SAYIŞTAY
DENETİM YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ
KISIM
Genel
Hükümler
Amaç,
Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Sayıştay tarafından yürütülecek denetim ve inceleme faaliyetlerini,
denetim ve denetim destek grup başkanlıklarının çalışma esas ve usulleri ile
görev ve sorumluluklarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –
(1) Bu Yönetmelik; denetim sürecine ilişkin hususları, denetim ve denetim
destek gruplarının çalışma esas ve usullerini, denetçilerin görev ve
sorumlulukları ile gruplarda görevlendirilme ilkelerine ilişkin hususları
kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1)
Bu Yönetmelik, 3/12/2010 tarihli ve (Değişik ibare:RG-18/4/2013-28622) 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 32,
35, 37 ve 80 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Başkanlık: Sayıştay Başkanlığını,
b) Denetim raporu: Sayıştay raporlarına esas olmak
üzere, denetim ve incelemeler sonucunda denetim grup başkanlıkları veya
denetçiler tarafından hazırlanan raporu,
c) Denetim Stratejik Planı: Sayıştay Stratejik
Planında belirlenen amaç ve hedefleri gerçekleştirmek amacıyla, bu plandaki
süreyi aşmamak üzere hazırlanan ve denetim stratejisinin belirlendiği planı,
ç) Denetim ve inceleme rehberleri: Denetim ve
incelemelerde yol gösterici olarak Denetim, Planlama ve Koordinasyon Kurulu
tarafından hazırlanan dokümanları,
d) Düzenlilik denetimi: Mali denetim ve uygunluk
denetimini,
e) Etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetimi: Kamu
idarelerinin faaliyetlerini yerine getirirken kaynaklarını etkililik,
ekonomiklik ve verimlilik esasları çerçevesinde yönetip yönetmediklerine
ilişkin sistematik denetimi,
f) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri:
10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda
tanımlanan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerini,
g) Hesap alanı: Kamu idarelerinin benzer özellikler
taşıyan, benzer tarzda işlem gören, benzer riskler içeren ve benzer kontrollere
tabi olan hesap ve işlem gruplarını,
ğ) Hesap yargılaması: Kanunlarla belirlenen
sorumluların hesap ve işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığının yargılama
yoluyla kesin hükme bağlanmasını ve bununla ilgili kanun yollarını,
h) İşletme zararı: Kamu işletmesinin ticari esaslara
göre yürüttüğü iş ve işlemleri sonucunda basiretli ve müdebbir tüccar gibi
davranmak şartıyla sorumluların kasıt ve ihmali bulunmaksızın içinde bulunulan
piyasa ve konjonktür etkileri sonucu oluşacak fiyat ve/veya maliyet seviyeleri
nedeniyle belirli bir faaliyet döneminde veya belirli bir ticari işlemler
bütününde giderleri toplamının gelirleri toplamını aşmasını,
ı) Kamu idaresi: Kamu veya özel hukuk hükümlerine tabi
olup olmadığına bakılmaksızın Sayıştay denetimine tabi tüm idare, kuruluş,
müessese, birlik, işletme, bağlı ortaklık ve şirketleri,
i) Kamu iktisadi teşebbüsleri: 2/4/1987 tarihli ve
3346 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet
Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki kamu kurum,
kuruluş ve ortaklıklarını,
j) Kamu kaynakları: Kamuya ait veya kamu gücü
kullanılarak elde edilen gelirler, taşınır ve taşınmazlar ile Devletin hüküm ve
tasarrufu altındaki yerler, para, alacak ve haklar, borçlanma suretiyle elde
edilenler dahil her türlü değerler ile bağış ve yardımları,
k) Kamu zararı: 5018 sayılı Kanunda belirtilen kamu
zararını,
l) Kanun: 6085 sayılı Kanunu,
m) Mali denetim: Kamu idarelerinin hesap ve işlemleri
ile mali faaliyet, mali yönetim ve kontrol sistemlerinin değerlendirme
sonuçları esas alınarak, mali rapor ve tablolarının güvenilirliği ve
doğruluğuna ilişkin denetimi,
n) Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri: 5018
sayılı Kanunda tanımlanan merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerini,
o) Muaddel bilanço: Kamu işletmesinin Sayıştay denetimine
sunduğu ve Türkiye Büyük Millet Meclisince ibraya esas mali tablolardan bilanço
ve sonuç hesapları üzerinde yapılan inceleme ve denetimlerde tespit edilen
noksanlık ve farklılıkların denetim grubunca düzeltilmesiyle hazırlanacak
değiştirilmiş bilançoyu,
ö) Performans denetimi: Hesap verme sorumluluğu
çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergeler ile ilgili olarak
faaliyet sonuçlarının ölçülmesini,
p) Sayıştay denetçisi: Uzman denetçi, başdenetçi, denetçi ve denetçi yardımcısını,
r) Sayıştay denetimi: Düzenlilik ve performans
denetimini,
s) Sayıştay incelemesi: Sayıştayın
kesin hükme bağlama ve denetim dışında kalan diğer çalışmalarını,
ş) Sayıştay raporu: Denetim ve incelemeler sonucu
hazırlanarak Sayıştay Başkanı tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan
veya kamu idarelerine gönderilen raporu,
t) Uygunluk denetimi: Kamu idarelerinin gelir, gider
ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
düzenlemelere uygunluğunun incelenmesine ilişkin denetimi,
u) Yargılamaya esas rapor: Sayıştay dairelerince
yapılacak yargılamaya esas olmak üzere, denetçiler tarafından genel yönetim
kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve işlemlerinin denetimi sırasında tespit
edilen kamu zararına ilişkin düzenlenen raporu,
ü) Yıllık Denetim Programı: Denetim Stratejik Planında
belirlenen amaç, hedef ve önceliklerin gerçekleştirilmesi amacıyla yapılacak
denetim faaliyetlerini gösteren programı,
v) Yıllık Rapor: Denetlenen kuruluşun işlem, bilanço,
sonuç hesapları ve yönetim kurullarının ibra edilmesi, ibra edilmemesi veya
genel görüşmeye sunulmasına esas olacak görüşleri içeren, gerekçeli ve
karşılaştırmalı raporu,
y) Yönetmelik: Bu Yönetmeliği,
ifade eder.
İKİNCİ
KISIM
Denetim,
İnceleme ve Raporlama
BİRİNCİ
BÖLÜM
Denetimin
Amacı, Alanı ve Genel Esasları
Denetimin amacı
MADDE 5 –
(1) Denetim;
a) Bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin
faaliyet sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine ve kamuoyuna
güvenilir ve yeterli bilgi sunulması,
b) Kamu mali yönetiminin hukuka uygun olarak
yürütülmesi ve kamu kaynaklarının korunması,
c) Kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi,
ç) Hesap verme sorumluluğu ve mali saydamlığın
yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılması,
amacıyla gerçekleştirilir.
