|
KREDİLERİN
SINIFLANDIRILMASI VE BUNLAR İÇİN AYRILACAK
KARŞILIKLARA
İLİŞKİN USUL VE ESASLAR
HAKKINDA
YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç ve
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1)
Bu Yönetmeliğin amacı, bankaların kredilerinin niteliklerine göre
sınıflandırılması ve bunlar için ayrılacak karşılıklara ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
Dayanak
MADDE 2 – (1)
Bu Yönetmelik 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 37
nci, 53 üncü, 57 nci ve 93 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Banka: Kanunun
3 üncü maddesinde tanımlanan bankaları,
b) Canlı
alacaklar: Bu Yönetmelik uyarınca Birinci ve İkinci Grup altında
sınıflandırılmış kredileri,
c) Finansal
garanti: Borçlunun sözleşmede öngörülen bir ödemesini vadesinde yerine
getirememesi sebebiyle, alacaklının maruz kaldığı zararın tazmini için
garantiyi veren banka tarafından alacaklıya belirli ödemeler yapılmasını gerektiren
sözleşmeyi,
ç) Kanun: 5411
sayılı Bankacılık Kanununu,
d) Karşılıklar:
Kredi zararlarının karşılanması amacıyla finansal tablolarda hesaben
ayrılarak gider yazılan tutarları,
e) Krediler:
Kanunun 48 inci maddesi uyarınca kredi sayılan işlemler ile bilançonun
aktifinde kayıtlı diğer alacakları,
f) Kurul:
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,
g) Kurum:
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,
ğ) Net
gerçekleşebilir değer: Teminatların, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim
Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartlarına
göre hesaplanan gerçeğe uygun değerinden; ilgili teminatların elden
çıkarılmasıyla doğrudan ilişkilendirilebilecek tahmini tüm maliyetler ile
teminat üzerinde banka dışında bir başka tarafın hakkı veya tasarrufu
mevcut ise bankanın tasarrufunda bulunmayan tutarların düşülmesi ile
bulunan değeri,
h) Risk Merkezi:
Kanunun Ek 1 inci maddesinde belirtilen Risk Merkezini,
ı) TFRS 9: Kamu
Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan TFRS
9 Finansal Araçlar Standardını,
i) Tüketici
kredileri: Gerçek kişilere ait tasarruf mevduatlarına bağlı olarak
kullandırılan kredili mevduat hesabı kredileri ile bankalar tarafından
uygulanan tekdüzen hesap planlarına göre tüketici kredisi olarak izlenen
krediler ve gerçek kişilere kredi kartları vasıtasıyla, ticari amaçlı
olanlar hariç mal ve hizmet alımı için veya nakit olarak kullandırılan
kredileri,
j) Yeniden
finansman: Mevcut kredisini ödemekte güçlük çeken veya çekmesi muhtemel
olan bir borçluya bu kredinin kısmen veya tamamen ödenmesini sağlamak
amacıyla yeni kredi kullandırılmasını,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Kredilerin
Sınıflandırılması ve Yeniden Yapılandırılması
Kredilerin
sınıflandırılması
MADDE 4 – (1)
Bankalar, yurt dışı şubeleri dâhil, kredilerini aşağıda belirtilen esaslara
göre sınıflandırarak izlemek zorundadırlar.
a) Birinci
Grup-Standart Nitelikli Krediler: Bu grupta;
1)
Kredilendirilebilir nitelikte finansman yapısına sahip gerçek ve tüzel kişilere
kullandırılan,
2) Anapara ve faiz
ödemeleri, borçlusunun ödeme gücüne ve nakit akımına göre yapılandırılan,
3) Ödemeleri
süresinde yapılan veya otuz günden fazla gecikmeyen, gelecekte de geri
ödeme sorunları beklenmeyen, teminatlara başvurulmaksızın tamamen tahsil
edilebilecek nitelikte olan,
4) Borçlusunun
kredi değerliliğinde zayıflama tespit edilmemiş olan ve
5) TFRS 9’a göre
on iki aylık beklenen kredi zarar karşılığı uygulamasına tabi olan,
krediler
sınıflandırılır.
b) İkinci
Grup-Yakın İzlemedeki Krediler: Bu grupta;
1)
Kredilendirilebilir nitelikte finansman yapısına sahip gerçek ve tüzel
kişilere kullandırılmış olan, ancak, makroekonomik şartlardaki veya
borçlunun faaliyet gösterdiği sektörlerdeki veya bunlardan bağımsız olarak
borçluya ilişkin olumsuz gelişmeler nedeniyle borçlusunun ödeme gücünde
veya nakit akımında olumsuz gelişmeler gözlenen ya da bunun gerçekleşeceği
tahmin edilen veya
2) Kredinin
kullandırıldığı esnada borçlunun önemli ölçüde finansal risk taşıması gibi
nedenlerle yakından izlenmesi gereken veya
3) Anapara ve/veya
faiz ödemelerinin kredi sözleşmesinde yer alan şartlara uygun olarak
yapılmasında sorunlar doğması muhtemel olan ve bu sorunların giderilmemesi
durumunda teminatlara başvurulmaksızın borcun tümüyle tahsil edilememe
riski bulunan veya
4) Borçlusunun
kredi değerliliği kredinin verildiği güne göre zayıflamamış olmakla
birlikte düzensiz ve kontrolü güç bir nakit akımı yapısına sahip olması
nedeniyle zayıflama ihtimali olan veya
5) Kredi
değerliliğinin zayıflaması olarak yorumlanamayacak nedenlerle anapara
ve/veya faiz ödemelerinin tahsili, vadelerinden veya ödenmesi gereken
tarihlerden itibaren otuz günden fazla geciken ancak doksan günü geçmeyen
veya
6) TFRS 9
kapsamında borçlusunun kredi riskinde önemli derecede artış olan veya
7) Geri ödemesi
tamamen teminata bağlı olan kredilerde teminatın net gerçekleşebilir değeri
alacak tutarının altına düşen veya
8) Birinci Grupta
veya İkinci Grupta izlenirken yeniden yapılandırmaya konu edilen ve donuk
alacak olarak sınıflandırma koşullarını taşımayan veya
9) Donuk alacak
gruplarında izlenirken yeniden yapılandırmaya konu edilen ve 7 nci maddede
belirtilen koşulların gerçekleşmesini müteakiben canlı alacak olarak
sınıflandırılan,
krediler
sınıflandırılır.
