine sahip olarak, bu hizmet ile ilgili yeterli bilgi ve deneyime
sahip olması ve mevzuatta istenen eğitimle birlikte Genel Müdürlüğe
belgelendirmiş olması şartı aranır.
e) Sadece temsil hizmeti verecek kuruluşların A
grubu seyahat acentası belgesi sahibi olmaları zorunludur. Gözetim ve
yönetim hizmeti çalışma ruhsatı sahibi kuruluşların, temsil hizmetini de
vermek istemeleri halinde, bu kuruluşlar için A grubu seyahat acentası
belgesi sahibi olmaları şartı aranmaz.
f) Yer hizmetleri kuruluşları hizmetlerinin
devamı süresince bu fıkranın (ç), (d) ve (e) bentlerinde aranan şartları
sağlamak ve devam ettirmek zorundadır.
g) Yerli ve yabancı hava taşıyıcılarının kargo
kabul edeceği kargo acentelerinin ve yer hizmetleri kuruluşlarının Genel
Müdürlükten yetki belgesi alması zorunludur. Hava taşıyıcıları, Genel
Müdürlükten yetki belgesi olmayan kargo acentelerinden kargo kabul edemez.
Kargo acentelerinin görev, yetki ve sorumlulukları ile bulundurması gereken
uzman personelin nitelikleri Genel Müdürlük tarafından yayımlanan
genelgelerle belirlenir.
ğ) (Ek:RG-28/8/2018-30519) Uçak Özel
Güvenlik Hizmet ve Denetimi veren kuruluşların havaalanlarında görev
yapacak özel güvenlik müdürü ve özel güvenlik amirinin, bu hizmeti yurt
içinde C grubu uçak özel güvenlik hizmet ve denetimi ruhsatına sahip bir
kuruluş veya yurt dışında benzer havacılık güvenliği alanında hizmet veren
bir kuruluşta en az 3 yıl çalışmış olması ve bunu aldığı eğitimle Genel
Müdürlüğe belgelendirmiş olması şartı aranır. Çalıştırılacak tüm personel
10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunda
öngörülen şartlara tabidir.
Çalışma ruhsatı için aranacak belgeler
MADDE 15 – (1) Yer hizmetleri çalışma
ruhsatı alınabilmesi için aşağıdaki belgelerin verilmesi zorunludur:
a) Çalışma ruhsatı talebinde bulunanların Ticaret
Sicil Gazetesinde yayımlanan ticari unvanı ve adresi,
b) İlgili ticaret odası adı, kayıtlı olunan grup,
kayıt tarihi ve numarası,
c) Tasarlanan organizasyon şeması,
ç) Ödenmiş sermaye (Değişik
ibare:RG-9/12/2025-33102) tevsik belgesi,
d) Tüzel kişilerinin kurucu ortakları ile
yöneticilerin ad ve adresleri,
e) Ön izin belgesi,
f) Hizmet yapılacak havalimanları/havaalanları ve
verilecek hizmet türleri,
g) Bu hizmetlerde çalıştırılacak personel miktarı
ve yer hizmetleri konusunda verilen ve verilecek olan hizmet içi eğitim
programı,
ğ) Havalimanında/havaalanında görev yapacak
personel için, Genel Müdürlükten alınacak ön izin belgesine dayanarak
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından verilen kimlik kartının kendi
kuruluşlarınca tasdikli kopyası,
h) Kullanılacak araç, gereç ve teçhizat listeleri
ile bunların kuruluşa ait olduğunu gösteren belgelerin tasdikli suretleri
ve özelliği olan teçhizatın, imalatçısından veya yetkili satıcısından
alınmış olduğunun belirlenmesi bakımından, imalatçı veya yetkili satıcının
bu mallar ile ilgili imalatçı veya ihracatçı veya yetkili satıcı olduğuna
dair ilgili ülke ticaret odasından alınmış belgeler veya bu belgelerin
ilgili ülkelerdeki Türk elçilikleri veya konsoloslukları tarafından
tasdikli suretleri ve teçhizat finansal kiralama yolu ile edinilmiş ise
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından onaylanmış finansal
kiralama sözleşmeleri, (Mülga
ibare:RG-23/8/2022-31932)
ı) Hava araçları bakım personeli, uçuş operasyon
personeli, ramp kontrolörü, dispeçer, yük kontrol, haberleşme, balast
personeli, şoför ve benzeri gibi personelin lisans, sertifika veya
ehliyetlerinin sureti,
i) 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (l)
bendinde belirtilen netice zararları mali mesuliyet sigortası poliçesi,
j) Gözetim ve yönetim çalışma ruhsatı için 14
üncü maddenin ikinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen belgeler,
k) Sadece temsil hizmeti çalışma ruhsatı için
müracaatta bulunanlar için A grubu seyahat acentalığı belgesi,
l) 7 nci maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde
belirtilen banka teminat mektubu,
m) (Mülga:RG-9/12/2025-33102)
n) (Ek:RG-28/8/2018-30519) Uçak özel
güvenlik hizmet ve denetimi için müracaatta bulunacak kuruluşlardan 14 üncü
maddenin ikinci fıkrasının (ğ) bendinde bahsedilen personel için istenen
kanıtlayıcı belgeler.
o) (Ek:RG-14/6/2022-31866)
Havalimanı/havaalanı işletmecisinin çalışma ruhsatına esas denetimine
ilişkin personel ve teçhizat tutanağı.
(2) Hava taşıyıcılarından birinci fıkranın (a),
(b), (ç) ve (d) bentlerinde öngörülen şartlar aranmaz.
Çalışma ruhsatlarının geçerlilik süresi
MADDE 16 – (1) İç/dış hat çalışma
ruhsatlarının geçerlilik süresi iki yıldır.