Denetim alanı
MADDE 6 – (1)
Sayıştay;
a) Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri
ile sosyal güvenlik kurumlarını, mahallî idareleri, sermayesindeki kamu payı
doğrudan veya dolaylı olarak % 50’den fazla olan özel kanunlar ile kurulmuş
anonim ortaklıkları, diğer kamu idarelerini (kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşları hariç),
b) Kamu payı % 50’den az olmamak kaydıyla (a) bendinde
sayılan idarelere bağlı veya bu idarelerin kurdukları veya doğrudan doğruya ya
da dolaylı olarak ortak oldukları her çeşit idare, kuruluş, müessese, birlik,
işletme ve şirketleri,
c) Kamu idareleri tarafından yapılan her türlü iç ve
dış borçlanma, borç verilmesi, borç geri ödemeleri, yurt dışından alınan hibelerin
kullanımı, hibe verilmesi, Hazine garantileri, Hazine alacakları, nakit
yönetimi ve bunlarla ilgili diğer hususları; tüm kaynak aktarımları ve
kullanımları ile Avrupa Birliği fonları dahil yurt içi ve yurt dışından
sağlanan diğer kaynakların ve fonların kullanımını,
ç) Kamu idareleri bütçelerinde yer alıp almadığına
bakılmaksızın özel hesaplar dahil tüm kamu hesapları, fonları, kaynakları ve
faaliyetlerini,
denetler.
(2) Sayıştay; yapılan andlaşma
veya sözleşmedeki esaslar çerçevesinde uluslararası kuruluş ve örgütlerin hesap
ve işlemlerini de denetler.
(3) 3346 sayılı Kanunun 2 nci
maddesi kapsamına giren kamu kurum, kuruluş ve ortaklıklarının Türkiye Büyük
Millet Meclisince denetlenmesi, bu Kanun ve diğer kanunlarda belirtilen usul ve
esaslar çerçevesinde yerine getirilir.
Sayıştay denetim ve incelemesinin genel esasları
MADDE 7 –
(1) Denetim; kamu idarelerinin hesap, mali işlem ve faaliyetleri ile iç kontrol
sistemlerinin incelenmesi ve kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka
uygun olarak kullanılmasının değerlendirilmesidir.
(2) Sayıştay; kamu idarelerinin mali faaliyet, karar
ve işlemlerini hesap verme sorumluluğu çerçevesinde denetler. Hesap verme
sorumluluğu, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli
ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun
olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden,
raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından
sorumlu olmasını ifade eder.
(3) Sayıştay denetimi, düzenlilik denetimi ve
performans denetimini kapsar. Sayıştay incelemesi, Sayıştayın
kesin hükme bağlama ve denetim dışında kalan diğer çalışmalarıdır.
(4) Sayıştay, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde
gerçekleştirdiği denetim ve incelemeler sonucunda, hesap verme sorumluluğunun
yerine getirilip getirilmediğini Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak
Sayıştay raporlarında belirtir. Kamu zararına sebep olunan durumlar ise bu
zararın tazminine ilişkin hükme bağlama işlemi ile sonuçlandırılır.
(5) Denetim genel kabul görmüş uluslararası denetim
standartlarına uygun olarak yürütülür. Ancak, Uluslararası Denetim Standartları
ile iç mevzuat arasında bir farklılık söz konusu olduğunda iç mevzuat esas
alınır.
(6) Denetimler, güncel denetim metodolojilerinin
uygulanmasına gerekli özen gösterilerek gerçekleştirilir.
(7) Kalite güvencesinin sağlanması için, denetimin her
aşaması denetim standartlarına, stratejik planlara, denetim programlarına ve
mesleki etik kurallarına uygunluğu açısından sürekli gözden geçirilir.
Denetim stratejik planı ve yıllık denetim programı
MADDE 8 –
(1) Denetim stratejik planı ve yıllık denetim programı, Türkiye Büyük Millet
Meclisinin, kamuoyunun ve denetlenen kamu idarelerinin beklentileri ve denetim
grup başkanlıklarının görüş ve önerileri de dikkate alınarak yapılacak risk
analizleri doğrultusunda Denetim, Planlama ve Koordinasyon Kurulu tarafından
hazırlanır.
(2) Denetim Stratejik Planı, Sayıştayın
denetimle ilgili amaç, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini ve
bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemleri gösterir.
(3) Yıllık Denetim Programı, denetlenecek idareleri,
denetim konularını, uygulanacak denetim türlerini, devam etmekte olan ve o yıl
sonuçlanması planlanan denetim faaliyetlerini gösterir.
(4) Denetim Stratejik Planı ve Yıllık Denetim
Programının hazırlık çalışmaları Başkanlıkça bu konuda görevlendirilen denetim
destek grubu tarafından gerçekleştirilir.
Denetimin yürütülmesi
MADDE 9 –
(1) Denetimler, denetim grup başkanlıklarınca yürütülür.
(2) Denetim grup başkanlıkları, denetim faaliyetlerini
denetim grup başkanları tarafından oluşturulacak denetim ekipleri eliyle
yürütür.
(3) Denetim ekipleri, denetlenecek konu ve kurumların
özellikleri ile uzmanlık ihtiyacı dikkate alınarak oluşturulur.
(4) Denetim ve inceleme görevleri, kanun, tüzük,
yönetmelik, standart, genelge ve rehberlerdeki esas ve usuller dairesinde
yerine getirilir.
(5) Denetimlerde yayımlanmış mesleki ilkeler ve etik
kurallara uyulur.
(6) Düzenlilik denetimi, performans denetimi,
etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetimi, genel uygunluk bildirimi,
faaliyet raporlarının ve mali istatistiklerin değerlendirilmesi çalışmalarının,
aynı denetim gruplarınca yürütülmesi esastır. Başkanlık bu çalışmaların
yürütülmesine ilişkin farklı denetim gruplarına görev verebilir.
Raporlar
MADDE 10 –
(1) Sayıştay tarafından hazırlanacak raporlar şunlardır:
a) Denetim raporu.
b) Dış denetim genel değerlendirme raporu.
c) Faaliyet genel değerlendirme raporu.
ç) Mali istatistikleri değerlendirme raporu.
d) Genel uygunluk bildirimi.
e) Kamu iktisadi teşebbüsü yıllık denetim raporu.
f) Kamu iktisadi teşebbüsleri genel raporu.
g) Yargılamaya esas rapor.
ğ) Diğer raporlar.
(2) Sayıştay, denetim ve inceleme faaliyetleri
sonucunda hazırlayacağı bu raporları, ilgili kanunlar ve bu yönetmelikte
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar
ve/veya ilgili kamu idaresine gönderir.
(3) Sayıştay, denetim önerilerinin denetlenen
idarelerce ne ölçüde uygulandığını değerlendirmek için izleme yapar.
