|
TAŞKIN
YÖNETİM PLANLARININ HAZIRLANMASI, UYGULANMASI
VE
İZLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve İlkeler
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; taşkınların insan sağlığı, toprak, çevre, tabiat
varlığı, doğal sit alanları, özel çevre koruma bölgeleri, kültürel miras,
sosyal ve ekonomik faaliyetler üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılmasını
sağlamak üzere havza ölçeğinde taşkın risklerinin değerlendirilmesi ve
taşkın yönetim planlarının hazırlanması, uygulanması ve izlenmesine ilişkin
usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, taşkın yönetim planlarının hazırlanması, uygulanması ve
izlenmesine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3 –
(1) Bu Yönetmelik, 29/6/2011 tarihli ve 645 sayılı Orman ve Su İşleri
Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2
nci, 9 uncu ve 26 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alt havza:
Havzanın sularını denize veya kapalı havzalarda suyun toplandığı nihai
noktaya boşaltan, ana akarsuya bağlı, daha küçük akarsular veya göller için
su toplama alanını,
b) Bakanlık: Orman
ve Su İşleri Bakanlığını,
c) Çevresel hedef:
Bir su kütlesinin kimyasal, fizikokimyasal, ekolojik, hidromorfolojik ve
miktar açısından ulaşabileceği en iyi su durumunu,
ç) Havza: Nehir
havzalarında suyun ayrım çizgisinden denize aktığı noktaya, kapalı
havzalarda ise suyun toplandığı nihai noktaya göre suyun toplanma alanını,
d) Havza Yönetim
Heyeti: Havza koruma eylem ve yönetim planları ile taşkın ve kuraklık
yönetim planlarının hazırlanması, uygulamaların izlenmesi ve
değerlendirmesiyle alakalı çalışmaları havza ölçeğinde yürütmek maksadıyla
her bir havza için ayrı ayrı oluşturulan heyeti,
e) Havza yönetim
planı: Su havzasındaki su kaynaklarının ve canlı hayatının korunmasını,
geliştirilmesini ve bozulmamasını sağlamak üzere su kaynakları için
sürdürülebilir bir koruma-kullanma dengesi gözetilerek havzanın bütünü esas
alınarak hazırlanan planı,
f) Havza Yönetimi
Merkez Kurulu: Havza Yönetim Heyetleri tarafından iletilen hususları
görüşmek ve sonuca bağlamak, sonuca bağlanmayan hususları Su Yönetim
Koordinasyon Kuruluna iletmek, Su Yönetimi Koordinasyon Kurulunda alınan
kararların havza ölçeğinde uygulanmasını sağlamak ve takibini yapmak üzere
oluşturulan kurulu,
g) İl Su Yönetimi
Koordinasyon Kurulu: Havza koruma eylem ve yönetim planları ile taşkın
yönetim planlarının ve kuraklık yönetim planlarının hazırlanması,
uygulamaların izlenmesi ve değerlendirilmesiyle alakalı çalışmaları il
ölçeğinde yürütmek maksadıyla her bir il için ayrı ayrı oluşturulan kurulu,
ğ) Kıyı suları:
Kıyı çizgisinden itibaren deniz tarafındaki bir deniz mili yani 1852 metre
mesafedeki suyu,
h) Su kaynakları:
Yerüstü ve yeraltı sularını,
ı) Su kütlesi:
Kendi içinde bütünlük arz eden ve yönetime esas alınan su kaynağının
tamamını veya bir parçasını,
i) Su Yönetimi
Koordinasyon Kurulu: 20/3/2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan
2012/7 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile kurulan Kurulu,
j) Taşkın: Bir
akarsuyun çeşitli sebeplerle yatağından taşması veya şehir kanalizasyon
şebekelerinden kaynaklananlar hariç olmak üzere normal şartlar altında kuru
olan bir alanın geçici olarak sularla kaplanması olayını,
k) Taşkın risk
haritası: İlgili debiye göre taşkının olumsuz etkilerinin, taşkından
etkilenmesi muhtemel nüfusun, ekonomik faaliyetin/faaliyetlerin cinsinin,
kirliliğe sebep olabilecek tesislerin ve etkilenmesi muhtemel korunan
alanların gösterildiği haritayı,
l) Taşkın riski ön
değerlendirmesi: Mevcut veriler ile geçmişte yaşanmış ve gelecekte
yaşanması muhtemel taşkınlar dikkate alınarak yapılan hızlı bir tarama ile
meydana gelebilecek taşkın riskinin tayini ve risk değerlendirmesini ihtiva
eden işlemler bütününü,
m) Taşkın riski:
Taşkın olması olasılığı ile taşkın olması halinde insan sağlığı, çevre,
kültürel miras ve ekonomik faaliyetler üzerinde meydana gelebilecek olumsuz
etkilerin birlikte değerlendirilmesini,
n) Taşkın tehlike
haritası: İlgili debiye göre taşkın halinde su altında kalacak coğrafi
alanı, su seviyesini veya derinliğini, su hızını veya ilgili debiyi
gösteren haritayı,
o) Taşkın yönetim
planı: Taşkın tehlike ve taşkın risk haritalarına dayanan, taşkın riski
altında olan alanlarda riskin yönetilmesi için uygun hedefleri ve bu
hedeflere ulaşılması için alınması gereken önlemleri içeren yönetim
planını,
ö) Yerüstü suyu:
Kaynak suyu, çay, dere, nehir, ırmak, tabii ve suni göller ile geçiş ve
kıyı sularını,
ifade eder.