c) Üçüncü
Grup-Tahsil İmkânı Sınırlı Krediler: Bu grupta;
1) Borçlusunun
kredi değerliliği bozulmuş olan veya
2) Teminatların
net gerçekleşebilir değerinin veya borçlunun özkaynaklarının borcun
vadesinde ödenmesini karşılamada yetersiz bulunması nedeniyle teminata
başvurulmaksızın tamamının tahsil imkanı sınırlı olan ve gözlenen
sorunların düzeltilmemesi durumunda zarara yol açması muhtemel olan veya
3) Anaparanın
ve/veya faizin tahsili, vadesinden veya ödenmesi gereken tarihten itibaren
doksan günden fazla geciken ancak yüz seksen günü geçmeyen veya
4) Makroekonomik
şartlardaki veya borçlunun faaliyet gösterdiği sektörlerdeki veya bunlardan
bağımsız olarak borçluya ilişkin olumsuz gelişmeler nedeniyle işletme sermayesi
finansmanında veya ilave likidite yaratmada sıkıntılar yaşanması gibi
nedenlerle anaparanın ve/veya faizin bankaca tahsilinin vadesinden veya
ödenmesi gereken tarihten itibaren doksan günden fazla gecikeceğine kanaat
getirilen veya
5) Yeniden yapılandırılarak
canlı alacak olarak sınıflandırılan ve bir yıllık izleme süresi içerisinde
anapara ve/veya faiz ödemesi otuz günden fazla geciken veya bu izleme
süresi içinde bir kez daha yeniden yapılandırmaya tabi tutulan,
krediler ve diğer
alacaklar sınıflandırılır.
ç) Dördüncü
Grup-Tahsili Şüpheli Krediler: Bu grupta;
1) Anaparanın
ve/veya faizin tamamının kredi sözleşmesinde yer alan hususlar çerçevesinde
teminata başvurulmaksızın tahsilinin sağlanamayacağı muhtemel olan veya
2) Borçlusunun
kredi değerliliği ciddi şekilde bozulmuş olan, ancak birleşme, yeni
finansman bulma imkânı veya sermaye artırımı gibi olanakların borçlunun
kredi değerliliğine ve kredinin tahsil kabiliyetine yapması beklenen katkı
nedeniyle henüz tam anlamıyla zarar niteliği taşımadığı düşünülen veya
3) Anapara ve/veya
faizin vadesinden veya ödenmesi gereken tarihten itibaren tahsilinin
gecikmesi yüz seksen günü geçen, ancak bir yılı geçmeyen veya
4) Makroekonomik
şartlardaki veya borçlunun faaliyet gösterdiği sektördeki veya bunlardan
bağımsız olarak borçluya ilişkin olumsuz gelişmeler nedeniyle anapara
ve/veya faizin vadesinden veya ödenmesi gereken tarihten itibaren
tahsilindeki gecikmenin yüz seksen günü geçmesi beklenen,
krediler
sınıflandırılır.
d) Beşinci
Grup-Zarar Niteliğindeki Krediler: Bu grupta;
1) Borçlusunun
kredi değerliliğinin tümüyle ortadan kalkmış olması nedeniyle tahsil
beklentisi bulunmayan veya toplam alacak tutarının ancak ihmal edilebilir
bir kısmının tahsil edilmesi beklenen veya
2) Üçüncü ve
Dördüncü Gruplarda belirtilen özellikleri taşımakla birlikte, vadesi gelen
ve ödenmesi gereken alacak tutarlarının tamamının bir yılı aşacak bir
sürede tahsilinin sağlanamayacağı muhtemel olan veya
3) Anaparanın
ve/veya faizin ödenmesi gereken tarihten itibaren tahsili bir yıldan fazla
gecikmiş olan,
krediler
sınıflandırılır.
Donuk alacaklar
MADDE 5 –
(1) Bu Yönetmelik uygulamasında;
a) 4 üncü madde
kapsamında Üçüncü, Dördüncü ve Beşinci Grupta sınıflandırılan veya
b) 23/10/2015
tarihli ve 29511 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kredi Riskine Esas
Tutarın İçsel Derecelendirmeye Dayalı Yaklaşımlar ile Hesaplanmasına
İlişkin Tebliğ uyarınca borçlusunun temerrüt ettiği kabul edilen veya
c) TFRS 9’a göre
borçlunun temerrüdü dolayısıyla ömür boyu beklenen kredi zarar karşılığı
uygulamasına tabi olan,
krediler donuk
alacak olarak kabul edilir.
(2) Finansal
garantiler, alacaklının tazmin talebi riskinin ortaya çıkması veya finansal
garantiye esas teşkil eden borçlunun alacaklıya olan yükümlülüğünün birinci
fıkradaki koşulları taşıması durumunda nominal tutarları üzerinden donuk
alacak olarak sınıflandırılır.
(3) Borçlu cari
hesap şeklinde kullandırılan ve herhangi bir vade kaydı bulunmayan nakdi
krediler;
a) Borçlu cari
hesaba ilişkin dönem faizleri ile diğer alacakların vadesinden veya
ödenmesi gereken tarihten itibaren doksan günden daha fazla sürede
ödenmeyerek anaparaya ilave edilmesi veya
b) Borcun, hesabın
kesilmesini izleyen doksan günden fazla sürede ödenmemesi veya
c) Kredi
borçlusuna bir başka kredi açılarak tahsili gecikmiş olan anaparanın
ve/veya faizlerin yeniden finanse edilmesi veya
ç) Hesap limitinin
doksan günden daha fazla kesintisiz olarak aşılması
durumunda donuk
alacak olarak kabul edilir.
(4) Birinci,
ikinci ve üçüncü fıkralar uyarınca donuk alacak olarak kabul edilen
krediler ilgili donuk alacak gruplarında sınıflandırılır.
(5) Borçlusunun
aynı banka tarafından verilmiş birden çok kredisinin mevcut bulunması ve bu
kredilerden herhangi birinin yapılan sınıflandırma gereği donuk alacak olarak
kabul edilmesi durumunda, söz konusu borçlunun bankadan kullanmış olduğu
tüm kredileri donuk alacak olarak aynı grupta sınıflandırılır. Ancak,
tüketici kredileri borçlu yerine kredi bazında değerlendirilebilir ve
birden fazla tüketici kredisi kullandırılmış olan bir borçlunun bu
kredilerinden birinin donuk alacak olarak sınıflandırılması halinde, diğer
tüketici kredileri bankaca Birinci Grup haricindeki gruplar altında
sınıflandırılabilir.
(6) Borçlunun
kredilerinin donuk alacak olarak sınıflandırılması halinde, borçlunun dâhil
olduğu risk grubu içerisinde yer alan diğer borçluların kredi değerliliği
de sınıflandırma tarihinde ayrıca değerlendirilir ve 4 üncü maddede
belirtilen koşulların taşınması halinde bunların kredileri de donuk alacak
olarak sınıflandırılır.