(2) (Ek:RG-9/12/2025-33102)
Bu Yönetmelik kapsamında verilen çalışma ruhsatı devredilemez. Süresi dolan
çalışma ruhsatları; iade edilmediği, geri alınmadığı veya iptal edilmediği
sürece mevzuata ve temdit işlemlerinin hizmet tarifelerine uygun yapılması
koşuluyla her defasında iki yıllık süreyle yenilenir.
Anlaşmalar
MADDE 17 – (1) Yer hizmetleri kuruluşları
ile düzenli ticari yolcu ve yük taşımacılığı yapan hava taşıyıcıları
arasında standart yer hizmetleri anlaşmaları yapılır. Yapılan anlaşmalarda
aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Birbirini izleyen iki ay içerisinde dört
seferden fazla planlanan uçuşlar düzenli sefer sayılır.
b) Herhangi bir tarifeye bağlı olmaksızın
münferiden gelen hava araçlarına verilecek yer hizmetleri için anlaşma
yapılması şartı aranmaz.
c) Anlaşmaların onay için havalimanı/havaalanı
işletmecisine gönderilmesi zorunludur. Ticari yolcu ve yük taşımacılığı
yapan havayolu kuruluşları için anlaşma yapılma şartı aranır. Genel
havacılık, hava taksi işletmeciliği ile helikopter uçuşları için
anlaşmaların onaylanmak üzere havalimanı/havaalanı işletmecisine
gönderilmesi gerekmez.
ç) Yapılacak standart yer hizmetleri anlaşması,
IATA tarafından yayınlanan standart anlaşmaya uygun olarak düzenlenir.
d) Havalimanı/havaalanı işletmecisi hava araçları
ve yolculara verilen hizmetlerin aksamadan ve düzenli yürütülebilmesi için
anlaşmalarda ilave hükümlerin yer almasını isteyebilir.
e) Yer hizmetleri kuruluşunun elinde olmayan ve
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından kabul görülecek mücbir
sebeplerden dolayı hizmet yapamaz duruma düşmeleri halinde, hava
taşıyıcılarına olan yükümlülüklerini yerine getirememiş olan yer hizmetleri
kuruluşları ile yapılan anlaşma fesih ihbarları havalimanı/havaalanı
işletmecisi tarafından dikkate alınmaz. Bu fesih ihbarlarına bağlı olarak
başka bir yer hizmetleri kuruluşu ile akdedilen anlaşmalar da
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından onaylanmaz.
f) İptal edilen anlaşmaların havalimanı/havaalanı
işletmecisine bildirilmesi zorunludur.
g) (Ek:RG-25/4/2023-32171)
Temsil hizmetini kapsayan standart yer hizmetleri anlaşmaları sivil trafiğe
açık tüm havalimanlarında/havaalanlarında geçerli olacak şekilde
düzenlenir.
ğ) (Ek:RG-9/12/2025-33102)
Onaylanan ve geçerliliği devam eden anlaşmalara dair güncel liste
havalimanı/havaalanı işletmecisince resmî internet sayfasında yayınlanır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Uygulanacak Esas ve Usuller
Genel esaslar
MADDE 18 – (1) Yer hizmetleri kuruluşları
ve hava taşıyıcıları aşağıdaki esaslara uymak zorundadırlar:
a) Hava taşıyıcıları iç ve dış hat seferleri için
5 inci maddede belirtilen hizmetlerden ramp, kargo ve posta, yolcu
hizmetleri, yük kontrolü ve haberleşme hizmetlerini yapmak veya yaptırmak
zorundadır.
b) Verilmekte olan yer hizmetlerinin
aksatılmaması ve geçici olmak kaydıyla;
1) Havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından
belirlenen en az personel ve teçhizat listesine ilave olarak hizmet araç,
gereç ve personelinin havalimanı/havaalanı işletmecisinden veya çalışma
ruhsatına sahip diğer bir yer hizmetleri kuruluşundan kiralama şekli ile
temini mümkündür.
2) Yer hizmet kuruluşları yetkili oldukları
hizmetlerde kullanacakları araç gereç ve teçhizatları, kendi mülkiyetinde
veya finansal kiralama yöntemiyle ya da bunun dışında bir kiralama
yöntemiyle temin edebilirler. Ancak finansal kiralama dışında bir yöntemle
kiralama yapılması durumunda; sözleşme süresi en az iki yıl olması,
sözleşmenin bir suretinin havalimanı/havaalanı işletmecisine verilmesi
zorunludur.
3) Binek araç hariç, yer hizmetlerinde kullanılan
araçlar havalimanının/havaalanının hava tarafı dışında kullanılmaz. Bu
araçlar; bakım, onarım, yakıt ikmali ve benzer zorunlu nedenlerden dolayı
hava tarafı dışına çıkar.
c) Yer hizmetleri kuruluşları ve hava
taşıyıcıları, verdikleri yer hizmetlerine kendi çalışma saatleri dışında
ihtiyaç duyulması halinde, havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından
yapılacak çağrı üzerine bu hizmetleri üstlenmek zorundadırlar.
ç) Tarifeli iniş kalkış saatlerindeki resmi
müdahaleler dışındaki gecikmelerde, yolcuların havalimanı/havaalanı
içindeki ve dışındaki ikram ve diğer ihtiyaçları için gerekli önlemleri,
hava taşıyıcıları alır. Bu husus hava taşıyıcıları ile yer hizmetleri
kuruluşları arasındaki anlaşmada belirlenir.
d) Yer hizmetleri kuruluşları hizmet sunuşunu
ilgili olmayan başka şartlara bağlayamazlar.