Sorumlular ve sorumluluk halleri
MADDE 11 –
(1) İlgili Kanunlarda belirtilen sorumlular ve sorumluluk halleri saklı kalmak
kaydıyla denetim grup başkanlıkları veya denetçiler tarafından yapılacak
inceleme ve denetimler sonucunda; kamu kaynaklarının elde edilmesi, kayıt
edilmesi, muhafazası ve kullanılması sürecinde görev, yetki ve sorumluluğa
sahip kamu görevlileri ilgisine göre;
a) Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli olarak elde
edilmesi ve kullanılmasından,
b) Bütün faaliyet ve işlemlerin usulüne uygun olarak
muhasebeleştirilmesinden ve raporlanmasından,
c) İdarelerinin tüm faaliyet ve işlemlerinin
Kanunlara, kalkınma planlarına, stratejik planlara, performans programlarına,
bütçelere ve ilgili diğer yasal düzenlemelere uygun olarak yürütülmesinden,
ç) İdarelerinde etkin bir iç kontrol sisteminin
kurulup işletilmesinden,
d) İşlerin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması,
teslim almaya ilişkin işlemlerin yaptırılması, ödemelerin yapılması ve tüm bu
işlemlerin belgelendirilmesinden,
e) Elektronik ortamda oluşturulan verilerin ve
bilgilerin doğruluğundan,
f) Gelirlerin tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin
işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olarak zamanında ve eksiksiz olarak
gerçekleştirilmesinden,
g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun
bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat,
gecikme zammı, para cezası gibi ek mali külfet getirilmesinden,
ğ) Taşınır ve taşınmazların yasal düzenlemelere uygun
olarak elde edilmesi, yönetilmesi, kaydedilmesi, muhafaza edilmesi ve
kullanılması veya elden çıkarılmasından,
h) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen
tutardan veya rayiç bedelden daha yüksek bedelle alım yapılarak fazla veya
yersiz ödemede bulunulmasından,
ı) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme
yapılmasından,
i) Mevzuata aykırı veya mevzuatta öngörülmeyen
ödemelerin yapılmasından,
sorumludur.
(2) Grup başkanlıkları veya denetçiler yaptıkları
inceleme ve denetimler sonucunda kamu zararına yol açan hususlar ile ilgili
olarak yargılamaya esas rapor hazırlarlar.
(3) Yargılamaya esas rapor düzenlenmeyecek idare,
hesap ve faaliyetlerin denetimi sırasında ilgili kamu idaresinin zararına yol
açan bir husus tespit edildiğinde konu genel hükümlere göre işlem yapılmasını teminen bir yazı ile Başkanlığa bildirilir ve ayrıca
Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak Sayıştay Raporlarında belirtilir.
Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu
MADDE 12 – (1)
Sorumlular veya diğer ilgililer, denetçilerin isteyecekleri bilgi, kayıt ve
belgeleri vermeye, işlem, faaliyet ve malların fiili ve fiziki durumlarını
geciktirmeksizin göstermeye mecburdurlar. Kamu idareleri ve görevlileri,
denetim ve inceleme ile görevlendirilmiş olanlara her türlü hesap, bilgi, belge
ve kayıtları ibraz etmek, işlem, faaliyet ve malların fiili ve fiziki
durumlarının görülmesini sağlamak, görevin düzenli olarak yapılmasını
sağlayacak tedbirleri almak ve her türlü yardım ve kolaylığı göstermek
zorundadır.
(2) Denetim ve inceleme esnasında istenildiği halde
bilgi, kayıt ve belgeler verilmez ise, istenilen bilgi, kayıt ve belgenin
özelliğine göre denetim ekibince belirlenecek makul bir süre içerisinde, söz
konusu kayıt, bilgi ve belgeler, Başkanlık tarafından belirlenecek esaslar
çerçevesinde kurumun üst yönetiminden istenilir. Anılan yazıda istenilen
belgelerin gönderileceği adres ile bilgi verecek kişilerin hazır bulunacağı yer
ve zaman belirtilir. Belirtilen sürede istenilen belge gönderilmez, bilgi
vermesi gereken kişiler istenilen yerde hazır bulunmazlar ise durum bir yazı
ile Başkanlığa bildirilir. Denetim ve incelemeler esnasında, faaliyet ve
malların fiili ve fiziki durumları geciktirmeksizin gösterilmez ise, durum bir
tutanakla tespit edilerek Başkanlığa bildirilir. Başkanlıkça Kanunun 9 uncu
maddesinde öngörülen yaptırımların uygulanması için ilgili kurum üst yönetimine
gerekli bildirimde bulunulur.
(3) Denetim ve incelemeler esnasında, Sayıştayca önceki yıllara ilişkin Kanunun 9 uncu maddesinde
öngörülen yaptırımların uygulanması istemi araştırılarak, kurumca gerekli
işlemlerin yapılıp yapılmadığı tespit edilir. Kanunun 9 uncu maddesi altıncı
fıkrasında yer alan istem yerine getirilmemiş ise, bunun hukuki sonuçları
hazırlanacak raporlarda dikkate alınır. Ayrıca disiplin uygulamasının yerine
getirilmesini temin için durum bir yazı ile Başkanlığa bildirilir.
(4) Hesabı Kanun hükümlerine göre zamanında ve tam
olarak vermeyen sorumlular veya diğer ilgililer ile Sayıştay denetimine giren kamu
idareleri görevlilerinden, denetleme ve yargılamayı güçleştirenler hakkında da
yukarıda belirtilen süreç izlenir.
(5) Denetim ve yargılamanın güçleştirilmesine gerekçe
oluşturan davranış ve faaliyetler Başkanlıkça gerekçeli olarak ilgili kuruma
bildirilir.
(6) Denetimler esnasında Sayıştay ilamlarının
infazının izlenmediği ve gereklerinin yerine getirilmediği tespit edilirse
durum bir yazı ile Başkanlığa bildirilir. Başkanlıkça Kanunun 9 uncu maddesinin
üçüncü fıkrası hükmünün uygulanması için ilgili kuruma bildirimde bulunulur.
(7) Kanunun 9 uncu maddesi hükümlerine uymayanlar ile
6 ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarının
gereklerini haklı bir sebebe dayanmaksızın tam olarak ve zamanında yerine
getirmeyen ilgililer hakkında, Sayıştayın istemi üzerine
disiplin veya ceza kovuşturması yapılır. Disiplin ve ceza kovuşturması ilgili
kurumun tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre yürütülür. Ancak Başkanlıkça
kimler hakkında disiplin ve ceza kovuşturması isteminde bulunulduğu gerekçesi
ile birlikte ilgili kurum üst yönetimi ile soruşturmayı yürütecek mercilere bir
yazı ile bildirilir.
İKİNCİ
BÖLÜM
Düzenlilik
Denetimi
Düzenlilik denetiminin amacı
MADDE 13 –
(1) Düzenlilik denetimleri, denetlenen kamu idarelerinin;
a) Hesap ve işlemleri ile mali rapor ve tablolarının,
kurumun mali durumunu ve faaliyet sonuçlarını tüm önemli yönleriyle doğru ve
güvenilir bir biçimde gösterip göstermediği,
b) Gelir, gider ve mallar ile bunlara ilişkin hesap ve
işlemlerin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığı,
hususlarına ilişkin denetim görüşü oluşturmak,
c) Mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini inceleyerek
değerlendirmek,
ç) Kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere aykırı
işlemlerin belirlenmesi halinde sebep olunan kamu zararlarını tespit etmek,
amacıyla yürütülür.
Düzenlilik denetiminin esasları
MADDE 14 –
(1) Düzenlilik denetiminin yürütülmesinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
a) Denetim cari yıl esası ile kamu idaresi temelinde
yürütülür. Denetimler konu, sektör, faaliyet ve proje bazlı olarak birden fazla
yılı ve birden fazla kurumu kapsayacak şekilde de yürütülebilir.
b) Düzenlilik denetimi ile performans denetiminin
birlikte planlanarak yürütülmesi esastır.
c) Denetimler bu yönetmelik ve denetim rehberlerine
göre yürütülür. Denetlenen kurumun faaliyetleri, organizasyon yapısı ve bütçe
büyüklüğü dikkate alınarak denetim rehberindeki çalışmaların bir kısmı Yıllık
Denetim Programında belirtilmek suretiyle yapılmayabilir.