(7) (Ek:RG-27/3/2018-30373)(2)
(Değişik:RG-24/5/2022-31845) Bir borçludan olan iki bin beş
yüz Türk Lirası ve altındaki toplam alacak tutarının donuk alacak olarak
sınıflandırılması bankanın ihtiyarındadır. Ancak, bu tutarın borçlu
müşterinin söz konusu banka ve bankanın konsolide edilen finansal
kuruluş niteliğindeki bağlı ortaklıkları nezdindeki, ortaklık payları
hariç, bilanço içi borçları toplamının yüzde birini (%1) geçmemesi şarttır.
Tüketici kredileri bakımından yukarıdaki eşik tutar beş yüz Türk Lirası
olarak uygulanır ve bu eşik tutar ile bu fıkradaki oransal sınır ilgili
kredi bazında dikkate alınır. Söz konusu tutarlar her yıl Türkiye
İstatistik Kurumu tarafından açıklanan yıllık üretici fiyat endeksindeki
artış oranı kadar ocak ayında artırılır ve bulunan tutarlar kendisinden
küçük en yakın yüzlük tamsayıya yuvarlanmak suretiyle uygulanır.
Yeniden
sınıflandırma
MADDE 6 –
(1) Bankalar, azami üç aylık bilanço dönemleri itibarıyla olmak üzere veya
bu süreye bağlı kalmaksızın makroekonomik şartlarda veya borçlunun faaliyet
gösterdiği sektörlerde veya bunlardan bağımsız olarak borçluya ilişkin
koşullarda bankaya olan yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde risk
doğuran herhangi bir gelişme ortaya çıktığında, kredi verilmesi aşamasında
yaptıkları kredi ve risk analizinden bağımsız şekilde, kredileri 4 üncü
maddede belirtilen hususlar bakımından inceleyerek kredilerinin yeniden
sınıflandırılıp sınıflandırılmayacağını değerlendirirler.
(2) Üçüncü fıkrada
belirtilen donuk alacağın canlı olarak sınıflandırılmasına ilişkin hükümler
saklı kalmak kaydıyla, donuk ve canlı alacakların alt grupları arasında
daha yüksek kredi değerliliğini gösteren gruplarda yeniden
sınıflandırılması için 4 üncü maddede ilgili grup için belirtilen
koşulların taşınması zorunludur.
(3) Donuk
alacakların canlı alacak olarak yeniden sınıflandırılması için aşağıdaki
koşulların tamamının sağlanmış olması zorunludur:
a) Kredinin donuk
alacak grubunda sınıflandırılmasına neden olan gecikmiş ödemelerin
tamamının teminatlara başvurulmaksızın tahsil edilmiş olması.
b) Yeniden
sınıflandırma tarihi itibarıyla ödemesi gecikmiş herhangi bir alacağın
bulunmaması ve (a) bendinde belirtilen ödemeler hariç olmak üzere, bu tarihten
önceki son iki ödemenin vadesinde ve eksiksiz yapılmış olması.
c) 4 üncü maddede
belirtilen Birinci veya İkinci Grupta sınıflandırma koşullarının sağlanmış
olması.
(4) Kısmen
aktiften silinen veya teminatı bankaca kredi borcuna karşılık olarak edinilen
veya ayni olarak ödeme yapılan krediler canlı alacak olarak
sınıflandırılamaz.
(5) (Ek:RG-6/7/2021-31533)
Bankalar, donuk alacakların sınıf değişikliğine
ilişkin kriterlerini yazılı hale getirerek denetime hazır
bulundurur
Yeniden
yapılandırma
MADDE 7 – (1)
Canlı veya donuk alacaklar için uygulanabilen yeniden yapılandırma, kredi
borçlusunun ödemelerinde karşılaştığı veya karşılaşması muhtemel olan
finansal güçlükler nedeniyle borçluya tanınan ve geri ödeme sıkıntısı
çekmeyen bir borçluya tanınmayacak olan imtiyazları ifade eder. Borçluya
sağlanan imtiyazlar, finansal güçlük nedeniyle yükümlülüklerini yerine
getiremeyen ya da getiremeyecek olan borçlu lehine;
a) Kredi
sözleşmesi koşullarının değiştirilmesi veya
b) Kredinin kısmen
veya tamamen yeniden finanse edilmesidir.
(2)
(Mülga:RG-15/8/2018-30510)
(3) Kredi
sözleşmesinde yer alan ve finansal güçlük yaşayan borçluya imtiyaz
tanınmasını sağlayan hükümlerin uygulanması da yeniden yapılandırma olarak
kabul edilir.
(4)
(Mülga:RG-15/8/2018-30510)
(5) Aşağıdaki
koşulların tümünün sağlanması halinde, yeniden yapılandırılmış bir donuk
alacak İkinci Grup altında yeniden yapılandırılmış bir alacak olarak
sınıflandırılır:
a) Borçlunun
finansal durumunun değerlendirilmesi sonucunda donuk alacak olarak
sınıflandırma koşullarının ortadan kalktığının tespit edilmesi.
b) Yeniden
yapılandırma sonrasında en az bir yıl süreyle donuk alacak olarak
izlenmesi.
c) Yeniden
yapılandırma sonrasında İkinci Gruba alındığı tarih itibarıyla anapara
ve/veya faiz ödemelerinde herhangi bir gecikme olmaması ve gelecekteki
ödemelerin zamanında yapılmasına dair herhangi bir şüphe bulunmaması.
ç) Yeniden
yapılandırmaya konu edilen krediye ilişkin gecikmiş ödemelerin ve/veya
aktiften silinmiş anapara tutarlarının tahsil edilmiş olması.
(6) Beşinci
fıkrada belirtilen koşulların gerçekleşmesi sebebiyle İkinci Grup altında
yeniden yapılandırılmış alacak olarak sınıflandırılan ve canlı olmakla
birlikte İkinci Grup altında yeniden yapılandırılmış alacak olarak
sınıflandırılan krediler aşağıdaki koşulların tümünün sağlanması halinde
yeniden yapılandırma kapsamından çıkarılır:
a) Sınıflandırma
tarihinden itibaren en az bir yıl süreyle İkinci Grup altında yeniden
yapılandırılmış alacak olarak izlenmiş olması.
b) Bir yıllık
izleme süresinde kalan anapara ve faiz ödemelerinin en az yüzde onunun
(%10) ödenmiş olması.
c) İzleme süresi
içinde, borçluya kullandırılan herhangi bir kredinin anapara ve/veya faiz
ödemelerinde otuz günden fazla gecikme olmaması.
ç) Yeniden yapılandırmaya
neden olan finansal güçlüğün ortadan kalkmış olması.
(7) Kanunun 49
uncu maddesinin ikinci fıkrasında tanımlanan bankanın dâhil olduğu risk
grubundaki gerçek ve tüzel kişilere kullandırılan krediler, bu maddede
belirtilen esaslar dâhilinde yeniden finansman sağlanmaması kaydıyla
yeniden yapılandırılabilir.
