|
TÜNEL
İŞLETME YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
BÖLÜM
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluk
alanında bulunan veya ilgili mevzuat hükümleri uyarınca işletme hakkı verilen
veya işletmesi devredilen, trafiğe açık tünellerde can ve mal güvenliği
yönünden trafik düzeninin sağlanması, trafik ve can güvenliğini
ilgilendiren hususlarda alınacak tedbirler ile işletme koşullarını
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik, Devlet ve il yolları ile otoyollar üzerindeki, tünel
kontrol merkezi olan/olmayan tünel veya grup tünelleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (Değişik:RG-15/1/2019-30656
Mükerrer)
(1) Bu Yönetmelik,
15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 796 ncı
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1)
Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bölge Müdürlüğü:
Karayolları Bölge Müdürlüğünü,
b) Devlet yolları:
Belediyeler veya diğer kurumların sorumluluğunda bulunan yollar dışında
kalan ve transit trafiği, illere, limanlara, tersanelere, hava alanlarına,
demiryolu istasyonlarına, sınır kapılarına kesintisiz olarak ulaştıran ana
karayollarını,
c) Erişme
kontrolü: Transit trafiğe tahsis edilen karayollarında, yaya, hayvan ve
motorsuz taşıt ve araçların girmesinin engellenerek, ancak izin verilen
motorlu taşıtların yararlandırıldığı, belirli yerler ve şartlar dışında
giriş ve çıkışın yasak olduğu, trafiğin özel bir kontrole tabi tutulmasına
ilişkin uygulamayı,
ç) Genel Müdür:
Karayolları Genel Müdürünü,
d) Genel Müdürlük:
Karayolları Genel Müdürlüğünü,
e) Grup tünel:
Karayolunun bir bölümünde ardışık olarak yer alan birden fazla sayıdaki
tünelleri,
f) İl yolları:
Belediyeler veya diğer kurumların sorumluluğunda bulunan yollar dışında
kalan, illeri birbirine, Devlet yollarına, limanlara, tersanelere,
demiryolu istasyonlarına, hava alanlarına ve kamu ihtiyacının gerektirdiği
diğer yerlere bağlayan ve bir il sınırı içinde başlayıp biten
karayollarını,
g) Karayolu:
Trafik akışına imkân sağlamak üzere kamunun yararlanmasına açık olan arazi
şeritleri, köprüler, tüneller, her türlü sanat yapıları, koruma yapıları ve
diğer alanları,
ğ) Otoyol: Yüksek
standartlara sahip, trafik seyrinde asgari hız sınırlaması uygulanan,
seyahat hızı yüksek ve üzerinde erişme kontrolünün uygulandığı karayolunu,
h) Protokol: Kamu
kurum ve kuruluşları ile tüzel kişilerle yapılan/yaptırılan işlerde
tarafların sorumluluklarını belirleyen sözleşmeyi,
ı) Risk analizi:
Belirli bir tünelin bir gün için tahmin edilen ağır vasıta sayısının yanı
sıra, trafik özellikleri, tünel uzunluğu ve tünel geometrisi gibi güvenliği
etkileyen tüm proje faktörleri ve trafik koşullarını göz önünde
bulundurarak hazırlanmış, öngörülebilen olumlu veya olumsuzlukların detaylı
ve çok yönlü incelenmesini,
i) Trafik:
Yayaların, hayvanların ve araçların karayolu üzerindeki hal ve
hareketlerini,
j) Trafik hacmi:
Bir tünelde her bir motorlu taşıt bir birim olarak sayılmak üzere şerit
başına düşen yıllık ortalama günlük trafiği,
k) Tünel: Trafik
geçişine imkan sağlayan yeraltı karayolu sanat yapısını,
l) Tünel Kontrol Merkezi:
Tünel veya grup tünellerin işletmesinin tam gün gerçekleştirildiği
istasyonu ya da tünel veya grup tünellerin işletmesinin tam gün personel
bulundurma zorunluluğu olmadan da gerçekleştirildiği, kullanıcının veya
sistemin vereceği acil durumların sürekli personel bulunan taşra
teşkilatına iletildiği istasyonu,
ifade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Merkez
ve Taşra Teşkilat Yapısı
Merkez teşkilat
yapısı
MADDE 5 –
(1) Devlet ve il yollarındaki tünel veya grup tünellerin işletmesi,
Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığına bağlı Sanat Yapıları Bakım Onarım
İşletme Şubesi Müdürlüğünce yürütülür.
(2) Otoyoldaki ve
Devlet yolları üzerinde ücretli olan tünel veya grup tünellerin işletmesi,
İşletmeler Dairesi Başkanlığına bağlı Bakım ve İşletme Şubesi Müdürlüğünce
yürütülür.
Taşra teşkilat
yapısı
MADDE 6 –
(1) Devlet veya il yollarındaki tünel veya grup tünellerin işletmesi;
a) Kontrol Merkezi
olan tünel veya grup tünellerde, Tesisler ve Bakım Başmühendisliğine bağlı
Tünel Bakım İşletme Şefliğince,
b) Kontrol Merkezi
olmayan tünel veya grup tünellerde, Tesisler ve Bakım Başmühendisliğindeki
Tünel Bakım Onarım İşletme Mühendisinin gözetiminde ilgili Şube Şefliğince,
yürütülür.