ç) Denetim, risk odaklı ve sistem tabanlı olarak
yürütülür.
d) Denetim ekip çalışması esasına dayalı olarak
denetim grup başkanlıklarında görevli denetçilerce yerine getirilir.
Gerektiğinde grup dışından denetçiler ile Sayıştay dışından uzmanlar da denetim
ekibinde görevlendirilebilir. Denetim ekibi tarafından yapılan çalışmalar
denetim rehberlerinde yer alan açıklamalar dikkate alınarak belgelenir.
e) Denetim sonucunda oluşturulan denetim görüşü,
yeterli ve uygun denetim kanıtı ile desteklenir. Denetim kanıtları ile kanıt
toplamak üzere yürütülen denetim prosedürleri ve kanıt toplama tekniklerine
ilişkin hususlar denetim rehberlerinde gösterilir.
f) Denetim sonucunda, tespit edilen kamu zararlarına
ilişkin yargılamaya esas rapor düzenlenir.
Düzenlilik denetiminin planlanması
MADDE 15 – (1)
Denetim ekibinde görevli denetçiler denetim rehberini esas alarak düzenlilik
denetiminin ilk kez yapılacağı kurumlarda kurum tanımaya yönelik detaylı
çalışmalar yürütürler. İzleyen yıl denetimlerinde bu çalışmalar verilerin
güncellenmesi suretiyle gerçekleştirilir.
(2) Denetlenecek kurumun muhasebe ve iç kontrol
sisteminin anlaşılıp değerlendirilmesi sonucunda, denetimin hangi alanlarda
daha fazla zaman ve işgücü gerektirdiği tespit edilir.
(3) Ekipte görevli denetçiler tarafından sorumluluklarında
bulunan hesap alanlarıyla ilgili denetim programları hazırlanır.
(4) Denetimin planlanması çalışmaları sonunda denetim
rehberine göre hazırlanan denetim planı, görüş ve önerileri alınmak üzere grup
başkanına sunulur.
(5) Başkanlık onayına sunulacak denetim planında,
ilgili kamu idaresinde yapılacak denetimler de dahil olmak üzere denetimlere
ilişkin çalışma takvimi, görevli denetçiler ve sorumluluk alanları gösterilir.
(6) Denetimin planlaması aşamasına ilişkin diğer
hususlar denetim rehberinde gösterilir.
Düzenlilik denetiminin yürütülmesi
MADDE 16 –
(1) Denetim ekibinde görevli denetçiler, görevli oldukları hesap alanları ile
ilgili denetim programlarını uygular ve sonuçlarını belgeler; yaptıkları
çalışmalara ait her türlü bilgi ve belgeyi arşivler; denetim bulgularını
destekleyen yeterli, uygun ve güvenilir denetim kanıtını çalışma kağıtları ile
ilgisini kurarak sistematik şekilde belgeler. Kamu zararını ilgilendiren
hususlar ile ilgili olarak sorguları hazırlar.
(2) Denetim sonucunda tespit edilen hatalar; mali
rapor ve tablolara, mali yönetim ve iç kontrol sistemine ve uygunluğa ilişkin
hatalar olmak üzere üç kategoride tasnif edilir.
(3) Denetim ekibi, yürütülen çalışmaların sonucunda
denetlenen kurumun görüşünün alınacağı taslak denetim raporunu hazırlar.
(4) Denetimin yürütülmesi aşamasına ilişkin diğer
hususlar denetim rehberinde gösterilir.
Düzenlilik denetim sonuçlarının raporlanması
MADDE 17 –
(1) Hazırlanan taslak denetim raporu ilgili kamu idaresinin görüşü alınmak
üzere Başkanlığa sunulur. Taslak denetim raporu, kamu idaresinin üst yöneticisi
tarafından, raporun alındığı tarihten itibaren otuz gün içinde cevaplandırılır.
(2) Denetim ekibi, kamu idaresinden gelen cevabı da
dikkate alarak taslak raporda gerekli değişiklikleri yapar ve denetim görüşünü
oluşturur. Bu görüşü destekleyen ekleri içeren denetim raporunu kurum görüşü
ile birlikte Başkanlığa sunulmak üzere grup başkanına teslim eder.
(3)Yargılamaya esas raporlar bu Yönetmeliğin Üçüncü
Kısmının İkinci Bölümünde yer alan hükümlere göre düzenlenir.
Düzenlilik denetim sonuçlarının izlenmesi
MADDE 18 –
(1) Sayıştay, denetlenen kurumun, raporda yer alan önerileri ne ölçüde
uyguladığını izler.
(2) İzleme, konunun özelliğine göre, yeni bir denetim
çalışması olarak yürütülebileceği gibi denetlenen kurumlardan, rapordaki
önerilerin yerine getirilip getirilmediğini tespit etmek amacıyla yazılı bilgi
alma biçiminde de olabilir.
(3) İzleme sonucunda tespit edilen ilerlemeler ve
ilerleme sağlanamayan ya da yetersiz kalınan alanlar hazırlanacak raporlarda
değerlendirilir.
(4) Denetimin izlenmesine ilişkin diğer hususlar
denetim rehberinde gösterilir.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Performans
Denetimi
Performans denetiminin amacı
MADDE 19 –
(1) Performans denetimleri;
a) Hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce
belirlenen hedef ve göstergeler ile ilgili olarak faaliyet sonuçlarının
ölçülmesi,
b) İdarelerin faaliyet sonuçları ve performansı
hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine ve kamuoyuna güvenilir ve doğru bilgi
sunulması,
amacıyla yürütülür.
Performans denetiminin esasları
MADDE 20 –
(1) Performans denetiminin yürütülmesinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
a) Denetim cari yıl esası ile kamu idaresi temelinde
yürütülür. Ancak denetimlerin konu, sektör, faaliyet ve proje tabanlı olarak birden
fazla yılı ve birden fazla kurumu kapsayacak şekilde yürütülmesi de mümkündür.
b) Performans denetimi ve düzenlilik denetiminin
birlikte planlanarak yürütülmesi esastır.
c) Denetimler bu yönetmelik ve denetim rehberlerine
göre yürütülür.
ç) Denetim ekip çalışması esasına dayalı olarak
denetim grup başkanlıklarında görevli denetçilerce yerine getirilir.
Gerektiğinde grup dışından denetçiler ile Sayıştay dışından uzmanlar da denetim
ekibinde görevlendirilebilir. Denetim ekibi tarafından yapılan çalışmalar
denetim rehberlerinde yer alan açıklamalar dikkate alınarak belgelenir.
d) Denetim sonucunda oluşturulan bulgu, sonuç ve
öneriler, yeterli ve uygun denetim kanıtı ile desteklenir.
Performans denetiminin planlanması
MADDE 21 –
(1) Denetim ekibinde görevli denetçiler denetim rehberini esas alarak
performans denetiminin ilk kez yapılacağı kurumlarda kurum tanımaya yönelik
detaylı çalışmalar yürütürler. İzleyen yıl denetimlerinde bu çalışmalar
verilerin güncellenmesi suretiyle gerçekleştirilir.