e) Havalimanlarında/havaalanlarında yer hizmeti
yapan (Değişik ibare:RG-25/4/2023-32171) A,
B, C veya D grubu çalışma ruhsatına sahip yer hizmetleri
kuruluşları ile havalimanlarının/havaalanlarının işletmeciliğini yürüten
havalimanı/havaalanı işletmecisi arasında standart bir hizmet sözleşmesinin
imzalanması zorunludur. Hizmet sözleşmesi yer hizmeti kuruluşları ile
havalimanı/havaalanı işletmecisi arasındaki karşılıklı ilişkiler, hak ve
yükümlülükleri ile bu Yönetmelikte belirtilen kural ve kaidelere aykırı
davranışların cezai müeyyidelerini düzenler. Hizmet sözleşmeleri, iki yıl
sürelidir. Sözleşmenin yenilenmesi veya uzatılması şartları
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından belirlenir. Hizmet sözleşmeleri
bu Yönetmelik hükümlerine ve ilgili diğer mevzuata aykırı olamaz.
f) Yer hizmetleri kuruluşları 7/12/1994 tarihli
ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunla yasaklanan, doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan
kuruluşlar arası anlaşmalar ve uyumlu eylemlerde bulunamazlar.
g) Temsil ile gözetim ve yönetim hizmetlerini
veren yer hizmetleri kuruluşu standart yer hizmetleri anlaşmasına bağlı
olarak hava taşıyıcısının faaliyetlerinin ulusal ve uluslararası mevzuata
uygun olarak gerçekleştirilmesi için gerekli tedbirleri almaktan ve sunulan
bilgi ve belgelerin doğruluğundan sorumludur.
ğ) Bir hava taşıyıcısına yolcu hizmetleri, yük
kontrolü ve haberleşme ile ramp hizmetlerini veren yer hizmetleri kuruluşu
aynı hava taşıyıcısına gözetim ve yönetim hizmetini veremez. Ancak, gözetim
ve yönetim hizmeti çalışma ruhsatı kapsamında, kendileri tarafından
verilmeyen uçak özel güvenlik, ikram ve benzeri hizmetlere gözetim ve
yönetim hizmeti verebilir.
h) Hava taşıyıcısı uçuş gerçekleştirdiği
havalimanında/havaalanında aynı yer hizmeti türü için birden fazla yer
hizmetleri kuruluşu ile anlaşma yapamaz.
ı) (Değişik ibare:RG-9/12/2025-33102)
5/11/2022 tarihli ve 32004 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sürekli
Uçuşa Elverişlilik Yönetmeliği (SHY-CA) kapsamında yurt içinde hat
bakımı veya komponent bakımı yapmak üzere Genel Müdürlük tarafından
yetkilendirilmiş bakım kuruluşlarının, bu Yönetmelik kapsamında uçak hat
bakımla ilgili ruhsat almalarına gerek yoktur.
i) (Ek:RG-28/8/2018-30519) Ruhsatlarının
kapsamında kargo ve posta hizmeti bulunacak şekilde C grubu çalışma ruhsatı
başvurusunda bulunacak kurum veya kuruluşların, Sivil Hava Ulaşımına Açık
Havaalanlarında Yer Alan Terminaller ile Sıhhi İşyerleri İçin İşyeri Açma
ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik (SHY-33B) kapsamında gümrüklü
geçici depolama alanı ve/veya antrepo çalışma ruhsatı almış olmaları ve bu
işyerlerinin havalimanında/havaalanında hava tarafı-kara tarafı sınırında,
hava tarafına direkt çıkışı olan bir konumda bulunması zorunludur. Bu
kuruluşlardan sadece geçici depolama ve/veya antrepo yetkisi olanlar, hazırlanmış
olan kargo ve postanın uçağa yüklenmek üzere yer hizmeti kuruluşuna teslim
edilmesinden kendileri sorumlu olacaktır. Kargo ve postanın, kargo ve posta
hizmeti ruhsatına sahip olan kuruluşlardan alınarak, ramp hizmeti ruhsatına
sahip yer hizmetleri kuruluşlarına teslim edilmesi ve uçağa yüklenmesi ile
uçaktan boşaltılarak ramp hizmeti ruhsatına sahip yer hizmetleri
kuruluşları tarafından kargo ve posta hizmeti ruhsatına sahip olan
kuruluşlara teslim edilmesi sırasında, hizmetin sorunsuz şekilde yerine getirilmesinden
ilgili hava taşıyıcısı sorumludur. Hava taşıyıcısı yer hizmetleri
kuruluşlarıyla yapacağı anlaşmalar kapsamında bu konuda her türlü tedbiri
almak zorundadır.
Yükümlülükler
MADDE 19 – (1) Yer hizmetleri kuruluşları
ve hava taşıyıcıları aşağıdaki hususları yerine getirmekle yükümlüdürler:
a) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasını ve
hizmetlerin düzen ve güven içerisinde yürütülmesini sağlamak.
b) Yer hizmetleri ile ilgili olarak Genel
Müdürlük ve havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından yapılacak
uyarıların uygun şekilde gereğini yapmak.
c) Yer hizmetlerinin uluslararası seviyede
yapılmasını sağlamak amacıyla;
1) Yeterli niteliklere sahip eğitilmiş yönetici,
2) Yer hizmetleri konusunda uzman personel,
3) Lisanslı teknik yer personeli,
4) Tehlikeli maddelerin taşınması konusunda
eğitim görmüş uzman personel,
5) İşçi, şoför ve diğer personeli,
bulundurmak ve personeli geliştirilmeye dönük
eğitim programları hazırlamak.
6) Genel Müdürlük tarafından yayımlanan eğitim
ile ilgili talimatlara uymak.
ç) Uçağın aşırı yüklenmemesi için her uçuşa ait
bir ağırlık ve denge hesabı yapılarak belgeler düzenlemek ve gerekli
eğitimi almış personel tarafından imzalandıktan sonra en az üç ay süreyle
uçuş dosyasında muhafaza etmek.
d) Havalimanlarında/havaalanlarında görevli
personeline hizmet özelliğine uygun, temiz ve bir örnek giyim kuşam
sağlamak ve bu giyimin hizmette zorunlu olarak kullanılmasını temin etmek.
e) PAT alanlarında görev yapacak araç ve gereçler
için havalimanı/havaalanı işletmecisinden özel Apron Plakası almak ve bu
plakaları belirtilen yerlere taktırmak.
f) PAT alanlarında görev yapacak araçlardan
özellik arz eden ve havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından
belirtilenlere her yönden görülebilen sarı flaşör taktırmak.
g) Yer hizmetleri için kullanılacak her türlü
araç ve gereç üzerine kuruluş adını yazdırmak.