İlkeler
MADDE 5 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Taşkınların
insan sağlığı, çevre, kültürel miras, sosyal ve ekonomik faaliyet
üzerindeki olumsuz etkilerinin birlikte dikkate alınarak azaltılması,
b) Taşkın
yönetiminin havza ölçeğinde planlanması,
c) Sürdürülebilir
bir taşkın yönetimi için havza ölçekli çoklu tedbirleri içeren çalışmaların
bütüncül bir yaklaşımla ele alınması,
ç) Taşkın
yönetiminde kurumsal yetki ve sorumluluklar esas alınarak kuruluşların
taşkın öncesi, taşkın esnası ve taşkın sonrasında koordineli bir şekilde
birlikte çalışmasının sağlanması,
d) Planlama ve
yönetimde katılımcı bir yaklaşımın esas alınması,
e) Kamuoyunun
taşkın konusunda bilinç düzeyinin artırılması,
f) Taşkınla doğrudan
veya dolaylı ilgili olan her türlü planın ve stratejinin hazırlanmasında ve
uygulanmasında Taşkın Yönetim Planlarının dikkate alınması ve entegrasyonun
sağlanması,
g) Finansal
kaynakların daha verimli ve etkin kullanımının sağlanması,
ğ) Taşkın kontrolünde
sorumlu ve ilgili kurum ve kuruluşların net olarak belirlenmesi,
h) Alınması
gereken tedbirler için iş planı hazırlanması,
esastır.
İKİNCİ
BÖLÜM
Taşkın
Yönetim Planları, Tedbirler, Uygulama, İzleme ve Denetim
Taşkın yönetim
planları
MADDE 6 –
(1) Taşkın yönetim planları, taşkın yayılma alanları ve doğal taşkın
ovaları gibi taşkın sularını tutma kapasitesine sahip alanları, geçmişte
yaşanmış taşkın olaylarının etkilerini, toprak ve su yönetimi, doğa koruma,
mekânsal planlama, arazi kullanımı ve fayda-maliyet gibi hususların dikkate
alınması suretiyle, Ek-1’de belirtilen esaslara göre, Bakanlıkça bütün
havzalar için hazırlanır veya hazırlattırılır.
(2) Taşkın yönetim
planlarının hazırlanması, gözden geçirilmesi ve güncellenmesi sürecinde
halkın bilgiye erişimi, görüşlerinin alınması ve etkin katılımı sağlanır.
(3) Taşkın yönetim
planları taşkının etkisini en aza indirecek olan bütün tamamlayıcı plan ve
projeleri dikkate alır.
(4) Taşkın yönetim
planında taşkın risklerinin yönetilmesi için uygun hedefler ve bu hedeflere
ulaşılması için taşkın öncesi, esnası ve sonrasında alınması gereken
tedbirler ve önceliklendirmeleri yer alır.
(5) Taşkın yönetim
planında taşkın olayının meydana gelmesinden sonra oluşacak zararın
tespitine ilişkin yapılması gereken çalışmalar belirlenir.
(6) Taşkınla
ilgili yapılacak planlarda veya mevcut planların güncellenmesinde iklim
değişikliğinin muhtemel etkileri dikkate alınır.
(7) Taşkın yönetim
planlarına ilişkin faaliyetlerin ulusal düzeyde koordinasyonu Havza
Yönetimi Merkez Kurulu tarafından sağlanır.