(2) Denetimin planlanması çalışmaları sonunda denetim
rehberine göre hazırlanan denetim planı, görüş ve önerileri alınmak üzere grup
başkanına sunulur.
(3) Başkanlık onayına sunulacak denetim planında,
ilgili kamu idaresinde yapılacak denetimler de dahil olmak üzere denetimlere
ilişkin çalışma takvimi, görevli denetçiler ve sorumluluk alanları gösterilir.
(4) Denetimin planlama aşamasına ilişkin diğer
hususlar denetim rehberinde gösterilir.
Performans denetiminin yürütülmesi
MADDE 22 –
(1) Denetim planının onaylanması ile birlikte denetimin yürütülmesi aşamasına
geçilir. Bu aşamada;
a) Plan, program, bütçe belgeleri ile faaliyet
raporunun yasal düzenlemelerin gerektirdiği şekilde hazırlanıp hazırlanmadığı,
b) Makro ve sektörel
politika ve plan öncelikleriyle kurumsal amaç ve hedeflerin ilişkisi,
c) Performans hedefleri, performans göstergeleri ve
faaliyetlerin uyumu,
ç) Performans hedefleri altında yer alan faaliyetlere
hangi kaynakların sağlandığı ve bu kaynaklardan ne düzeyde harcama yapıldığı,
d) Performans göstergelerinin ölçümü suretiyle
performans hedeflerinin ne düzeyde yerine getirildiği,
e) Kurumun bütçesinde kaynak olarak görülmekle
birlikte doğrudan kurum tarafından yerine getirilmeyen faaliyetler,
değerlendirilir.
(2) Denetimin yürütülmesi aşamasına ilişkin diğer
hususlar denetim rehberinde gösterilir.
Performans denetiminin raporlanması
MADDE 23 –
(1) Denetim sonucunda, plan, program ve bütçe sistematiği açısından
iyileştirilmesi gereken alanlar ve bu alanların iyileştirilmesi için
geliştirilen öneriler denetim raporuna alınır. Bu çerçevede;
a) Stratejik plana ilişkin konularda gelişme olup
olmadığı,
b) Stratejik plan performans programı ilişkisinin
güçlendirilip güçlendirilmediği,
c) Bir önceki raporda yer alan ve iyileştirilmesi
gereken performans hedeflerinde bir iyileşme sağlanıp sağlanmadığı,
ç) Faaliyetler ve performans göstergelerinin
standartlara ve program sistematiğine uygun olup olmadığı
raporlanır.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Etkililik,
Ekonomiklik ve Verimlilik Denetimi
Etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetiminin amacı
MADDE 24 –
(1) Etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetimi;
a) Kamu kaynaklarının elde edilmesi ve kullanılmasında
etkililik, ekonomiklik ve verimliliğin sağlanıp sağlanmadığı ve idarelerin
amaçlarına etkili bir şekilde ulaşıp ulaşmadıkları konusunda Türkiye Büyük
Millet Meclisine, kamuoyu ve kamu idarelerine bilgi sunmak,
b) Kamu yönetiminde hesap verme sorumluluğu ile iyi
yönetim ilke ve uygulamalarının geliştirilmesine katkıda bulunmak,
amacıyla yürütülür.
Etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetiminin
esasları
MADDE 25 –
(1) Etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetiminin yürütülmesinde aşağıdaki
esaslar dikkate alınır:
a) Denetim kamu idarelerinin faaliyetlerinin faaliyet
dönemine bağlı olmaksızın yılı içinde veya yıllar itibariyle sektör, program,
proje ve konu bazında denetlenmesi temelinde yürütülür.
b) Denetimler bu Yönetmelik ve etkililik, ekonomiklik
ve verimlilik denetimi rehberine göre yürütülür.
c) Denetim ekip çalışması esasına dayalı olarak
denetim grup başkanlıklarında görevli denetçilerce yerine getirilir.
Gerektiğinde grup dışından denetçiler ile Sayıştay dışından uzmanlar da denetim
ekibinde görevlendirilebilir.
ç) Denetim sonucunda oluşturulan bulgu-sonuç ve
öneriler, yeterli ve uygun kanıt ile desteklenir.
Etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetiminin
planlanması
MADDE 26 –
(1) Denetim konularının seçiminde Denetim Stratejik Planında belirlenen
öncelikli alanlar dikkate alınır.
(2) Denetim ekipleri tarafından incelenecek konulara
ilişkin olarak hazırlanan çalışma teklifleri grup başkanınca gözden
geçirildikten sonra Başkanlığa sunulur. Başkanlığa sunulan çalışma teklifleri
Denetim, Planlama ve Koordinasyon Kurulunca değerlendirilerek öncelikler
belirlenir ve Denetim Stratejik Planlarına yansıtılır.
(3) Başkanlıkça onaylanan çalışma teklifleri,
hazırlanacak yıllık programlarda yer alır.
(4) Denetimin planlaması aşamasına ilişkin diğer
hususlar etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetimi rehberinde düzenlenir.
Etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetiminin
yürütülmesi
MADDE 27 –
(1) Başkanlığın denetimin yürütülmesine ilişkin onayı alındıktan sonra,
ayrıntılı bir iş planı hazırlanır.
(2) Denetlenen faaliyet, proje, program ya da kurum
hakkında denetçinin ulaştığı bulgu ve sonuçları desteklemek için anlamlı,
güvenilir, geçerli ve yeterli miktarda kanıtlar toplanır.
(3) Denetim sonucunda bulgu, sonuç ve önerileri içeren
taslak denetim raporu hazırlanır.
(4) Denetimin yürütülmesi aşamasına ilişkin diğer
hususlar etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetimi rehberinde düzenlenir.
Etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetimi
sonuçlarının raporlanması
MADDE 28 – (1)
Rapor planlama aşamasında oluşturulan denetim soruları ya da ana kriterler
çerçevesinde bölümlere ayrılarak hazırlanır.
(2) Hazırlanan taslak rapor, denetlenen kurum görüşü
alınmak üzere Başkanlığa sunulur.
(3) Kurumun üst yöneticisi raporun alındığı tarihten
itibaren otuz gün içinde kurumunun görüşünü Başkanlığa sunar. Denetim ekibi,
yeni bilgi ve belgeler sunulması halinde veya itiraz ve eleştirileri yerinde
bulduğu durumlarda denetlenen kurumun görüşlerini dikkate alır ve etkililik,
ekonomiklik ve verimlilik denetimi raporunu hazırlar.
(4) Etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetimi
raporları, denetim grup başkanlıklarınca Başkanlığa sunulur. Sayıştay Başkanı
tarafından belirlenen süreler içinde ilgili daire ve Rapor Değerlendirme
Kurulu, rapor hakkında görüş bildirir.
(5) Sayıştay Başkanı, etkililik, ekonomiklik ve
verimlilik denetimi raporunu ilgili kamu idaresinin denetim raporu ile birlikte
veya ayrı olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar ve ilgili kamu idaresine
gönderir.
(6) Denetimin raporlanması aşamasına ilişkin diğer
hususlar etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetimi rehberinde düzenlenir.
Etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetimi rapor
sonuçlarının izlenmesi
MADDE 29 –
(1) Denetlenen kurumun, raporda yer alan önerileri ne ölçüde uyguladığını
belirlemek için izleme yapılır.