(8) (Ek:RG-15/8/2018-30510)
TFRS 9 uygulayan bankalar, canlı olmakla birlikte İkinci Grup altında
yeniden yapılandırılmış alacak olarak sınıflandırılan kredilerini en az üç
aylık izleme süresi sonunda, altıncı fıkranın (c) ve (ç) bentlerindeki
koşulların sağlanması kaydıyla, aynı fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer
verilen koşullar aranmaksızın, yeniden yapılandırma kapsamından çıkararak
Birinci Grup altında yeniden sınıflandırabilir.
(9) (Ek:RG-15/8/2018-30510)
Birinci Grup altında izlenen ve borçlusu finansal güçlük içinde olmayan
kredilerin sözleşme koşullarının değiştirilmesi ve/veya kısmen veya tamamen
yeniden finanse edilmesi, yeniden yapılandırma kapsamında değerlendirilmez
ve bunlar Birinci Grup altında izlenmeye devam olunabilir.
(10) (Ek:RG-6/7/2021-31533)
Borçluya ait yükümlülüklerin yeniden yapılandırılmasına karar verilmeden
önce, bankalarca borçlunun geri ödeyebilme kapasitesine ilişkin bir
değerlendirme yapılır. Bu değerlendirme sonucunun uygun bulunması halinde
borçlular yeniden yapılandırma kapsamına alınabilir.
Diğer hususlar
MADDE 8 –
(1) Bankaların kredi sınıflandırmasına ilişkin değerlendirmeyi kredi
bazında yapması esastır. Ancak, tür, kredi riski derecelendirme notu, teminat,
kullandırma tarihi, vadeye kalan süre, sektör, borçlunun coğrafi konumu ve
kredi teminat oranı gibi ortak kredi riski özelliklerine sahip küçük
bakiyeli krediler, bu Yönetmelik hükümlerine göre sınıflandırılmaları
bakımından birlikte değerlendirilebilir.
(2) Türkiye
Muhasebe Standartları uyarınca gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülen
finansal varlıklar, bu varlıkları ihraç edenlerin kredi değerliliklerinde
ve risk özelliklerindeki değişime ve bunların kullandıkları kredilerin
donuk alacak olarak sınıflandırılmasına bağlı olarak 4 üncü madde uyarınca
yeniden değerlendirilerek ilgili donuk alacak grubunda sınıflandırılır.
(3) (Ek:RG-27/11/2019-30961)(3)
(Değişik:RG-6/7/2021-31533) Bu Yönetmelik uyarınca “Beşinci
Grup-Zarar Niteliğindeki Krediler” altında sınıflandırılan ve borçlunun
temerrüdü nedeniyle ömür boyu beklenen kredi zararı karşılığı veya özel
karşılık ayrılan kredilerin geri kazanılmasına ilişkin makul beklentiler
bulunmayan kısmı, bu Grupta sınıflandırılmalarını takip eden ilk raporlama
döneminden (ara dönem veya yıl sonu raporlama dönemi) itibaren
TFRS 9 kapsamında, borçlunun durumuna özgü olarak bankaca uygun görülen
süre zarfında kayıtlardan düşülür. Bu kapsamda bankaca belirlenen sürenin
gerekçelendirilerek kayıt altına alınması ve denetime hazır bulundurulması
zorunludur.
(4) (Ek:RG-27/11/2019-30961)(3)
Tahsil imkânı kalmayan kredilerin bu maddenin üçüncü fıkrası
kapsamında kayıtlardan düşülmesi bir muhasebe uygulamasıdır ve alacak
hakkından vazgeçilmesi sonucunu doğurmaz.
(5) (Ek:RG-27/11/2019-30961)(3)
Kredilerin geri kazanılmasına ilişkin makul beklentilerin
bulunmadığına ilişkin olarak bankaca belirlenen göstergeler ve kayıttan
düşülmüş olmakla birlikte takibi yapılan kredilere ilişkin politikalar da
dâhil olmak üzere kayıttan düşme politikası, TFRS 9 kapsamında dönem
içerisinde kayıttan düşülen tutarlar ve bunun takibe dönüşüm oranına olan
etkisi finansal tabloların dipnotlarında açıklanır.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Genel ve
Özel Karşılıklar
TFRS 9
kapsamında karşılık ayrılması
MADDE 9 – (1)
Bankaların kredileri için TFRS 9 kapsamında karşılık ayırmaları esastır.
(2) Bu Yönetmelik
uygulamasında TFRS 9 kapsamında ayrılan karşılıklardan;
a) On iki aylık
beklenen kredi zarar karşılığı tutarları ve borçlunun kredi riskinde önemli
derecede artış nedeniyle ayrılan ömür boyu beklenen kredi zarar karşılığı
tutarları genel karşılık olarak,
b) Borçlunun
temerrüdü dolayısıyla ayrılan ömür boyu beklenen kredi zarar karşılığı
tutarları özel karşılık olarak,
addedilir.
(3) TFRS 9’a göre
karşılık ayıran bankalarca, krediler tanımında yer almakla birlikte, TFRS 9
kapsamına girmeyen krediler için bu Yönetmelik uyarınca ayrıca bir karşılık
ayrılması zorunluluğu yoktur.
(4) Bankalar,
birinci fıkra uyarınca beklenen kredi zararı için ayıracakları karşılıkları
hesaplarken ülke ve transfer risklerini de dikkate alır.
(5) Kurul,
kredilerin büyüklüğü, türü, vadesi, para birimi, faiz yapısı,
kullandırıldığı sektör ve coğrafi dağılımı, teminatları ile benzeri
hususlarda zaman içerisinde gözlenen yoğunlaşmaları, kredi risk düzeyini ve
yönetimini dikkate alarak, banka veya kredi bazında bankalardan bu madde
uyarınca ayrılan karşılıklardan daha yüksek tutarda karşılık ayrılmasını
isteyebilir.
(6) Kurul,
bankanın detaylı gerekçelerini içeren başvurusu üzerine, faaliyetlerini de
dikkate alarak yapacağı değerlendirmeye göre banka bazında karşılıkların
TFRS 9 yerine, 10 uncu, 11 inci, 13 üncü ve 15 inci maddeler kapsamında
ayrılmasına karar verebilir.
TFRS 9
uygulamayan bankalarca ayrılacak genel karşılıklar
MADDE 10 –
(1) TFRS 9 uygulamayan bankalar;
a) Standart
nitelikli nakdi kredileri toplamının en az binde on beşi (%1,5) oranında,
b) Yakın
izlemedeki nakdi kredileri toplamının en az yüzde üçü (%3) oranında,
olmak üzere, gerçekleşmiş
olmakla birlikte henüz kredi bazında tespit edilmemiş kredi zararlarını
karşılayacak düzeyde genel karşılık ayırırlar.