ğ) Araç, gereç ve donatımı tam faal, temiz,
bakımlı ve boyalı olarak belirtilen yerlerde düzenli, tertipli bulundurmak
ve bunların teknik muayenelerini yılda en az bir defa yapmak veya yaptırmak.
h) Görevli personelin her birine
havalimanı/havaalanı işletmecisinden tanıtma kartı almak ve taktırmak.
ı) PAT alanlarında görev yapan araçları
ehliyetsiz ve/veya özel sertifikasız personele kullandırmamak.
i) PAT alanlarında araç kullanacak tüm personelin,
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından havalimanı/havaalanı trafik
kuralları konusunda açılacak eğitimden geçirilmesini ve eğitimden geçen
personele, PAT alanlarında araç kullanma belgesinin verilmesini sağlamak.
j) Özel maksatlı araçları kullanacak personelin,
yetkili bir kuruluş veya kendi kuruluşunca verilmiş bir eğitimden
geçirilmesini sağlamak.
k) Havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından
PAT alanlarında daimi ve geçici park sahaları uygulamaları konusunda
çıkarılacak kurallara uymak.
l) Bu Yönetmelik çerçevesinde ruhsat alarak PAT
sahalarında araç ve teçhizat kullanan taşeron firmalar dâhil, bütün yer
hizmetleri kuruluşları, yapacakları hizmetler nedeniyle
havalimanı/havaalanı tesislerine, hava araçlarına, hizmet araç, gereç ve
teçhizatına ve üçüncü şahıslara karşı verecekleri zararı karşılamak için
netice zararları mali mesuliyet sigortası yaptırmak zorundadır. Bu
sigortanın, her bir kaza başına belirlenecek alt limit miktarı, verilen
hizmet türü için aktivitenin niteliği, hacmi ve uluslararası standartlar da
göz önünde bulundurularak havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından
belirlenir. En az sigorta bedeli havalimanı/havaalanı işletmecisi
tarafından her yıl gözden geçirilir.
m) İlgili mevzuat çerçevesinde karşılanması ve
uğurlanması gereken kişiler ile bu kişilere ait bagajların terminal binası
ile uçak arasındaki ulaşımı ve diğer işlemleri, uçuşu gerçekleştiren hava
taşıyıcısı tarafından herhangi bir bedel alınmaksızın yapılır veya
anlaşmalı yer hizmetleri kuruluşuna hizmet satın alma yoluyla yaptırılır.
Hizmet satın alma yoluyla yapılan işlemlerde de karşılanması ve uğurlanması
gereken kişilerden herhangi bir bedel alınmaz.
n) A grubu çalışma ruhsatına sahip kuruluşlar,
merkez olarak kullandıkları havalimanında/havaalanında IATA Yer Hizmetleri
Emniyet Denetim Programıyla (ISAGO) ilgili gerekli işlemleri tamamlamak ve
belgelemek zorundadır. Hizmet verdikleri, yıllık yolcu trafiği beş milyon
ve üzeri olan, diğer havalimanlarında/havaalanlarında sistem kurmuş
olmaları yeterli olup, belgelendirme zorunluluğu bulunmaz.
o) (Değişik:RG-14/6/2022-31866) A grubu
çalışma ruhsatına sahip kuruluşlar, kargo ve posta hizmeti için C grubu
çalışma ruhsatına sahip kuruluşlar, birden fazla havalimanında/havaalanında
ikram servis hizmeti için C grubu çalışma ruhsatına sahip kuruluşlar, uçuş
operasyon çalışma ruhsatına ve en az beş havalimanında/havaalanında (Değişik
ibare:RG-25/4/2023-32171) C grubu temsil,
gözetim ve yönetim çalışma ruhsatına sahip kuruluşlar ve D grubu çalışma
ruhsatına sahip kuruluşlar;
1) Çalışma ruhsatı aldığı her
havalimanını/havaalanını kapsayacak şekilde, bir kalite yönetim sistemi
kurar, uygular ve sürekliliğini sağlar.
2) Bu sistemi Türk Akreditasyon Kurumu tarafından
akredite edilmiş bir belgelendirme kuruluşu tarafından belgelendirir ve
faaliyetleri süresince bunu muhafaza eder.
3) Kalite yönetim sisteminden sorumlu bir
yönetici belirler ve onaylanmak üzere form 4 belgesi ile birlikte Genel
Müdürlüğe sunar. Belirlenecek kalite sorumlusu, A grubu çalışma ruhsatına
sahip kuruluşlar, kargo ve posta hizmeti için C grubu çalışma ruhsatına
sahip kuruluşlar ve birden fazla havalimanında/havaalanında ikram servis
hizmeti veren (Ek ibare:RG-25/4/2023-32171) kuruluşlar ve D grubu çalışma ruhsatına sahip
kuruluşlarda işletmenin faaliyet alanında en az beş yıl, kalite alanında üç
yıl tecrübeye sahip olduğunu belgelendirir. C grubu temsil, gözetim ve
yönetim çalışma ruhsatına sahip yer hizmetleri kuruluşunda ise işletmenin
faaliyet alanında en az üç yıl tecrübeye ve kalite alanında eğitime sahip
olduğunu belgelendirir.