(2) İzleme, konunun özelliğine göre, yeni bir denetim çalışması
olarak yürütülebileceği gibi denetlenen kurumlardan, rapordaki önerilerin
yerine getirilip getirilmediğini tespit etmek amacıyla yazılı bilgi alma
biçiminde de yapılabilir.
(3) Denetimin izlenmesi aşamasına ilişkin diğer
hususlar etkililik, ekonomiklik ve verimlilik denetimi rehberinde düzenlenir.
BEŞİNCİ
BÖLÜM
Kamu
İktisadi Teşebbüslerinin Denetimi
Denetime tabi kuruluşların tespiti
MADDE 30 – (1)
Denetimleri 3346 sayılı Kanun kapsamında yürütülecek kuruluşlar, her yıl ocak
ayında Denetim, Planlama ve Koordinasyon Kurulunca yapılacak yıllık denetim
programında tespit edilerek ilgili kuruluşlara duyurulur ve Türkiye Büyük
Millet Meclisine sunulur.
(2) Denetimler sırasında sermaye payı değişikliği,
satış, devir, birleşme ve özelleştirme nedenleriyle statüsü ve denetim kapsamı
içindeki yeri değişen kuruluşların tespiti halinde, durum ilgili denetim
grubunca Başkanlığa bildirilir. Yıl içinde denetim kapsamında meydana gelecek
değişiklikler ocak ayı beklenilmeden tespit edilerek ilgili kuruluşlara duyurulur
ve Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Kamu iktisadi teşebbüsleri denetiminin esasları
MADDE 31 –
(1) Kamu iktisadi teşebbüsleri; iktisadi, mali, idari, hukuki ve teknik
yönlerden sürekli denetime tabidir. Bu denetimlerde;
a) Denetlenen kuruluşların kanun veya statülerinde
belirlenen amaç ve esaslara, kalkınma planı ve programlara uyulup uyulmadığı,
b) İşletme bütçelerinin gereklere, işlemlerinin
bütçelere; maliyet bilanço ve sonuç hesaplarının dönem faaliyetlerine uygunluğu
ve doğruluğu,
c) Çağdaş işletmecilik esaslarına uyulup uyulmadığı,
ç) İşlemlerin hukuka uygunluğu,
d) Verimlilik ve kârlılık ilkelerine uyulup
uyulmadığı,
e) İşletmenin zarara uğratılıp uğratılmadığı,
hususları araştırılarak raporlanır.
Kamu iktisadi teşebbüsleri yıllık denetim raporu
MADDE 32 –
(1) Her yıl, denetlenen kuruluşun işlem, bilanço, sonuç hesapları ve yönetim
kurullarının ibra edilmesi, ibra edilmemesi veya genel görüşmeye sunulmasına
esas olacak görüşleri içeren, gerekçeli ve karşılaştırmalı rapor hazırlanır.
(2) Şekil, muhteva ve bölümleri rehberlerde belirtilen
ve kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimleri sonucu hazırlanacak Yıllık
Raporlar, denetim grubu içinde oluşturulacak ekiplerde görevli meslek
mensuplarınca birlikte hazırlanır. Denetçilerin raporun hangi bölümünde görevli
olduğu iş programında ve rapor takdim yazısında belirtilir.
(3) Denetim ekipleri ve denetim gruplarının Yıllık
Rapor teslim tarihleri anılan birimlerin yıllık iş programlarında belirtilir.
Rapor teslim tarihleri, bu kapsamdaki tüm Yıllık Raporların mevzuatla öngörülen
aşama ve sürelerden geçerek zamanında görüşülüp kabul edilmesini sağlayacak
şekilde belirlenir.
(4) Yıllık rapordaki finansal tablolar ve mali bünye
incelemesi; denetlenen kuruluşların içinde bulundukları sektörün tabi olduğu
mevzuat ile ilgili düzenleyici otorite tarafından yayımlanan muhasebeleştirme
ve finansal raporlama usul ve esaslarına ilişkin yönetmelik, tebliğ, genelge,
karar ve açıklamalar çerçevesinde yapılır. Yıllık Raporda, kuruluşun bilançosu
ile gereken hallerde Sayıştay tarafından hazırlanan muaddel bilanço birlikte
yer alır.
(5) Yıllık raporlarda bir konunun teftiş kurullarınca
incelenmesi veya soruşturulması talep edilmesi halinde konuya ilişkin ayrıntılı
çalışma ve gerekli belgelere raporda yer verilir.
(6) Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimleri sonucu
hazırlanacak Yıllık Raporlar, en geç ilgili oldukları yılın bitimini takip eden
eylül ayı sonuna kadar Başkanlığa sunulur.
(7) Rapor Değerlendirme Kurulunda son şekli verilerek
kabul edilen Yıllık Raporlar, varsa gerekli düzeltme işlemleri raporu
hazırlayan denetim grubunca en geç ekim ayı sonuna kadar tamamlanarak,
kabullerini müteakip Başkanlık tarafından Denetlenen Kuruluş, ilgili Bakanlık
ve Türkiye Büyük Millet Meclisine gönderilir. Bu raporlar aynı zamanda Kalkınma
Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığına gönderilir.
Kamu iktisadi teşebbüsleri genel raporu
MADDE 33 – (1)
Kamu iktisadi teşebbüslerinin yıllık faaliyet sonuçları, Türkiye ekonomisi içindeki
yeri ile genel ve ortak sorunlarının birlikte ele alındığı Kamu İktisadi
Teşebbüsleri Genel Raporu düzenlenir. Bu raporda yer alması gereken diğer
hususlar ile raporun şekil ve muhtevası rehberlerde belirlenir.
(2) Yıllık denetim programlarında Kamu İktisadi
Teşebbüsleri Genel Raporunun hazırlanması görevi Başkanlık tarafından bir
denetim veya denetim destek grubuna verilir. İhtiyaç görülmesi halinde ise,
yeterli sayıda meslek mensubu, raporu hazırlamak üzere ayrıca görevlendirilir.
(3) Yıllık raporlardan genel rapora alınacak bilgiler,
yıllık raporun ilgili bölümlerini hazırlayan denetçilerce veri sistemine
girilir. Sisteme veri girişleri tamamlanmayan yıllık raporlar görüşülmez.
(4) Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Raporuna, Rapor
Değerlendirme Kurulunca ilgili oldukları yılı izleyen yılın sonuna kadar son
şekli verilir, onbeş gün içinde Başkanlık internet
sitesinde yayımlanır.
Kamu iktisadi teşebbüsleri diğer raporları
MADDE 34 –
(1) Raporlama dönemi beklenildiğinde telafisi güç sonuçlar doğacağı düşünülen
hususlarda Başkanlık Onayı ile denetim ve inceleme yapılabilir. Bu denetim ve
inceleme sonucunda hazırlanan rapora Rapor Değerlendirme Kurulu tarafından
Başkanlıkça belirlenen süre içinde ivedilikle son şekli verilir. Başkanlık bu
raporlarda yer alan hususların teftişi veya soruşturulması için söz konusu
raporları ilgili kurumlara ve denetlenen kamu idaresine gönderir.