(2) Bankalar,
birinci fıkra uyarınca ayrılacak genel karşılıklara ilave olarak ülke ve
transfer riskleri için de ayrıca genel karşılık ayırırlar.
(3) Gayrinakdi
krediler, taahhütler ve türev finansal araçlar 23/10/2015 tarihli ve 29511
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Sermaye Yeterliliğinin
Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre
hesaplanan risk tutarı üzerinden, nakdi krediler için geçerli olan genel
karşılık oranı uygulanmak suretiyle genel karşılık hesaplamasında dikkate
alınır.
(4) Rehin veya
temlik sözleşmesi düzenlenmiş olması kaydıyla nakit, mevduat, katılım fonu
ve altın depo hesapları, banka nezdinde saklanan altın, Türkiye Cumhuriyeti
Merkezi Yönetimi ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca ihraç edilen
borçlanma araçları ve bunların fon kullanıcısı olduğu kira sertifikaları
ile bunlar tarafından verilen garanti ve kefaletler teminat alınmak
suretiyle kullandırılan krediler ile Türkiye Cumhuriyeti Merkezi Yönetimine
ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına kullandırılan krediler genel
karşılık hesaplamasında dikkate alınmaz.
(5) Kurul,
kredilerin büyüklüğü, türü, vadesi, para birimi, faiz yapısı,
kullandırıldığı sektör ve coğrafi dağılımı, teminatları ile benzeri
hususlarda zaman içerisinde gözlenen yoğunlaşmaları, kredi risk düzeyini ve
yönetimini dikkate alarak, banka veya kredi bazında birinci fıkrada
belirtilen oranlardan daha yüksek genel karşılık oranları belirleyebilir.
TFRS 9
uygulamayan bankalarca ayrılacak özel karşılıklar
MADDE 11 – (1)
Donuk kredilerden;
a) Üçüncü Grupta
sınıflandırılanların en az yüzde yirmisi (%20),
b) Dördüncü Grupta
sınıflandırılanların en az yüzde ellisi (%50),
c) Beşinci Grupta
sınıflandırılanların yüzde yüzü (%100),
oranında olmak
üzere gerçekleşen kredi zararını karşılayacak tutarda özel karşılık
ayrılır.
(2) Bankalar,
birinci fıkra uyarınca gerçekleşen kredi zararı için ayıracakları özel
karşılıkları hesaplarken ülke ve transfer risklerini de dikkate alır.
(3) 8 inci
maddenin ikinci fıkrasında belirtilen varlıklar için ilgili hesaplarda
izlendikleri sürece ayrılmış bulunan değer düşüş karşılığı tutarları,
a) Bu varlıkların
Üçüncü, Dördüncü veya Beşinci Grup krediler içinde sınıflandırılması
halinde ayrılması gereken özel karşılıklara ilişkin hesaplara aktarılır;
b) Ayrılması
gereken özel karşılık tutarından az ise ilave özel karşılık ayrılır; fazla
ise bu karşılık tutarı özel karşılık olarak korunur.
(4) 5 inci
maddenin beşinci fıkrası uyarınca, bir kredi müşterisinin herhangi bir
nakdi kredisinin donuk alacak haline dönüşmesi nedeniyle gayrinakdi
kredisinin veya bu müşteriyle ilgili olarak “Türev Finansal Araçlardan
Alacaklar” hesaplarında izlenen tutarların da donuk alacak kapsamına
alınması durumunda, bunlar için Bankaların Sermaye Yeterliliğinin
Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre
hesaplanan risk tutarı üzerinden özel karşılık ayrılır. Ancak, gayrinakdi
kredinin veya türev finansal araçlardan alacakların nakde dönüştüğü andan
itibaren, nakde dönüşen tutarın tamamı donuk alacak olarak dikkate alınır.
(5) Kurul,
kredilerin büyüklüğü, türü, vadesi, para birimi, faiz yapısı,
kullandırıldığı sektör ve coğrafi dağılımı, teminatları ile benzeri
hususlarda zaman içerisinde gözlenen yoğunlaşmaları, kredi risk düzeyini ve
yönetimini dikkate alarak, banka veya kredi bazında bu maddede belirtilen
oranlardan daha yüksek özel karşılık oranları belirleyebilir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Teminatlar
Teminatlara
ilişkin genel esaslar
MADDE 12 –
(1) Bankalar, aldıkları teminatların bu Yönetmelik uygulamasında dikkate
alınmasında, 11/7/2014 tarihli ve 29057 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Bankaların İç Sistemleri ve İçsel Sermaye Yeterliliği Değerlendirme Süreci
Hakkında Yönetmelik uyarınca yayımlanan Bankaların Kredi Yönetimine İlişkin
Rehber’de yer alan teminat ve garantilerin yönetimine ilişkin ilkeleri
dikkate alırlar.
(2) Hukuki olarak
geçerliliği ve bağlayıcılığı olmayan sözleşmelere dayalı olarak alınan
teminatlar bu Yönetmelik uygulamasında dikkate alınmaz. Teminata ilişkin
sözleşmelerin ilgili tarafların yerleşik olduğu ülkelerdeki bağlayıcılığı
da hukuki açıdan incelenir.
(3) Kredi
değerliliği bulunmayan gerçek kişilerden ve tüzel kişilerden alınan kefalet
ve garantiler ile bu kişilerce keşide edilen senet ve çek niteliğindeki
kıymetler bu Yönetmelik uygulamasında teminat olarak değerlendirilmez.
TFRS 9
uygulamayan bankalarca teminatların dikkate alınması
MADDE 13 – (1)
TFRS 9 uygulamayan bankalar, kredilerine ilişkin teminatları aşağıda
belirtilen teminat grupları itibarıyla sınıflandırarak takip etmek
zorundadır.
a) Birinci Grup
Teminatlar;
1) Rehin veya
temlik sözleşmesi düzenlenmiş olması kaydıyla nakit, mevduat, katılım fonu
ve altın depo hesaplarını, kredi kartından doğan üye işyeri alacaklarını ve
banka nezdinde saklanan altını,
2) Türkiye
Cumhuriyeti Merkezi Yönetimi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası,
Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca ihraç
edilen borçlanma araçları ve bunların fon kullanıcısı olduğu kira
sertifikaları ile bunlar tarafından verilen garanti ve kefaletleri,
3) Bankaların
Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin
Yönetmeliğin Ek-1’i uyarınca yüzde sıfır (%0) risk ağırlığına tabi
kuruluşlarca ihraç edilen borçlanma araçları, bunların fon kullanıcısı
olduğu kira sertifikaları ile bunlar tarafından verilen garanti ve
kefaletleri,
4) Avrupa Merkez
Bankasınca ya da bu Bankanın kefaletiyle ihraç edilen borçlanma araçları
ile bu Banka tarafından verilen garanti ve kefaletleri,
5) İkinci ve
üçüncü fıkralarda belirtilen menkul kıymetlere dayalı olarak yapılan repo
işlemlerinden sağlanan fonları ve bu menkul kıymetleri içeren yatırım fonu
katılma paylarını,
kapsar.