ö) (Değişik:RG-14/6/2022-31866) A grubu
çalışma ruhsatına sahip yer hizmetleri kuruluşu (Ek
ibare:RG-25/4/2023-32171) , D grubu
çalışma ruhsatına sahip yer hizmetleri kuruluşu ve birden fazla havalimanında/havaalanında
ikram servis hizmeti veren kuruluşlar, çalışma ruhsatı aldıkları her
havalimanı/havaalanı için bir yönetici personel atamak zorundadır. Atanacak
yönetici personelin, kuruluşun faaliyet alanında en az üç yıl iş
tecrübesine sahip olması gerekir. Söz konusu personel iş tecrübesi ile yer
hizmetlerine yönelik eğitim bilgilerini belgeleyerek, form 4 belgesini
onaylatmak üzere Genel Müdürlüğe sunmak zorundadır.
p) (Ek:RG-14/6/2022-31866) Ulusal ve
uluslararası gereklilikleri yerine getiremeyen
ve 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü
maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan
dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına hüküm giymiş olan
yöneticinin form 4 yetkisini Genel Müdürlük iptal etmeye yetkilidir. Form 4
onayı olmayan yönetici personel havalimanında/havaalanında görev yapamaz.
r) (Ek:RG-14/6/2022-31866) Yer hizmetleri
kuruluşu;
1) Yer hizmetleri operasyonlarının, teçhizat
bakımlarının, personel gerekliliklerinin ve benzeri faaliyetlerin Genel
Müdürlük tarafından belirlenen standartlarda sağlanmasından ilgili mevzuat
kapsamında Genel Müdürlüğe karşı tam sorumluluğu olan, kuruluş içerisinde
sivil havacılık kurallarının öngördüğü tüm birimlere erişim, denetleme ve
konusu ile ilgili talimat verme yetkisi bulunan, ihtiyaç duyulan finansal
yetki ile donatılmış bir sorumlu müdür atamalıdır.
2) Bünyesine atanan sorumlu müdür kuruluşun
sahibi, ortağı veya (1) numaralı alt bentte belirtilen yetkilere sahip
genel müdürü/şirket müdürü olmalıdır. Sorumlu müdürün, kuruluş tarafından
tanımlanan ilave şartları da yerine getirmek üzere harcama ve işletmeyi bu
hususlarda tek başına temsil edecek yetkiye sahip olması gerekir. Sorumlu
müdür, kalite ve emniyet sistem yöneticisi görevlerinden birini üstlenemez.
s) (Ek:RG-14/6/2022-31866) Yer hizmetleri
kuruluşunu temsile yetkili en üst makam tarafından form 4 belgesinin
onaylatılmak üzere Genel Müdürlüğe sunulması zorunludur. Sorumlu müdür form
4 onayı olmayan kuruluşa çalışma ruhsatı verilmez. Kuruluşun form 4 sahibi
yöneticilerinde eksilme olması halinde, kuruluş tarafından altmış gün
içerisinde bu Yönetmelikte belirlenen niteliklere sahip personel atamasının
gerçekleştirilmesi ve söz konusu personele ait belgelerle birlikte Genel
Müdürlüğe form 4 onayı için başvurulması zorunludur.
Çalışma saatleri
MADDE 20 – (1) Yer hizmetleri kuruluşları
ve hava taşıyıcılarının çalışma saatleri aşağıdaki esasa göre düzenlenir:
a) Yer hizmetleri kuruluşları çalışma saatlerini
hizmetin gereğine göre kendileri düzenlerler. Ancak, muhtemel ihtiyaçlar ve
olağanüstü durumlar dikkate alınarak, havalimanının/havaalanının çalışma
saatleri için yetkili ve yeterli sayıda personeli hizmet yerinde
bulundururlar.
b) Yer hizmetlerinin tamamını veya bir kısmını
kendileri için yapan hava taşıyıcıları çalışma saatlerini uçuş tarifelerine
göre gecikmeleri de dikkate alarak kendileri düzenler.
ALTINCI BÖLÜM
Denetleme ve İdari Yaptırımlar
Denetleme
MADDE 21 – (1) Yer hizmetleri kuruluşları
bu Yönetmelikte belirtilen hizmetleri Genel Müdürlük ve
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından denetlenir veya
denetlettirilir. Havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından yapılan
denetimlerde bu Yönetmelikte belirtilen kurallara aykırı davranışlar tespit
edilmesi halinde bu Yönetmelikte veya hizmet sözleşmesinde belirlenen yaptırımlar
uygulanarak raporlar ivedi olarak Genel Müdürlüğe sunulur. Bir kopyası da
denetlenen kuruluşa gönderilir. Genel Müdürlük tarafından yapılan
denetimlerde, yer hizmeti veren kuruluşun ulusal ve uluslararası
gereklilikleri yerine getirmediğinin ve yapılan denetimlerde ortaya çıkan
bulguların kapatılmadığının tespiti halinde, 2920 sayılı Kanun, bu
Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuatta belirtilen idari yaptırımlar uygulanır
veya ruhsat iptal edilir.
İdari yaptırımlar
MADDE 22 – (1) Bu Yönetmelikte belirtilen
usul ve esaslara aykırı davranışta bulunan kuruluş ve personele aşağıda
açıklanan hükümler uygulanır:
a) Bu Yönetmelikte istenen şartları sağlayarak
çalışma ruhsatı alan yer hizmetleri kuruluşunun bu Yönetmelikte istenen
şartların tamamını veya bir kısmını kayıp etmesi halinde kuruluşa otuz gün
süre verilir. Verilen süre içerisinde gerekli şartları sağlayamaz ise
çalışma ruhsatı iptal edilir.