ÜÇÜNCÜ
KISIM
Raporlar
BİRİNCİ
BÖLÜM
Sayıştay
Raporları
Denetim raporları
MADDE 35 – (Değişik:RG-18/4/2013-28622)
(1) Kamu idarelerinin düzenlilik ve performans
denetimleri sonucunda denetim grup başkanlıkları tarafından hazırlanan taslak
denetim raporları, ilgili kamu idaresine gönderilmeden önce rapor değerlendirme
komisyonları tarafından değerlendirilmek üzere Başkanlığa sunulur.
(2) Rapor değerlendirme komisyonları, taslak raporu değerlendirilecek
denetim ekibinde görev almamış olmak kaydıyla bir başkan olmak üzere Başkanlıkça
görevlendirilen üç uzman denetçiden oluşturulur. Komisyon, üye tam sayısıyla
toplanır ve görüşünü oy çokluğu ile on beş iş günü içerisinde oluşturur.
(3) Komisyon, taslak denetim raporlarını; ilgili
kanunlar ile bunlara dayanarak çıkarılan tüzük, kararname, yönetmelik ve ilgili
kanunlarda uygulamayı yönlendirmek üzere yetkilendirilmiş olan kamu idareleri
tarafından yapılan düzenleme ve verilen görüşlere uygunluğu yönünden değerlendirerek
raporunu ilgili gruba gönderilmek üzere Başkanlığa sunar. Denetim ekibinin
komisyon görüşüne katılmaması halinde, ilgili grup başkanının görüşüne göre
denetim ekibi tarafından düzeltilen taslak rapor ilgili kamu idaresine gönderilmesi
için grup başkanı tarafından Başkanlığa sunulur.
(4) Taslak denetim raporları, kamu idaresi tarafından,
raporun alındığı tarihten itibaren otuz gün içinde cevaplandırılır. Denetim
grup başkanlıkları kamu idareleri tarafından gönderilen cevapları da dikkate
alarak denetim raporlarını düzenler. Denetim raporları, Sayıştay dairelerinin görüşleri
alınmak üzere raporun ilgili olduğu yılın bitimini takip eden mayıs ayı sonuna
kadar Başkanlığa sunulur. Bu raporlara kamu idarelerinin cevapları ve rapor değerlendirme
komisyonlarının görüşleri de eklenir.
(5) Daireler, raporlar hakkındaki görüşlerini temmuz
ayının on beşine kadar Başkanlığa sunar. Daireler denetim raporları hakkında görüş
oluştururken, söz konusu raporların Kanunda öngörülen amaç, çerçeve ve sınırlar
içinde olup olmadığı, Başkanlıkça çıkarılan yönetmelik, usul ve esaslar ile
denetim rehberleri ve genelgelere uygunluğu yönünden inceleme yapar ve bu
hususlara uygunluk taşımayan raporların düzeltilmesine ilişkin görüşünü Başkanlığa
sunar. Başkanlık bu raporları görüşünü almak üzere Rapor Değerlendirme Kuruluna
gönderir.
(6) Rapor Değerlendirme Kurulunca merkezi yönetim
kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarına ilişkin görüş
verilen denetim raporları Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu ile birlikte Türkiye
Büyük Millet Meclisine sunulur ve bilgi ve gereği için ilgili kamu idarelerine
gönderilir. Kurulca görüş verilen mahalli idarelere ait denetim raporları
ilgili mahalli idarelerin meclislerine bilgi ve gereği için gönderilir.
(7) Kamu iktisadi teşebbüsleri hariç olmak üzere kamu
idarelerinin sermayesinin doğrudan doğruya veya dolaylı olarak yarısından
fazlasına sahip bulundukları kuruluş ve ortaklıklarının denetimi, bu idarelerin
denetimi ile birlikte gerçekleştirilir ve raporlanır.
Dış denetim genel değerlendirme raporu
MADDE 36 –
(1) Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporu; denetime ilişkin genel bilgileri,
denetim raporlarından önemli görülen ve genellik arzeden
konuları ve mali konularda belirtilmesi uygun görülen diğer hususları içerecek
şekilde, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik
kurumları ve mahalli idareler ile diğer kurumlar itibariyle düzenlenir.
(2) Denetim grup başkanlıkları; Dış Denetim Genel
Değerlendirme Raporunda yer almasını istedikleri konulara ilişkin taslakları
raporun ilgili olduğu yılın bitimini takip eden nisan ayı sonuna kadar
elektronik ortamda ilgili destek grubuna ve yazılı olarak Başkanlığa gönderir.
Destek grubu, mayıs ayı içinde denetim grup başkanlıklarından gelen taslakların
analizini yapar ve Başkanlığa sunar. Başkanlık rapora alınması gereken konuları
Rapor Değerlendirme Kurulunun görüşünü alarak belirler ve dış denetim genel
değerlendirme raporunun taslağını hazırlamak üzere destek grubuna gönderir.
(3) Destek grubu tarafından hazırlanan taslak rapor,
Rapor Değerlendirme Kurulunun görüşü alındıktan sonra Dış Denetim Genel
Değerlendirme Raporu olarak Başkanlıkça Genel Uygunluk Bildirimi ile birlikte
Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
(4) Dış denetim genel değerlendirme raporunun Rapor
Değerlendirme Kurulunda görüşülmesi sırasında ilgili grup başkanı veya denetçi
görüşmeye katılarak görüşünü açıklar. İlgili kamu idaresinin üst yöneticisi
veya görevlendireceği yardımcısı da açıklamalarda bulunmak üzere Kurula
çağrılabilir.
(5) Dış denetim sonuçları kurum veya konu bazında
müstakil raporlar halinde de hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine
sunulabilir. Kurum ve konu bazında müstakil rapor olarak Türkiye Büyük Millet
Meclisine sunulmasının uygun olduğu değerlendirilen dış denetim sonuçları,
denetim grup başkanlıklarının önerisi ve Dairenin görüşü üzerine Rapor
Değerlendirme Kurulu tarafından belirlenir.
Faaliyet genel değerlendirme raporu
MADDE 37 –
(1) Kamu idareleri tarafından gönderilen idare faaliyet raporları, denetim grup
başkanlıklarınca denetim sonuçları da dikkate alınarak değerlendirilir.
İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan mahallî idareler genel faaliyet raporu
ve Maliye Bakanlığınca hazırlanan genel faaliyet raporu bu kamu idarelerinin
denetimini yapan denetim grup başkanlıklarınca, diğer denetim gruplarının
desteği de alınarak değerlendirilir.
(2) Denetim grup başkanlıklarınca hazırlanan faaliyet
değerlendirme raporları Başkanlığa gönderilir. Faaliyet değerlendirme raporları
esas alınarak ilgili destek grubu tarafından hazırlanan faaliyet genel
değerlendirme raporu, Rapor Değerlendirme Kurulunun görüşüne sunulur.
(3) Faaliyet genel değerlendirme raporunun Kurulca
görüşülmesi sırasında ilgili grup başkanı veya denetçi görüşünü açıklamak üzere
çağrılır.
(4) Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu, Rapor
Değerlendirme Kurulunun görüşü alındıktan sonra Sayıştay Başkanı tarafından
mahallî idarelere ait olanlar hariç olmak üzere idare faaliyet raporları, genel
faaliyet raporu ve mahallî idareler genel faaliyet raporu ile birlikte Türkiye
Büyük Millet Meclisine sunulur ve bir örneği Maliye Bakanlığına gönderilir.
