112 ACİL ÇAĞRI SERVİSİ TABANLI ARAÇ İÇİ ACİL ÇAĞRI SİSTEMİNİN

112 ACİL ÇAĞRI SERVİSİ TABANLI ARAÇ İÇİ ACİL ÇAĞRI SİSTEMİNİN

YERLEŞTİRİLMESİ İLE İLGİLİ TİP ONAYI YÖNETMELİĞİ

(2015/758/AB)

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek üzere, 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemleri konusunda araçların ve 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerinin AT tip onayı için genel şartlarını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 28/6/2009 tarihli ve 27272 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği (2007/46/AT)’nin Ek II Kısım A’sının 1.1.1 ve 1.2.1 maddelerinde tanımlanan M1 ve N1 kategorisi araçları ve bu araçlar için tasarımlanmış ve imal edilmiş olan 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerini kapsar.

(2) Bu Yönetmelik;

a) Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği (2007/46/AT)’nin 22 nci ve 23 üncü maddelerine göre onaylı küçük seri olarak imal edilmiş olan araçları ve 24 üncü maddesine göre onaylı araçları,

b) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak belirlendiği şekilde, teknik nedenlerden dolayı uygun bir acil çağrı başlatma tertibatı ile donatılamayan araçları,

kapsamaz.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 29 uncu maddesine, 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesi ile 3/6/2011 tarihli ve 635 sayılı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 7 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği (2007/46/AT)’nin 3 üncü maddesinde yer alan tanımlar bu Yönetmeliğin uygulanmasında da geçerli olup, söz konusu tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;

a) (Değişik:RG-9/6/2018-30446) Araç içi acil çağrı (eCall): Manuel olarak veya araç içi algılayıcıların aktif hale getirmesi vasıtasıyla otomatik olarak, araç ile 112 Acil Çağrı Merkezi arasında kamusal mobil kablosuz haberleşme şebekesi üzerinden asgari veri seti taşıyan ve ses kanalı kurulmasını sağlayan, araç içinden 112’ye yapılan acil çağrıyı,

b) (Mülga:RG-9/6/2018-30446)

c) (Değişik:RG-9/6/2018-30446) Acil çağrı işlemi: Kamusal mobil kablosuz haberleşme şebekesi üzerinden mobil bir kablosuz haberleşme oturumunun kurulması ve asgari veri setinin bir araçtan 112 Acil Çağrı Merkezi’ne iletilmesi ve araç ile aynı acil çağrı merkezi arasında bir ses kanalının kurulmasını,

ç) Araç içi donanım: Kamusal mobil kablosuz haberleşme şebekesi üzerinden acil çağrı işlemini gerçekleştirmek için gerekli olan araç içi veriye erişimi sağlayan veya erişime sahip olan ve araç içinde kalıcı olarak yerleştirilmiş olan donanımı,

d)  (Değişik:RG-9/6/2018-30446) Asgari veri seti (AVS): 112 Acil Çağrı Merkezi’ne gönderilen ve EN15722:2011 “Akıllı ulaşım sistemleri-Acil güvenlik-Acil çağrı asgari veri seti” standardı tarafından tanımlanmış olan bilgiyi,

e) Bakanlık: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını,

f) En uygun cevap noktası: Belirli bir alandan gelen acil çağrıları kapsamak amacıyla veya belirli bir tip acil çağrılar için 112 Acil Çağrı Merkezleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği çerçevesinde ilgili kurum/kuruluş tarafından önceden belirlenmiş olan cevap noktasını,

g) Kamusal mobil kablosuz haberleşme şebekesi: 16/6/2005 tarihli ve 5369 sayılı Evrensel Hizmet Kanunu ile 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanununa ve bunların alt mevzuatına uygun ve herkes tarafından kullanılabilir olan mobil elektronik haberleşme şebekesini,

ğ) Katma değerli servis: 28/5/2009 tarihli ve 27241 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (p) bendinde belirtilen hizmeti,

h) 112 Acil Çağrı Merkezi (112 AÇM): Acil çağrıların ilk olarak ulaştığı, 112 Acil Çağrı Merkezleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği çerçevesinde ilgili kurum/kuruluş sorumluluğunda olan fiziksel bir konumu,