b) Yer hizmetlerinin yapılması sırasında görülen
kusur ve eksiklikler ve bu Yönetmelikte yer alan hükümlere aykırı durumlar
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından uçuş güvenliğini tehlikeye
düşürücü olarak bulunur ise, eksikliğin söz konusu olduğu faaliyet
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından derhal durdurularak, bu
eksikliklerin giderilmesi için kuruluşa en fazla otuz gün olacak şekilde
süre verilir ve durum Genel Müdürlüğe yazılı olarak bildirilir. Bu süre
içinde gerekli tedbirleri almayan kuruluşun söz konusu hizmet türüne
ilişkin çalışma ruhsatı, Genel Müdürlük tarafından askıya alınır. Kuruluşa
eksikliklerini gidermesi için otuz gün ilave süre verilir. Bu süre sonunda
eksiklikler yine giderilmezse Genel Müdürlük tarafından çalışma ruhsatı
iptal edilir.
c) Yer hizmetlerinin yapılması sırasında uçuş
güvenliğini tehlikeye sokmayan, ancak, hizmette aksamalara neden olan kusur
ve eksiklikler ve bu Yönetmelikte yer alan hükümlere aykırı durumlar
hizmeti veren ilgili kuruluş veya hava taşıyıcılarına yazılı olarak
bildirilir ve bu eksikliklerin giderilmesi için otuz gün olacak şekilde
süre verilerek bunların düzeltilmesi istenir. Bu süre içinde gerekli
tedbirleri almayan kuruluşun çalışma ruhsatları otuz gün süre için askıya
alınır. Bu süre sonunda, gerekli düzeltici tedbirleri alanlara çalışma
ruhsatları geri verilir. Gerekli düzeltici tedbirleri almamış bulunanların
bu hizmet türüne ilişkin çalışma ruhsatları iptal edilir. Çalışma
ruhsatlarının askıya alınması veya iptal edilmesi ilgili
havalimanı/havaalanı işletmecisinin teklifi üzerine Genel Müdürlük
tarafından yapılır.
ç) Yer hizmetlerinin yapılması sırasında uçuş
güvenliğini tehlikeye sokmayan, ancak, havalimanının/havaalanının işletme
düzenini bozan, hizmette aksamalara neden olan kusur ve eksiklikler ile
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından yayınlanan işletme
talimatlarına aykırı davranışlar için havalimanlarında/havaalanlarında
hizmet veren kuruluşlar ile havalimanı/havaalanı işletmecisi arasında
yapılan hizmet sözleşmelerinde yer alan parasal yaptırımlar uygulanır.
d) Bu Yönetmelikte yer alan kurallara aykırı
kişisel davranışta bulunan veya hizmet aksamalarına neden olan personelin
tanıtma kartı havalimanı/havaalanı işletmecisi veya Genel Müdürlük
tarafından asgari üç gün için geri istenir. Geri istenen tanıtma
kartlarının ilgili kuruluşça en geç yirmi dört saat içerisinde
havalimanı/havaalanı işletmecisine belge karşılığı teslimi zorunludur.
Tanıtma kartları geri alınan personele tanıtma kartları çalıştıkları
kuruluş veya hava taşıyıcılarının başvuruları üzerine havalimanı/havaalanı
işletmecisi tarafından yürürlüğe konulan tanıtma kartı ücret tarifesinde
belirtilen ücret yeniden alınarak geri verilir. Bir takvim yılı içinde
toplam olarak üç defa veya yıl limiti olmaksızın toplam beş defa tanıtma
kartı geri alınan personele bir daha tanıtma kartı verilmez.
e) Teknik ve trafik muayeneleri zamanında yapılmamış
veya eksiklikleri bulunan araç ve gereçlerin tespit edilmesi halinde
kuruluşa yazılı bildirimde bulunularak, PAT alanlarında hizmet yapmalarına
izin verilmez. Tespit edilmiş eksiklikler giderilmemiş olarak söz konusu
araç veya araçların PAT alanlarda hizmet yaptıklarının belirlenmesi halinde
bu araçların özel apron plakaları, eksiklikleri giderilinceye kadar geri
alınır ve PAT alanlarında hizmet yapmalarına izin verilmez. İlgili kuruluş
veya hava taşıyıcısının kusurun giderildiğine dair başvurusu üzerine,
gerekli kontroller yapıldıktan sonra havalimanı/havaalanı işletmecisi
tarafından yürürlüğe konulan tarifelere göre ilk veriliş ücreti yeniden
alınarak özel apron plakası geri verilir.
f) Trafik ehliyeti ve apronda araç kullanma
belgesi bulunmayan hiç kimse PAT alanlarında araç kullanamaz. Aksine
davranış tespit edildiğinde hiçbir yazılı ikaza lüzum kalmaksızın yetkisiz
araç kullanan personelin tanıtma kartı havalimanı/havaalanı işletmecisi
tarafından geri alınır. Tanıtma kartı, ilgili şirketin müracaatı üzerine
ilk veriliş ücreti tahsil edilerek geri verilir. Ancak, söz konusu
personelin en az bir ay süreyle apronda görev yapmasına izin verilmez.
g) Uçuş ve can emniyetiyle ilgili konularda
tespit edilecek eksiklik ve kusur halinde, havalimanı/havaalanı işletmecisi
tarafından derhal Genel Müdürlüğe bildirilir ve havalimanı/havaalanı
işletmecisinin teklifi ile Genel Müdürlük tarafından hizmeti veren kuruluş
veya hava taşıyıcısının bu hizmet türüne ilişkin çalışma ruhsatı askıya
alınır. Yapılacak inceleme sonucunda eksiklik ve kusurun devam etmesi
halinde çalışma ruhsatı iptal edilir.