b) İkinci Grup
Teminatlar;
1) Altın
haricindeki kıymetli madenleri,
2) Bankaların
Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin
Yönetmeliğin Ek-1’i uyarınca %20 risk ağırlığına tabi kuruluşlar tarafından
ihraç edilen borçlanma araçları, bunların fon kullanıcısı olduğu kira
sertifikaları ile bunlar tarafından verilen garanti ve kefaletleri,
3) Türkiye’de
faaliyette bulunan bankalarca verilen garanti, kefalet, teminat mektubu,
aval, kabul ve cirolar,
4) Türkiye’de
faaliyette bulunan bankalarca ihraç edilen borçlanma araçları ile ipotek
teminatlı menkul kıymetleri ve varlık teminatlı menkul kıymetleri ve
bunların fon kullanıcısı oldukları kira sertifikalarını,
5) Borsada işlem
gören pay senetlerini,
6) Borçlu
tarafından ihraç edilenler hariç olmak üzere, Türkiye’de kurulu özel sektör
kuruluşları tarafından ihraç edilen borçlanma araçlarını, ipotek teminatlı
menkul kıymetleri, varlık teminatlı menkul kıymetleri ve bunların fon
kullanıcısı oldukları kira sertifikalarını,
7) Kredi riskine
karşı koruma sağlayan kredi türev anlaşmalarını,
8) Gerçek ve tüzel
kişilerin kamu kurumları nezdinde doğmuş istihkak alacaklarının temliki
veya rehnini,
9) Kredi Garanti
Fonu A.Ş. tarafından verilen ve Hazine Müsteşarlığının desteğini haiz
olmayan kefaletleri,
10) (Ek:RG-6/7/2021-31533)
Türkiye Ürün İhtisas Borsası A.Ş.’de işlem gören elektronik ürün
senetlerini,
11) (Ek:RG-6/7/2021-31533)
Devlet destekli ticari alacak sigortası poliçelerini,
kapsar.
c) Üçüncü Grup
Teminatlar;
1) Bankaların
Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin
Yönetmeliğin Ek-1’i uyarınca %50 risk ağırlığına tabi kuruluşlar tarafından
ihraç edilen borçlanma araçları, bunların fon kullanıcısı olduğu kira
sertifikaları ile bunlar tarafından verilen garanti ve kefaletleri,
2)
(Değişik:RG-6/7/2021-31533) Türkiye Ürün İhtisas Borsası A.Ş.’de işlem
gören elektronik ürün senetleri dışındaki emtiayı temsil eden kıymetli
evrak ile rehinli her türlü emtia ve menkulleri,
3) Gayrimenkul
ipoteklerini,
4) Deniz konşimentosuna
veya taşıma senedine dayalı ya da ihracat kredi sigortası poliçesi
kapsamında sigortalanmış ihracat vesaikini,
5) (Değişik:RG-6/7/2021-31533)
Devlet destekli ticari alacak sigortası poliçeleri dışındaki ticari alacak
sigortası poliçelerini,
6) Borsada işlem
görmeyen pay senetlerini,
kapsar.
ç) Dördüncü Grup
Teminatlar;
1) Bankaların
Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin
Yönetmeliğin Ek-1’i uyarınca %100 risk ağırlığına tabi kuruluşlar tarafından
ihraç edilen borçlanma araçları, bunların fon kullanıcısı olduğu kira
sertifikaları ile bunlar tarafından verilen garanti ve kefaletleri,
2) Ticari işletme
rehnini,
3) Diğer ihracat
vesaikini,
4) Taşıt rehni,
ticari taşıt hat rehni ve ticari taşıt plaka rehnini,
5) Uçak veya gemi
ipoteğini,
6) Kredi
değerliliği borçlununkinden daha yüksek gerçek kişilerin ve tüzel kişilerin
kefaletlerini,
7) Kredi
değerliliği borçlununkinden daha yüksek gerçek kişilerden ve tüzel
kişilerden alınan senet ve çekleri,
kapsar.
d) Beşinci Grup
Teminatlar, ilk dört grup dışında kalan teminat türlerini kapsar.
(2) Finansal
kiralama işlemlerinde kiralayan sıfatıyla bankanın mülkiyetinde bulunan
varlıklar, bu maddede belirlenmiş bulunan niteliklerine uygun teminat
gruplarına göre dikkate alınır.
(3) Yatırım fonu
katılma payları, katılma paylarını ihraç eden fonun içerdiği para ve
sermaye piyasası araçlarının ağırlıkları oranında ilgili teminat
gruplarında dikkate alınır.
Teminatların
değerlemesi
MADDE 14 – (1)
TFRS 9 uygulayan ve uygulamayan bankalarca teminatların değerlemesine
ilişkin olarak aşağıdaki esaslar dikkate alınır.
a) Karşılık
hesaplamasında teminatlar net gerçekleşebilir değer üzerinden dikkate
alınır.
b) Bankalar
6/9/2014 tarihli ve 29111 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kredi Riski
Azaltım Tekniklerine İlişkin Tebliğ kapsamında kredi riski azaltım tekniği
olarak dikkate alınabilecek nitelikteki teminatlarını bu tebliğde yer
verilen esas ve usullere göre değerlemeye tabi tutar.
c) Bankalar, Kredi
Riski Azaltım Tekniklerine İlişkin Tebliğ kapsamında kredi riski azaltım
tekniği olarak dikkate alınamayacak nitelikteki teminatlarını, teminat
türleri ile kredilerin vadesine göre belirleyecekleri makul aralıklarla
değerler. Bankalar teminatların değerleme sıklıklarına ilişkin
politikalarını gerekçeleri ile belgelendirir.
ç) Bankalar (b) ve
(c) bentlerinden bağımsız olarak teminatın değerini etkileyecek bir risk
doğuran herhangi bir gelişme ortaya çıktığında teminatlarını önemli ölçüde
değer düşüklüğüne maruz kalıp kalmadıklarının tespiti bakımından
değerlendirir.
d) Donuk alacak
olarak sınıflandırılan kredilerin gayrimenkul ipoteği niteliğindeki
teminatları, sınıflandırma tarihini takip eden ay sonuna kadar bu maddedeki
esaslar çerçevesinde yeniden değerlemeye tabi tutulur.
e) Kredi
değerliliği bulunan gerçek ve tüzel kişilerden alınan kefaletlerin
değerlemesinde, kefalet veya yükümlülük tutarları yerine bu kişilerin ödeme
güçleri dikkate alınır. Ödeme gücünün belirlenmesi, kredi istihbarat
birimlerinin değerlendirmelerinden ve Risk Merkezi kayıtlarından da
faydalanılarak söz konusu kefillerin ya da garanti verenlerin, mali ve
ekonomik gücünün parasal olarak ölçülmesi suretiyle yapılır.
f) İşletme rehni
niteliğindeki teminatların değerlemesinde, gerçeğe uygun değerin tespitinde
ikinci el piyasa fiyatları veya sigortaya tabi olanlar için sigortaya esas
bedel kullanılır. Tespit edilen bedelin rehne konu tutardan düşük çıkması
halinde, düşük çıkan bedel dikkate alınır.