(8) Taşkın yönetim
planlarının hazırlanması veya hazırlatılması çalışmalarına Havza Yönetim
Heyetleri destek sağlar.
(9) Taşkın yönetim
planlarının hazırlanması veya mevcut planların güncellenmesi sürecinde,
Bakanlık tarafından talep edilmesi halinde ilgili kurum ve kuruluşlar
tarafından gerekli destek sağlanır.
(10) Taşkın
yönetim planı çalışması yapılan havzada tasarruf sahibi olan ilgili kamu
idarelerinin görüşü alınır.
(11) Hazırlanan
taşkın yönetim planları Bakanlıkça yayımlanır ve altı yılda bir
güncellenir. Öngörülemeyen olağanüstü haller durumunda altı yıl beklemeden
de güncelleme yapılabilir.
Tedbirler
MADDE 7 –
(1) Taşkın yönetim planları havzanın bütüncül olarak korunmasını sağlayacak
temel ve gerektiğinde tamamlayıcı tedbirleri kapsayacak şekilde hazırlanır.
(2) Havza yönetim
planında belirtilen çevresel hedefler ile uyumlu olacak şekilde tedbirler
belirlenir. Ancak, taşkınların insan sağlığı, toprak, çevre, tabiat
varlığı, doğal sit alanları, özel çevre koruma bölgeleri, kültürel miras,
sosyal ve ekonomik faaliyet üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması için
alınması zaruri olan tedbirler sebebiyle çevresel hedeflere ulaşılmasının
doğal, teknik ve ekonomik olarak imkânsız hale gelmesi durumunda çevresel
hedefler aşağıdaki şartların tamamının sağlanması kaydıyla
değiştirilebilir.
a) Çevresel
hedefler açısından daha iyi bir seçenek olan ve aynı zamanda maliyeti
orantısız olmayan tedbirler ile taşkınların olumsuz etkilerinin yeterli
ölçüde azaltılmasının mümkün olmaması,
b) Yüzey sularında
söz konusu tedbirin uygulanması ile oluşabilecek olumsuz etkilere rağmen su
durumunda ulaşılabilecek en iyi seviyeye ulaşılmasının sağlanması,
c) Yeraltı
sularında söz konusu tedbirin uygulanması sebebiyle iyi yeraltı suyu durumunda
mümkün olabilecek en az değişikliğe sebep olunmasının sağlanması,
ç) Söz konusu
tedbirin uygulanması sebebiyle su kütlesinin mevcut durumundan daha kötü
bir su durumuna gelmesine sebep olunmaması,
d) Çevresel
hedeflerde yapılan değişiklik ve bu değişikliğin gerekçelerinin taşkın
yönetim planında açıklanması.
(3) Havza Yönetim
Heyetleri tarafından tedbirler ile ilgili olarak kamuoyunu bilgilendirme ve
farkındalık artırma programları hazırlanır.
Uygulama
MADDE 8 –
(1) Taşkın tehlike haritaları, taşkın risk haritaları ve taşkın yönetim
planları Bakanlık tarafından kurumların erişimine açık şekilde yayınlanır.
(2) Kurumlar ile
gerçek ve tüzel kişilikler tarafından yapılacak planlama ve yatırımlarda
taşkın yönetim planları dikkate alınır.
(3) Tedbirler,
Bakanlık ve ilgili kurumlar tarafından Havza Yönetim Heyetlerinin
koordinasyonunda havzada yer alan ilgili kurum ve kuruluşların görev, yetki
ve sorumlulukları çerçevesinde uygulanır.
(4) Tedbirlerin il
düzeyinde uygulanması İl Su Yönetimi Koordinasyon Kurulları tarafından
sağlanır.
İzleme ve
denetim
MADDE 9 –
(1) Taşkın yönetim planlarında belirlenen tedbirler Havza Yönetim Heyetleri
tarafından izlenir ve denetlenir. İzleme ve denetleme sonuçları Bakanlığa
rapor halinde gönderilir.
(2) İzleme ve
denetim ile ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Sorumluluk
MADDE 10 –
(1) Bu Yönetmelik kapsamında, taşkın kontrolüne yönelik faaliyetlerin
uygulanmasından ilgili mevzuatı çerçevesinde ilgili kurum ve kuruluşlar
sorumludur.
Yürürlük
MADDE 11 – (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman ve Su İşleri Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız
|