ğ) Bu Yönetmelik kapsamında çalışma ruhsatı alan
kuruluşların milli güvenlik ve kamu düzenini zedeleyici davranış ve
uygulamalarının tespit edilmesi halinde çalışma ruhsatı iptal edilir. Milli
güvenlik ve kamu düzenine aykırı davranışın kuruluşun çalışanlarından
kaynaklandığının belirlenmesi halinde, kuruluşa gecikmeksizin yazılı
uyarıda bulunulur. Uyarıya rağmen aykırı davranışın sürdürülmesi halinde
kuruluşun faaliyeti on beş gün durdurulur, durdurma işleminden sonra
aykırılığın devam ettirilmesi veya daha sonra tekrar edilmesi halinde
çalışma ruhsatı iptal edilir.
h) Yer hizmetleri kuruluşlarının maliyetin
altında ücret uyguladıkları yönünde somut ve belgeye dayalı şikâyet
alınması veya havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından şüphe duyulması
halinde, ücreti denetlenen kuruluş tarafından ödenmek üzere,
havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından bağımsız mali denetleme
kuruluşlarına denetleme yaptırılır ve sonucu Genel Müdürlüğe bildirilir.
ı) Yer hizmetleri kuruluşunun, Genel Müdürlüğe
yapılacak başvuru ve işlemlerde doğru olmayan bilgi veya belge vermesi, bu
Yönetmelik hükümlerine veya hizmetlerin gerçekleştirilmesine yönelik Genel
Müdürlüğün talimatlarına aykırı davranması halinde Genel Müdürlük
tarafından ilgili yer hizmetleri kuruluşu yazılı olarak uyarılır ve ilgili
mevzuatta düzenlenen idari para cezası uygulanır. Söz konusu aykırılığın
tekrarı halinde Genel Müdürlük onayı ile çalışma ruhsatı doksan gün askıya
alınır, söz konusu durumun devam etmesi halinde çalışma ruhsatı iptal
edilir.
i) Yer hizmeti veren kuruluşun bu Yönetmelik
hükümlerine aykırı davrandığının tespiti halinde, 2920 sayılı Kanunun 143
üncü maddesi kapsamında idari yaptırımlar uygulanır veya ruhsat iptal
edilir.
j) (Ek:RG-14/6/2022-31866) Birinci
fıkranın (b), (g), (ğ), (ı) ve (i) bentlerinden en az birine göre çalışma
ruhsatı iptal edilen yer hizmetleri kuruluşuna, iki yıl süre ile bu
Yönetmelik kapsamında çalışma ruhsatı verilmez. Çalışma ruhsatı iptal
edilen bu kuruluşun sahibi, ortağı veya temsile yetkili yöneticisi, başka
bir yer hizmetleri kuruluşunda tekrar kuruluş sahibi, ortağı veya temsile
yetkili yöneticisi olamaz.
k) (Ek:RG-14/6/2022-31866) (j) bendinde
belirtilen hallerde çalışma ruhsatı iptal edilmiş yer hizmetleri
kuruluşunun sahibi, ortağı, temsile yetkili yöneticisi veya form 4 onayı
almış sorumlu müdürüne, bir daha form 4 yönetici onayı verilmez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Ücretler
Genel esaslar
MADDE 23 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine
göre yer hizmetleri karşılığı alınacak ücretler için aşağıdaki genel
esaslar uygulanır:
a) Yer hizmetleri kuruluşlar ile bu Yönetmelikte
belirtilen özel durumlarda diğer hava taşıyıcılarının, 5 inci maddede
belirtilen hizmet türleri karşılığı alacakları ücretler, hizmeti veren
kuruluş ile hizmeti alan kuruluş arasındaki anlaşma ile belirlenir.
b) Yer hizmetleri kuruluşları 5 inci maddede
belirtilen hizmet türleri için yapacakları anlaşmalarda maliyetin altında
ücret tespit edemezler.
c) Yer hizmetleri kuruluşlarının iç ve dış hat
seferler için hava taşıyıcılarına verecekleri hizmetler karşılığı
alacakları ücretler, yolcu uçakları için koltuk sayısına göre, kargo
uçakları için azami kalkış ağırlığına göre alınır.
ç) Ücretler, ABD Doları veya konvertible para
olarak veya ödemenin yapıldığı günkü Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası ABD
Doları satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak ödenir.
d) Yapılması ve yaptırılması zorunlu olan yer
hizmet grupları içerisinde yer alan yer hizmet türlerinden sadece bir kısmı
talep edilse bile hizmetin tamamı verilmiş sayılır ve o hizmet grubu için
belirtilen ücret alınır.
e) Havalimanlarında/havaalanlarında hizmet veren
kuruluşlarda çalışan personele verilecek tanıtma kartlarından alınacak
ücretler havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından belirlenir.
f) Havalimanları/havaalanları PAT alanlarında
hizmet yapacak araçlara hizmet yapabilmeleri için verilen araç özel apron
plakalarından alınacak ücretler havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından
belirlenir.
g) Uluslararası sefer yapan hava araçlarına yer
hizmeti veren;
1) (Değişik ibare:RG-25/4/2023-32171) A, B, C veya D grubu çalışma ruhsatına sahip
yer hizmetleri kuruluşları,
2) Uluslararası sefer düzenleyen ve bu
Yönetmelikte izin verilen yer hizmetlerini kendileri için yapan hava
taşıyıcıları,
3) Bu Yönetmelikte izin verilen özel durumlarda
yer hizmetlerini bir diğer hava taşıyıcısı için yapan hava taşıyıcıları,
5 inci maddede belirtilen her bir hizmet türü
için, uçak tipi ve koltuk sayılarına göre sınıflandırılacak her bir uçak
için, havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından belirlenecek ücretleri
hizmet yapabilme hakkı karşılığı olarak havalimanı/havaalanı işletmecisine
öderler.
ğ) Havayolu taşıyıcılarının; temsil, gözetim ve
yönetim, uçak özel güvenlik hizmet denetimi, uçuş operasyon, uçak hat bakım
ve yük kontrolü ve haberleşme hizmetlerinin tamamını veya bir kısmını
çalışma ruhsatı alarak kendi uçaklarına yapmaları halinde, bu hizmetler
için havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından, hizmet yapabilme hakkı
karşılığı ücret alınmaz.
h) İç hat seferleri için yapılacak yer hizmetleri
karşılığında, havalimanı/havaalanı işletmecisine bu ücret ödenmez.