(2) Kurul, TFRS 9
uygulamayan bankalar için piyasa koşullarındaki gelişmeler ile teminat
türlerindeki yoğunlaşmaları ve teminatların kredi zararlarını karşılama
kapasitesini göz önünde bulundurarak, özel karşılık hesaplamasında,
teminatların banka bazında veya sektör genelinde net gerçekleşebilir
değerlerinden daha düşük bir tutar üzerinden dikkate alınmasını teminen
farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.
Teminatların
özel karşılık hesaplamasında dikkate alınması
MADDE 15 – (1)
TFRS 9 uygulamayan bankalar 11 inci madde gereği ayırmaları gereken özel
karşılıkların hesaplamasında teminatları aşağıda belirtilen usul ve
esaslara göre dikkate alır.
a) Özel karşılığa
tabi alacak tutarı, teminatların 14 üncü maddeye göre belirlenen net
gerçekleşebilir değerleri aşağıdaki tabloda belirtilen dikkate alınma
oranlarında donuk alacak tutarından indirilerek hesaplanır. Özel karşılığa
tabi alacak tutarının belirlenmesi işlemi, her bir borçlu için bankanın
münferit alacağı ve teminatlarının net gerçekleşebilir değerleri esas
alınarak yapılır.
b) Teminatın net
gerçekleşebilir değerinin donuk alacak tutarını aşan kısmı özel karşılık
hesaplamasında dikkate alınmaz.
c) Donuk alacağa
ilişkin olarak farklı gruplarda yer alan teminat türlerinin bulunması
halinde;
1) Özel karşılığa
tabi olan alacak tutarının belirlenmesinde 13 üncü maddede belirtilen grup sıralamasına
göre en likit kabul edilen teminat grubundan başlanır.
2) Her bir teminat
türünün ayrı ayrı net gerçekleşebilir değerlerinin kalan donuk alacak
tutarını aşıp aşmadığı kontrol edilir.
3) Hesaplamada
birinci olarak ele alınan teminat türünün net gerçekleşebilir değerinin, en
fazla donuk alacak tutarına eşit olan kısmı, bu teminata ait dikkate alınma
oranı ile çarpılarak donuk alacak için özel karşılığın uygulanmayacağı
kısım bulunur. Aynı teminat türünden olmaması kaydıyla, önce aynı gruptaki,
müteakiben diğer gruplardaki teminat türleri için de aynı işlem kalan donuk
alacak bakiyesi üzerinden ayrı ayrı ve sırasıyla tekrarlanır.
4) Bu işlemlerin
sonucunda, donuk alacağa ilişkin olarak özel karşılık uygulanacak bir tutar
kalırsa, bu kalan tutar üzerinden özel karşılık ayrılır.
Bankaların
alacaklarından dolayı edindikleri varlıklar
MADDE 16 –
(1) (Değişik:RG-6/7/2021-31533) Bankalar, alacaklarından dolayı
edindikleri emtia, gayrimenkul, ortaklık payları ve diğer varlıkları,
ilgili Türkiye Muhasebe Standartlarına göre muhasebeleştirir.
(2) (Değişik:RG-6/7/2021-31533)
Bankalar alacaklarından dolayı edindikleri emtia, gayrimenkul, ortaklık
payları ve diğer varlıkları edinim tarihinden itibaren üç yıl içerisinde
elden çıkarır. Kurul bu süreyi değiştirmeye yetkilidir.
(3) Bankalar,
alacaklarından dolayı edindikleri gayrimenkulleri, Kanunun 57 nci
maddesinin birinci fıkrasında belirtilen sınırı ve bankacılık
faaliyetlerini yürütebilmek için ihtiyaç duydukları sayı ve büyüklüğü
aşmamak ve gerekçelerini denetime hazır bulundurmaları kaydıyla kendi
kullanımları için tahsis edebilir. Bankalar, bankacılık faaliyetlerini
yürütebilmek için ihtiyaç duydukları sayı ve nitelikte olması koşuluyla
alacaklarından dolayı edindikleri emtiayı, kendi kullanımlarına tahsis edebilir.
(4) (Ek:RG-6/7/2021-31533)
Alacaktan dolayı edinilecek emtia, gayrimenkul, ortaklık payları ve diğer
varlıklar için edinim tarihinden önce Kredi
Riski Azaltım Tekniklerine İlişkin Tebliğ’de belirtilen esas ve
usullere göre gerçeğe uygun değer tespiti yapılır. Alacaktan dolayı
edinilmiş emtia, gayrimenkul, ortaklık payları ve diğer varlıklar, kredi
borcuna mahsuben hesaplanan tutar ile gerçeğe uygun değerinden satış
maliyetleri düşülmüş tutardan düşük olanı üzerinden kayda alınır.
Gelir kaydı
MADDE 17 –
(1) TFRS 9’u uygulamayan bankalarca bu Yönetmeliğe göre donuk alacak olarak
kabul edilen krediler değerlemeye tabi tutulmaz ve bunlar için faiz
tahakkuku ve reeskontu yapılmaz. Donuk alacak haline dönüşen alacaklar için
daha önce yapılmış bulunan faiz tahakkukları, reeskontları ve değerleme
farkları ilgili gelir hesabı aynı tutarda borçlandırılarak muhasebe
kayıtları üzerinde iptal edilmek suretiyle kapatılır. Katılım bankalarınca
yabancı para katılma hesaplarından kullandırılan yabancı para kredilerin riski
katılma hesaplarına ait olan kısmı cari kurlarla değerlenebilir. Faiz
tahakkukları, reeskontları ve değerleme farklarının iptal edilmek suretiyle
kapatılması özel karşılık ayrılması hükmündedir.