ı) (Değişik:RG-9/6/2018-30446) 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemi: Acil çağrı iletimini başlatma, yönetme ve yürütme ile ilgili vasıtalar ve araç içi donanım içeren, manuel olarak veya araç içi algılayıcılar aracılığıyla otomatik olarak aktif hale getirilen, kamusal mobil kablosuz haberleşme şebekesi üzerinden asgari veri seti taşıyan ve araç içerisindeki kişiler ile 112 Acil Çağrı Merkezi arasında 112 tabanlı ses kanalı kurulmasını sağlayan acil sistemi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İmalatçıların ve Onay Kuruluşunun Yükümlülükleri ile

Verilerin Korunması ve Gizliliği

İmalatçıların genel yükümlülükleri

MADDE 5 – (1) İmalatçılar, 2 nci maddede belirtilen ilk defa tip onayı alacak bütün yeni tip araçlarının bu Yönetmeliğe ve uygulama mevzuatına uygun olarak kalıcı şekilde yerleştirilmiş 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemi ile donatılmasını sağlamak zorundadır.

İmalatçıların özel yükümlülükleri

MADDE 6 – (1) İmalatçılar, ilk defa tip onayı alacak bütün yeni tip araçlarının ve bu araçlar için tasarımlanmış ve imal edilmiş 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerinin bu Yönetmeliğe ve uygulama mevzuatına uygun olarak imal edilmesini ve onaylanmasını sağlamak zorundadır.

(2) İmalatçılar ilk defa tip onayı alacak bütün yeni tip araçlarını, araç içerisindeki bir veya daha fazla algılayıcı veya işlemcinin aktivasyonu vasıtasıyla algılanan ciddi bir kaza durumunda, acil çağrı numarası 112’nin otomatik olarak aranmasını sağlayacak şekilde imal etmek zorundadır. İmalatçılar, ilk defa tip onayı alacak yeni tip araçlarını acil çağrı numarası 112’nin ayrıca manuel olarak da aranmasını sağlayacak şekilde imal etmek ve 112 tabanlı araç içi acil çağrı sisteminin manuel başlatma kontrolünün gereksiz yere kullanımdan sakınılacak bir şekilde tasarlanmış olmasını sağlamak zorundadır.

(3) İmalatçılar, 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemindeki alıcıların GPS ile GALILEO ve EGNOS sistemleri tarafından sağlanan konumlandırma servisleri ile uyumlu olmasını sağlamak zorundadır. Bu şarta ilave olarak, imalatçılar ayrıca diğer uydu yön bulum sistemleri ile de uyumlu olmayı tercih edebilir.

(4) Sadece, araç içerisine kalıcı olarak yerleştirilmiş veya ayrı olarak tip onayı alınmış olan ve deneye tabi tutulabilen 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemleri AT tip onayının amaçları bakımından kabul edilir.

(5) 112 tabanlı acil çağrının yerine getirilememesine neden olabilecek kritik bir sistem sorunu olması durumunda, imalatçılar, araç içerisindeki kişilere uyarı verilmesini sağlamak zorundadır.

(6) İmalatçı, 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemini, 21/4/2009 tarihli ve 27207 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hafif Yolcu ve Ticari Araçlardan Çıkan Emisyonlar (Euro 5 ve Euro 6)  Bakımından ve Araç Tamir ve Bakım Bilgilerine Erişim Konusunda Motorlu Araçların Tip Onayına İlişkin Yönetmelik ((AT) 715/2007) doğrultusunda tamir ve bakım amaçlarına farklılık gözetmeden ve cüzi bir bedeli aşmayan makul ücretle, bütün bağımsız operatörler için erişilebilir olmasını sağlar.

(7) (Değişik:RG-4/2/2025-32803) 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemleri hususunda araçların AT tip onayı ve 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerinin AT tip onayı için detaylı teknik gerekliliklerin ve deneylerin yer aldığı uygulama mevzuatı Bakanlık tarafından yayımlanır. Söz konusu detaylı teknik gereklilikler ve deneyler; ikinci ila altıncı fıkralarda belirtilen gerekliliklere ve aşağıda belirtilen standartlar ile eCall sistemi ile ilgili diğer EN standartlarına ve Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Regülasyonuna uygulanabilir olduğu çerçevede bağlı olmalıdır:

a) EN 16072:2022.

b) 31/12/2025 tarihine kadar EN 16062:2023, 1/1/2026 tarihinden itibaren CEN/TS 17184:2022.

c) 31/12/2025 tarihine kadar EN 16454:2023, 1/1/2026 tarihinden itibaren CEN/TS 17240:2018.