ı) Türk tescilli hava araçlarının yabancı
ülkelere yaptıkları seferlerde, Türkiye’de ücrete tabi olmayan bir hizmet
türü için ücret alınması halinde, bu ülkelerin hava taşıyıcılarına ülkemiz
havalimanlarında/havaalanlarında benzer uygulama (Değişik ibare:RG-9/12/2025-33102) havalimanı/havaalanı
işletmecisi tarafından yapılabilir. Aynı şekilde, Türkiye’de yabancı
hava taşıyıcılarına tanınan yer hizmetleri yapma yetkilerinden, yabancı
ülkelerde yerli hava taşıyıcılarımıza benzer yetkileri tanımayan ülkelerin
hava taşıyıcılarına benzer uygulama yapılabilir.
i) Uçaklara verilen ikramlarda verilecek yemek,
meşrubat ve benzeri için alınacak ücret, ikramı veren kuruluş ile alan
kuruluş arasındaki anlaşmaya tabidir.
j) (Değişik ibare:RG-25/4/2023-32171) A, B, C veya D grubu çalışma ruhsatına sahip
yer hizmetleri kuruluşlarının havalimanı/havaalanı işletmecisine
ödeyecekleri hizmet yapabilme hakkı karşılıkları havalimanı/havaalanı
işletmecisi tarafından denetlenir.
k) Havalimanı/havaalanı işletmecisinin gerekli
görmesi halinde, ücreti denetlenen kuruluş tarafından ödenmek üzere,
denetleme, özel mali denetleme kuruluşuna yaptırılır.
Müşterek hükümler
MADDE 24 – (1) Ücret tarifelerinin
uygulanmasında esas alınacak müşterek hükümler aşağıda belirtilmiştir:
a) Doğal afet ve benzeri nedenlerle ülkemize
yardım malzemesi getiren veya ülkemizden diğer ülkelere yardım malzemesi
götüren uçakların yer hizmetleri, Bakanlığın talimatı ile
havalimanı/havaalanı işletmecisinin koordinatörlüğü ve gözetiminde mevcut
yer hizmetleri kuruluşlarınca ücretsiz yapılır.
b) Yerli hava taşıyıcılarından ücretlerin
tahakkuku;
1) Yurt içinden kalkıp, yurt içine inişte iç hat
tarifesi,
2) Yurt içinden yurt dışına gidişte, yarım dış
hat tarifesi,
3) Yurt dışından gelip, yurt içine inişte, yarım
dış hat tarifesi,
uygulanır.
(2) Havalimanı/havaalanı işletmecisi tarafından (Ek ibare:RG-9/12/2025-33102) , çalışma
ruhsatı ve temdit ücretleri dışında, hazırlanacak ücret tarifeleri
Bakanlığın onayını almadan ve en az on beş gün önceden üçüncü şahıslara
duyurulmadan yürürlüğe konamaz.
Diğer hizmetler
MADDE 25 – (1) Bu Yönetmelikte yer almayan
yer hizmetleri kapsamına giren diğer konulardaki ve/veya istisnai özellik
arz eden hava araçları ve hizmetlere ilişkin uygulamalar ile bu
Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller Bakanlıkça düzenlenir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Uyumluluk
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Yer hizmetleri veren
kuruluşlar bu Yönetmeliğin yayımından itibaren en geç bir yıl içinde
durumlarını bu Yönetmeliğe uygun hale getirirler.
Uçak özel güvenlik hizmet ve denetimi geçiş
süreci
GEÇİCİ MADDE 2 – (Mülga:RG-28/8/2018-30519)
B grubu ulaşım hizmeti geçiş süreci
GEÇİCİ MADDE 3 – (Ek:RG-17/6/2017-
30099)
(1) Mevcut B grubu çalışma ruhsatına sahip
kuruluşlar, hizmetlerini bu maddenin yayımından
itibaren 31/12/2017 tarihine kadar devam ettirebilirler. Bu
tarihten sonra yetkileri geçersiz sayılır ve bir daha bu hizmetle
yetkilendirilmezler. Hava taşıyıcısının, ulaşım hizmeti ile ilgili sözleşme
imzaladığı firma ile sözleşmesinin bitiminde mevcut ulaşım hizmeti çalışma
ruhsatı iptal olur.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 26 – (1) 28/8/1996 tarihli ve 22741
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Havaalanları Yer Hizmetleri Yönetmeliği
(SHY – 22) yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 27 – (1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 28 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.
_______________
(1) 14/6/2022 tarihli ve 31866 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğin Adı “Havalimanları Yer
Hizmetleri Yönetmeliği (SHY-22)” iken metne işlendiği şekilde
değiştirilmiştir.
(2) 14/6/2022 tarihli ve 31866 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmelikte yer alan “havalimanları”
ibaresi “havalimanları/havaalanları”, “havalimanı” ibaresi
“havalimanı/havaalanı”, “havalimanlarında” ibaresi
“havalimanlarında/havaalanlarında”, “havalimanında” ibaresi
“havalimanında/havaalanında”, “havalimanlarının” ibaresi
“havalimanlarının/havaalanlarının”, “havalimanını” ibaresi
“havalimanını/havaalanını”, “havalimanının” ibaresi
“havalimanının/havaalanının”, “havalimanlarından” ibaresi
“havalimanlarından/havaalanlarından”, “havalimanındaki” ibaresi
“havalimanındaki/havaalanındaki”, “havalimanlarındaki” ibaresi
“havalimanlarındaki/havaalanlarındaki” şeklinde değiştirilmiştir.
(3) Danıştay Sekizinci Dairesinin 27/4/2022
tarihli ve E.:2019/1318, K.:2022/3147 sayılı Kararı ile bu bent eksik
düzenleme nedeniyle iptal edilmiştir.
|