(2) TFRS 9
uygulayan bankalar bu Yönetmeliğe göre donuk alacak olarak kabul edilen
finansal varlıkları için hesapladıkları faiz tahakkukları, reeskontları ve
değerleme farklarını finansal tablo dipnotlarında açıklar.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Belgelendirme
ve Sistem
Belgelendirme
ve sistem
MADDE 18 – (1)
Bankaların, karşılık tutarlarını, kendi içsel politikaları, Türkiye
Muhasebe Standartları ve Kurum tarafından çıkarılan düzenleme ve rehberler
ile uyumlu bir biçimde belirlemeye yönelik olarak ölçekleri ve işlemlerinin
karmaşıklığına uygun iç sistemleri kurması zorunludur. Bu sistemlerin
kurulması ve işlerliğinin sağlanması, banka üst yönetiminin
sorumluluğundadır.
(2) Bankalar, bu
Yönetmelikte yer alan kredilere ilişkin sınıflandırmalar ile kendi içsel
politikalarına göre oluşturdukları derecelendirme sistemi arasında eşleştirmeyi
yapmak ve bunu denetime hazır bulundurmak zorundadır.
(3) Bankalar,
donuk alacağın canlı olarak sınıflandırılmasına, donuk veya canlı
alacakların alt grupları arasında daha yüksek kredi değerliliğini gösteren
grupta yeniden sınıflandırılmasına ve ayrılan karşılık tutarlarına ilişkin
değerlendirmelerini belgelendirmek ve denetime hazır bulundurmak
zorundadır.
(4) Bankalar,
İkinci Grupta yer alan kredileri gecikme gün sayısına göre 0-30, 31-60 ve
61-90 gün olmak üzere üç ayrı alt grupta izlemek için gerekli alt yapıyı
oluşturur. Bu kredilerin yakından izlenmesi için gerekli tedbirlerin
alınması ve politikaların oluşturulması banka üst yönetiminin
sorumluluğundadır.
(5) Borçlusuna
herhangi bir imtiyaz sağlamayan sözleşme değişikliklerinde, bu değişikliklerin
yapılma gerekçesi bankalarca belgelendirilir.
(6) Bankalar,
canlı veya donuk alacaklar altında sınıflandırılan yeniden yapılandırılmış
kredilerin izlenmesine ve raporlanmasına yönelik gerekli sistemi oluşturur.
(7) Bankalar,
donuk alacak olarak sınıflandırılan kredilerin teminatlarından yapılan
tahsilat tutarlarını teminat türü bazında takip etmek için gerekli sistemi
kurar.
(8) Bankalar,
gerçek ve tüzel kişilerden alınan garanti ve kefaletler ile bunlar
tarafından keşide edilen senet ve çeklerin teminat olarak dikkate alınması
durumunda bu kişilerin kredi değerliliğine ilişkin değerlendirmeleri
denetime hazır bulundurur.
(9) 6 ncı maddenin
birinci fıkrası kapsamında, bankalar tutarı (Değişik
ibare:RG-27/3/2018-30373)(2) bir milyon
Türk Lirasını aşan krediler ile her halde tutar olarak en büyük ilk iki yüz
krediye ilişkin yapacakları değerlendirme sonuçlarını gerekçeleri ile
beraber belgelendirmek ve denetime hazır bulundurmak zorundadır.
(10) (Değişik:RG-27/3/2018-30373)(2)
Bankalar, bu Yönetmeliğe göre sınıflandırılmış kredileri ilgisine
göre, 20/9/2017 tarihli ve 30186 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
Tekdüzen Hesap Planı ve İzahnamesi Hakkında Tebliğde veya 20/9/2017 tarihli
ve 30186 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Katılım Bankalarınca
Uygulanacak Tekdüzen Hesap Planı ve İzahnamesi Hakkında Tebliğde belirtilen
hesaplarda izlemek zorundadır.
ALTINCI
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Katılım
bankalarınca kullandırılan fonlar
MADDE 19 – (1)
Katılım bankalarınca katılma hesaplarından sağlanan finansmanlar için bu
Yönetmelik hükümleri uyarınca ayrılan özel ve genel karşılıklar gider
hesapları ile katılma hesaplarına, 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çekilmesine ve
Zamanaşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu, Emanet ve Alacaklara İlişkin
Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükmü uyarınca belirlenen
zarara katılma oranlarına göre yansıtılır.
(2) Katılım
bankaları, ayrılan karşılıkların katılma hesapları payına düşen kısmını
13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri saklı kalmak
ve genel kurullarınca uygun görülmek kaydıyla gider hesaplarına
yansıtabilirler.
(3) (Mülga:RG-18/10/2018-30569)
(4) Bu Yönetmelikte
geçen faiz ibareleri, Kanunun 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen katılım bankaları tarafından kullandırılan fonlar bakımından kâr
payını ifade eder.
Rehberler
MADDE 20 –
(1) Kurul, bu Yönetmeliğin uygulamasına ilişkin rehberler çıkarmaya
yetkilidir.
İstisnalar
MADDE 21 – (1)
İlgili kanun, kararname ve tebliğlerle teşkil edilmiş fonlardan yetkili
mercilerin talimatı ile tahsis olunan ve riski aracı bankalara ait
bulunmayan krediler, bankaların “Kamu Kurum ve Kuruluşlarından Alacaklar” hesaplarında
izlenen alacak tutarları, mülga 70 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, mülga
3182 sayılı Bankalar Kanununun ve mülga 4389 sayılı Bankalar Kanununun
ilgili maddelerine göre tasfiye yoluyla başka bir bankaya intikal eden
alacaklar ile 25/3/1987 tarihli ve 3332 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan
işlemler için özel ve genel karşılık oranları yüzde sıfır olarak dikkate
alınır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 22 –
(1) 1/11/2006 tarihli ve 26333 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankalarca
Kredilerin ve Diğer Alacakların Niteliklerinin Belirlenmesi ve Bunlar İçin
Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik
yürürlükten kaldırılmıştır.
1/1/2018 tarihi
itibarıyla TFRS 9’a hazır olmayan bankalar
GEÇİCİ MADDE 1
– (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-14/12/2016-29918)(1)
(1) Kurul,
durumlarını 1/1/2018 tarihine kadar 9 uncu maddeye uygun hale getiremeyen
bankaların detaylı gerekçelerini içeren başvurusu üzerine yapacağı
değerlendirmeye göre banka bazında TFRS 9 uygulamasına geçilmesi konusunda
ilave süre tanınmasına karar verebilir.
Genel karşılık
oranlarına ilişkin uygulama
GEÇİCİ MADDE 2
– (1) 10 uncu maddenin birinci fıkrasındaki genel karşılık oranları
1/1/2018 tarihine kadar aşağıdaki şekilde uygulanır:
a) Standart
nitelikli nakdi kredileri toplamının en az yüzde biri (%1) oranında.
b) Yakın
izlemedeki nakdi kredileri toplamının en az yüzde ikisi (%2) oranında.
Yürürlük
MADDE 23 – (Değişik:RG-14/12/2016-29918)(1)
(1) Bu Yönetmelik
1/1/2018 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 24 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
Başkanı yürütür.
|