ç) EN 15722:2020.

d) EN 16102:2011.

Verilerin korunması ve gizlilik ile ilgili hükümler

MADDE 7 – (1) Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından; kişisel verilerin korunmasına dair uluslararası mevzuat, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, 5809 sayılı Kanun ve elektronik haberleşme sektöründe kişisel verilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunması hakkında mevzuat hükümleri saklıdır ve uygulanır. 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemi vasıtasıyla herhangi bir kişisel verinin işlenmesi, söz konusu mevzuatta yer alan kişisel verinin korunmasına ilişkin hükümlere uygun olmalıdır.

(2) Bu Yönetmelik uyarınca işlenen kişisel veriler, sadece 6 ncı maddenin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde belirtilen acil durumları işleme almak amacıyla kullanılmalıdır. Bu fıkranın amaçları bakımından; 6698 sayılı Kanun, 5809 sayılı Kanun ve elektronik haberleşme sektöründe kişisel verilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunması hakkında mevzuat hükümleri saklıdır.

(3) 6 ncı maddenin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde belirtilen acil durumları işleme almak amacıyla bu Yönetmelik uyarınca işlenen kişisel veriler, gereğinden daha uzun tutulmamalıdır. Bu verilere söz konusu amaç bakımından artık gerek kalmadığında, veriler en kısa sürede tamamen silinmelidir. Bu fıkranın amaçları bakımından; 6698 sayılı Kanun, 5809 sayılı Kanun ve elektronik haberleşme sektöründe kişisel verilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunması hakkında mevzuat hükümleri saklıdır.

(4) İmalatçılar, 112 tabanlı araç içi acil çağrı sisteminin izlenebilir olmamasını ve herhangi bir sabit izlemeye (takibe) maruz kalmamasını sağlamak zorundadır.

(5) İmalatçılar, 112 tabanlı araç içi acil çağrı sisteminin dâhili hafızasında, verilerin otomatik ve sürekli olarak (Değişik ibare:RG-9/6/2018-30446) yok edilmesini sağlamak zorundadır. Olay sırasında mevcut konumunu ve seyahat yönünü belirlemek için kesinlikle gerekli olduğu için sadece aracın son üç konum verisinin tutulmasına izin verilir. 

(6) Bu veriler, acil çağrı başlatılmadan öncesinde, herhangi bir kurum/kuruluş için 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemi dışında kullanılabilir olmamalıdır.

(7) Gizlilik artırıcı teknolojiler, gözetlenmeye ve amacı dışında kullanıma karşı korumak için gerekli tedbirlerle birlikte acil çağrı kullanıcılarına uygun düzeyde gizliliği korumayı sağlaması için 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemine gömülü olmalıdır.

(8) 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemiyle gönderilen asgari veri seti sadece EN 15722:2011 “Akıllı ulaşım sistemleri-Acil güvenlik-Acil çağrı asgari veri seti” standardında bahsedilen minimum veriyi içermelidir. 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemiyle hiçbir ilave veri iletilmemelidir. Söz konusu asgari veri seti, tamamen ve kalıcı olarak silinmesini mümkün kılacak şekilde depolanmalıdır.

(9) İmalatçılar, 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemi vasıtasıyla gerçekleştirilen verinin işlenmesi hakkındaki açık ve kapsamlı bilginin kullanıcı el kitabında bulunmasını sağlamalıdır. Bu bilgi aşağıdakileri içermelidir:

a) İşleme için yasal dayanağın referansını.

b) 112 tabanlı araç içi acil çağrı sisteminin fabrika ayarı olarak aktive olacağını.

c) 112 tabanlı araç içi acil çağrı sisteminin gerçekleştirdiği veri işlemeye ilişkin düzenlemeleri.

ç) 6 ncı maddenin ikinci fıkrasının ilk cümlesinde belirtilen acil durumlarla sınırlı olan acil çağrı işleminin özel amacını.

d) Toplanan ve işlenen veri tiplerini ve bu verilerin alıcılarını.

e) 112 tabanlı araç içi acil çağrı sisteminde verilerin tutulmasına ilişkin süre sınırını.

f) Aracın hiçbir sabit izlemeye maruz kalmayacağını.

g) Erişim isteklerini işleme almaktan sorumlu iletişim servisinin yanı sıra, veri sahibinin haklarını kullanmasına ilişkin düzenlemeleri.