(2) Otoyollardaki
tünel veya grup tüneller ile Devlet yolları üzerinde ücretli olan
tünellerin işletmesi, İşletmeler Başmühendisliğine bağlı Bakım ve İşletme
Şefliğince yürütülür.
(3) Otoyol veya
Devlet yolları üzerinde Yap-İşlet-Devret modeli ile yapılarak işletilen
veya özel sektör tarafından işletilen ücretli tünellerin denetimleri otoyol
olan Bölge Müdürlüklerinde İşletmeler Başmühendisliğince, otoyol olmayan
Bölge Müdürlüklerinde İşletmeler Dairesi Başkanlığına bağlı Bakım ve
İşletme Şubesi Müdürlüğünce yürütülür.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Tünel
İşletmesi ile İlgili Görevler
Tünel
işletmesinden sorumlu birimlerin görevleri
MADDE 7 –
(1) Tünel işletmesinden sorumlu birimlerin görevleri şunlardır;
a) Tünellere ait
nihai projelerin kopyalarını ilgili birimlerden temin ederek Tünel Bakım
İşletme Şefliklerinde veya ilgili Başmühendisliklerde bulundurmak,
b) Acil durum planlarını
hazırlamak/hazırlatmak ve güncel tutmak,
c) Tünellerin
düzenli bir şekilde bakımını yapmak/yaptırmak, kontrol etmek ve denetlemek,
ayrıca uygun güvenlik şartlarını düzenlemek,
ç) Acil hizmet
eğitimi ve donanımı için kurumsal ve acil durum planlarının devreye
sokulmasını sağlamak,
d) Acil bir
durumda, tünel veya grup tünellerin derhal kapatılması dahil diğer
hususların yöntemlerini tanımlamak,
e) Gerekli risk
azaltma önlemlerini uygulamak/uygulattırmak,
f) Tünel bakım
işletme usul ve esaslarını belirlemek.
Risk analizi
MADDE 8 –
(1) Risk analizi, gereken durumlarda, işlevsel olarak tünel işletmesinden
sorumlu yönetim biriminden bağımsız bir kuruluş tarafından yürütülür. Risk
analizinin içeriği ve sonuçları, ilgili Tünel Bakım İşletme Şefliğine, Tünel
Bakım İşletme Şefliği olmayan yerlerde ise ilgili Başmühendisliğe
gönderilir.
(2) Hazırlanan
risk analizi, ilgili Başmühendislik tarafından değerlendirilerek, ilave
görüş ve öneriler ile birlikte önce Bölge Müdürlüğüne, sonra da Genel
Müdürlüğe gönderilir.
Raporlama
MADDE 9 –
(1) Karayolu kullanıcılarının güvenliğini açıkça etkileyen tünellerdeki
yangınlar ve kazalar ile bunların sıklığı ve bu tür olayların nedenleri
hakkında her ay ilgili Tünel Bakım İşletme Şeflikleri, Tünel Bakım İşletme
Şefliği olmayan yerlerde ilgili Başmühendislik tarafından rapor
hazırlatılır, hazırlanan bu raporlar, ilgili Tünel Bakım İşletme
Şefliğince, Tünel Bakım İşletme Şefliği olmayan yerlerde ilgili
Başmühendislikçe değerlendirilir, güvenlik hizmetlerinin ve önlemlerinin
gerçek rolü ve etkinliği hakkında bilgi temin edilir. Raporlama aylık
olarak düzenlenir ve her yılın Aralık ayında taşra teşkilatı tarafından
Genel Müdürlüğe gönderilir.
Protokol
MADDE 10 –
(1) Tünellerden diğer kurum ve kuruluşlar tarafından geçirilmek istenen
tesisler ile ilgili yapılacak protokoller, ilgili genelgeler ve protokol
düzenleme esasları doğrultusunda yapılır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Güvenlik
Önlemleri
Tünellerde
alınacak güvenlik önlemleri
MADDE 11 –
(1) Tünel güvenliği ile ilgili olarak aşağıdaki önlemler alınır:
a) Tünelden geçen
trafiğin sürekli ve güvenli bir şekilde akışı sağlanır.
b) İşletme ve acil
durum hizmetleriyle ilgilenen personel gerekli eğitimlere tabi tutulur.
c) Acil durum
senaryoları farklı olaylar için hazırlanır ve bütün tünellerde bulunur.
Ayrıca tatbikatlar ile senaryoların işleyişi ve etkinliği izlenir.