(10) Dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraların uygulanabilirliğinin sağlanmasına ilişkin ayrıntılı teknik düzenlemeler ile dokuzuncu fıkrada bahsedilen kullanıcı bilgileri için şablon, Bakanlık tarafından hazırlanacak uygulama mevzuatında yer alır.

Onay kuruluşunun yükümlülükleri

MADDE 8 – (1) 31/3/2018 tarihinden itibaren, bu Yönetmeliğe ve uygulama mevzuatına uygun olmayan ilk defa tip onayı alacak yeni tip araçlara ve bu araçlar için tasarımlanmış ve imal edilmiş yeni tip 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerine, 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemleri ile ilgili gerekçelere dayanarak, AT veya ulusal tip onayı verilmez.

Uygulama mevzuatı

MADDE 9 – (1) 6 ncı maddenin yedinci fıkrasında ve 7 nci maddenin onuncu fıkrasında belirtilen hususlar dâhil olmak üzere, 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistemleri hakkında araçların AT tip onayı ve bu araçlar için tasarımlanmış ve imal edilmiş 112 tabanlı araç içi acil çağrı sistem, aksam ve ayrı teknik ünitelerinin AT tip onayının idari hükümlerine dair;

a) Tip onayının amaçları bakımından imalatçı tarafından sağlanan bilgi dokümanı için şablonları,

b) Tip onayı belgesi için şablonları,

c) Tip onayı numaralandırması için örnek/örnekleri,

içeren uygulama mevzuatı Bakanlık tarafından yayımlanır.

(2) Teknik nedenlerden dolayı uygun bir acil çağrı başlatma tertibatı ile donatılamayan M1 ve N1 kategorisi araçların sınıflarını belirlemek amacıyla, Bakanlık tarafından AB uygulaması çerçevesinde düzenleme yapılır.

Komite çalışması

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik olarak alınacak tedbirler, yapılacak değişiklikler ve ihtiyaç duyulan her türlü düzenleme, 11/1/1997 tarihli ve 22874 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tekerlekli Araçlar İle Bu Araçlara Takılan ve/veya Araçlarda Kullanılan Aksam ve Parçalar İle İlgili Teknik Mevzuatın Uygulanmasına Dair Yönetmelik ile oluşturulan Motorlu Araçlar Teknik Komitesi (MARTEK) tarafından görüşülebilir. Ayrıca,  görev ve sorumlulukları bakımından ilgili kurum ve kuruluşların yer alacağı şekilde MARTEK bünyesinde bu Yönetmelik ile ilgili çalışmalar yapılabilir. MARTEK tavsiye niteliğindeki görüşünü Bakanlığa bildirir. Bakanlık tarafından gerekli değerlendirmeler sonrasında düzenleme yapılabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 11 – (1) (Değişik:RG-9/6/2018-30446) Bu Yönetmelik, 112 acil çağrı servisi tabanlı araç içi acil çağrı sisteminin yerleştirilmesi ile ilgili tip onayı hakkındaki 2017/79/AB ile değişik 2015/758/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Regülasyonu dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Cezalar

MADDE 12 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin ihlali halinde 4703 sayılı Kanunun 12 nci maddesi ve 6698 sayılı Kanunun 17 nci maddesi hükümleri uygulanır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1- (Ek:RG-4/2/2025-32803)

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten geçerli olmak üzere onay kuruluşu, CEN/TS 17184:2022 ve CEN/TS 17240:2018'de belirtilen teknik özelliklere uyan araç, sistem, aksam veya ayrı teknik ünitelere yönelik olarak imalatçıların talebi üzerine, yeni tip onayı düzenlemeyi veya mevcut onayların kapsam genişletilmesini reddetmez.

(2) 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere onay kuruluşu, bu Yönetmelik ile uyumlu olmayan araç, sistem, aksam veya ayrı teknik üniteler için yeni tip onayı düzenlemeyi veya mevcut onayların kapsam genişletilmesini reddeder.

(3) 1/1/2027 tarihinden geçerli olmak üzere, 31/3/2018 tarihinden sonra bu Yönetmelik uyarınca onaylanan ancak CEN/TS 17184:2022 ve CEN/TS 17240:2018’de belirtilen teknik özelliklere uymayan yeni imal edilecek araçların uygunluk belgesi geçersizdir.

Yürürlük

MADDE 13 –  (1) Bu Yönetmelik 31/3/2018 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.