ç) Önceden
planlanmış yapım veya bakım çalışmaları nedeniyle şeritlerin tamamen veya
kısmen kapatılması, daima tünelin dışından başlatılır. Değişken mesaj
işaretleri, ışıklı trafik cihazları ve mekanik bariyerler bu amaç için
ilave olarak kullanılabilir.
d) Ciddi bir kaza
veya olay durumunda, ilgili tünelin bütün tüpleri trafiğe kapatılır,
içeride kalan araçların en kısa yoldan tahliyesi sağlanır. Tünel dışındaki
ve tünel içindeki trafiğin mümkün olan en kısa zamanda durdurulabilmesi
için sadece tünel girişlerindeki ve aynı zamanda varsa tünelin içindeki
değişken trafik işaretleri, ışıklı trafik işaret cihazlarının ve mekanik
bariyerlerin eşzamanlı harekete geçirilmesi ile bu durum gerçekleştirilir.
Bu sistemlerin olmadığı tünellerde trafiğe kapatma işlemi uygun bir şekilde
yapılır. Trafik, durumdan etkilenmemiş araçların tüneli hızlı bir biçimde
terk edebilmesinin sağlanacağı şekilde yönlendirilir.
(2) Acil durum
hizmetlerine erişme süresi yapılacak tatbikatlar ile ölçülerek belirlenir,
tünelde olayın meydana gelmesi halinde acil durum hizmetlerine erişme
süresi belirlenen sürelerden uzun olmaz. Yıllık Ortalama Günlük Trafik
sayısı 2000’in üzerinde olan iki yönlü tünellerde, tünelin iki ucuna acil
hizmetlerin yerleştirilme gereksinimi 8 inci madde uyarınca, bir risk
analizi ile belirlenir ve bu hizmetlerden mümkün olanları Genel Müdürlüğün
onayı ile gerçekleştirilebilir.
Alternatif
güzergahlar ve gabariler
MADDE 12 –
(1) Tünel girişlerinde gabariler ve alternatif güzergahlarla ilgili
aşağıdaki önlemler alınır:
a) Tünellerin
yatay ve düşey gabarileri belirlenir ve tünele girmeden önce mekanik veya
elektronik gabari sistemleri ile gabarisi yüksek araçların tünele girmesini
engellemek için tünel kullanıcıları, kolay erişilebilir bilgi sistemleri
aracılığıyla en uygun alternatif güzergah ve tünel gabarisi hakkında
bilgilendirilir.
b) Tünelin uzun
veya kısa süreli kapatılması durumunda araçların tünele girmesini
engellemek için tünel kullanıcıları, kolay erişilebilir bilgi sistemleri
aracılığıyla en uygun alternatif güzergah hakkında bilgilendirilir.
c) Söz konusu
alternatif güzergah, acil durum planlarının bir bölümünü oluşturur.
Tehlikeli
maddeler
MADDE 13 –
(1) Tehlikeli madde taşıyan araçların tünellerden geçişleri 24/10/2013
tarihli ve 28801 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin
Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelikte belirlenen esaslar
doğrultusunda sağlanır.
(2) Tünelin,
tehlikeli madde taşıyan araçların geçişine yasaklanması durumunda, tünelden
önceki mümkün olan son çıkıştan önce ve tünel girişlerinde mevzuat
uygulanarak sürücülerin alternatif güzergaha yönlendirilmeleri için uygun
trafik levhaları yerleştirilir.
Hız ve takip
mesafesi
MADDE 14 – (1)
Tünel kullanıcıları, uygun hız ve güvenli takip mesafesi hakkında bilgi
levhaları, ışıklı işaret cihazları ile tünele girmeden önce
bilgilendirilir.
(2) Ayrıca bir
kısıtlama yoksa, taşıtların tünel içindeki maksimum hızı, Devlet ve il
yollarında 80 km/saat, otoyollarda 90 km/saat’dir. Bu durumda taşıtlar
arasındaki minimum takip mesafesi Devlet ve il yollarında 40 metre,
otoyollarda 50 metre, ağır taşıtlar içinse bu mesafe iki katıdır.
(3) Tünelde
trafiğin durması halinde, karayolu kullanıcıları önlerindeki araç ile
aralarında olması gereken minimum 5 metrelik mesafeyi, tehlike anındaki ani
duruş nedeniyle mümkün olmayan durumların haricinde korur. Otomasyon
sistemlerinde kamu anons sistemi, ışıklı işaret ve bilgi levhası sistemleri
olan tünellerde tünel kullanıcılarına bu hususta uyarı ve bilgilendirme
yapılır.
Uyulması
gereken kurallar
MADDE 15 –
(1) Tünellerdeki güvenliğe ilişkin bilgilendirme faaliyetleri düzenli
olarak yapılır. Bu bilgilendirme faaliyetleri, özellikle taşıtın
arızalanması, trafik sıkışıklığı, kazalar ve yangınlar başta olmak üzere,
karayolu kullanıcılarının tünele yaklaşırken ve tünel içinde araç
kullanırken uyması gereken kuralları kapsar.
(2) Mevcut
güvenlik ekipmanına ilişkin bilgileri içeren, tünellerde uyulması gereken
kurallara ait bilgilendirme amaçlı broşürler tünellerden önceki dinlenme
alanlarında, trafiğin durduğu zaman tünel girişlerinde veya internette
bulundurulur.
Yürürlük
MADDE 16 – (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Karayolları Genel Müdürü yürütür.
Ekler için tıklayınız
|