Mahallî idarelerin idare faaliyet raporları hakkındaki Sayıştay
değerlendirmesinin bir örneği İçişleri Bakanlığına, bir örneği de ilgili
mahallî idarenin meclisine gönderilir.
Mali istatistikleri değerlendirme raporu
MADDE 38 –
(1) Mali istatistikleri değerlendirme raporu, Kanunun 40 ıncı
maddesinde belirtilen usul ve esaslara uygun olarak hazırlanarak Rapor
Değerlendirme Kurulunun görüşü de alındıktan sonra Türkiye Büyük Millet
Meclisine sunulur ve bir örneği de Maliye Bakanlığına gönderilir.
(2) Mali istatistikleri değerlendirme raporu, ilgili
rehberde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Maliye Bakanlığının denetimini
yapan grup başkanlığı tarafından hazırlanır.
Genel uygunluk bildirimi
MADDE 39 –
(1) Genel uygunluk bildirimi, Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen usul ve
esaslara uygun olarak hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
(2) Genel uygunluk bildiriminin hazırlanmasına ilişkin
diğer hususlar hazırlanacak rehberde düzenlenir.
Diğer raporlar
MADDE 40 –
(1) Denetim ve incelemeler sonucunda hazırlanan ve yönetmeliğin diğer
maddelerinde öngörülenler dışında kalan raporlardır. Aşağıda sayılan denetim ve
incelemeler sonucunda düzenlenen raporlar bu kapsamda değerlendirilir:
a) Sayıştay tarafından program, proje ve konu bazında
gerçekleştirilen denetim ve incelemeler sonucu düzenlenen raporlar.
b) Kamu idarelerinin kaynaklarını, etkili, ekonomik ve
verimli kullanılıp kullanılmadığı konusunda yapılan denetimler sonucunda
hazırlanan raporlar.
c) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (ç)
bendine göre yapılan denetimler sonucunda düzenlenen raporlar.
ç) Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre
yapılan denetimler sonucunda düzenlenen raporlar.
d) Kanunlarla verilen diğer inceleme, denetleme
faaliyetleri sonucunda düzenlenen raporlar.
(2) Düzenlenen bu raporlar, denetim grup
başkanlıklarınca Başkanlığa sunulur. İlgili Daire ve Rapor Değerlendirme Kurulu
Sayıştay Başkanı tarafından belirlenen süreler içinde bu raporlar hakkında
görüş bildirir.
(3) Sayıştay Başkanı, bu raporları ilgisine göre
Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar veya ilgili kamu idaresine gönderir.
Raporların kamuoyuna duyurulması
MADDE 41 – (1)
Sayıştay raporları, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulduğu ve ilgili kamu
idarelerine verildiği tarihten itibaren onbeş gün
içerisinde Sayıştay Başkanı veya görevlendireceği başkan yardımcısı tarafından,
kanunların açıklanmasını yasakladığı durumlar hariç kamuoyuna duyurulur.
(2) Raporlar kamuoyuna yazılı ve görsel iletişim
araçları, internet veya basın açıklaması yolu ile duyurulabilir. Kamuoyuna
duyurulan Sayıştay raporları Başkanlık internet sitesinde yayımlanır.
(3) Savunma, güvenlik ve istihbarat ile ilgili kamu
idarelerinin ellerinde bulunan devlet mallarının Kanun uyarınca yapılacak
denetimi sonucunda hazırlanacak raporların kamuoyuna duyurulmasına ilişkin
hususlarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz.
İKİNCİ
BÖLÜM
Yargılamaya
Esas Rapor ve Ek Rapor
Yargılamaya esas rapor
MADDE 42 –
(1) Genel Yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve işlemlerinin denetimi
sırasında denetçiler tarafından kamu zararına yol açan bir husus tespit
edildiğinde sorumluların savunmaları alınarak mali yılsonu itibariyle
yargılamaya esas rapor düzenlenir. Düzenlenen yargılamaya esas raporlar ilgili
mali yılı takip eden yılın en geç kasım ayı sonuna kadar Başkanlığa sunulur.
(2) Kanunun 6 ncı maddesinin
dördüncü fıkrasında belirtilen hususlarda yargılamaya esas rapor mali yıl
esasına bağlı kalınmaksızın; kamu idaresi bazında düzenlenebileceği gibi
sektör, program, proje ve konu bazında da düzenlenebilir. Düzenlenen
yargılamaya esas raporlar, denetimin bitimini takip eden en geç altı ay içinde
Başkanlığa sunulur.
Kamu zararının tespiti
MADDE 43 –
(1) Yargılamaya esas raporlar düzenlenirken kamu zararının tespiti ile kamu
görevlilerine sorumluluk yöneltilmesinde aşağıdaki şartların oluşup oluşmadığı
aranır:
a) Mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerin
varlığı,
b) Mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemden bir kamu
zararı oluşması,
c) Bu zararın oluşmasına neden olan kamu
görevlilerinin belirlenmesi,
ç) Kamu zararının, belirlenen kamu görevlilerinin
mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerinden kaynaklandığına ilişkin illiyet
bağının kurulması.
Sorguların düzenlenmesi
MADDE 44 –
(1) Denetim sırasında mevzuata uygun bulunmayan işlemlerden kamu zararına yol
açtığı tespit edilen işlemlerin yer aldığı belgeler ayrılır. Kamu zararına neden
olan kamu görevlilerinin sorumlulukları belirlenerek sorgu konusu yapılır.
(2) Aynı belgelerin değişik nitelikte ilişikli
konuları kapsaması halinde her konu aynı sorgu maddesinde fıkralar halinde
gösterilir.
(3) Sorgulara madde numarası verilir.
(4) Sorumlulara elektronik ortamda tebliğ yapılamayan
sorguların bütün sayfaları resmi mühür ile mühürlenir ve her sorumluya ait
sorguların son sayfası ilgili denetçiler ve ekip başkanı ile grup başkanı
tarafından imzalanır.
(5) Sorgularda; her bir sorgu maddesinin üst kısmında
denetlenen kurumun adı, ilişikli belgelerin tarih ve numarası, kamu zararı
tutarı, kamu zararına neden olan sorumluların adı ve soyadı ile unvanları tablo
halinde gösterilir.
(6) Sorgularda; kamu zararının hangi mevzuat hükümlerine
aykırılık sonucu oluştuğu, kamu kaynağındaki artışa engel ya da eksilmeye neden
olan durum ve kamu görevlilerinin kamu zararına yol açan karar, işlem veya
eylemlerinin neler olduğu açıklanarak konu hakkında sorumluların savunmaları
istenir.
(7) (Ek:RG-18/4/2013-28622) Sorgularda denetim ekibi ile grup başkanı arasında ifade ve şekil
açısından oluşan görüş farkı, grup başkanının görüşü doğrultusunda giderilir.
Esasa ilişkin oluşan görüş farklarında ise grup başkanı aykırı görüşünü yargılamaya
esas raporda belirtir.
Sorguların tebliği
MADDE 45 –
(1) Sorgular, savunmaları alınmak üzere sorgularda adı, soyadı ve unvanı
belirtilen her bir sorumluya Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak tebliğ
edilir. Tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap vermeyen sorumluların savunmaları
dikkate alınmaz.
(2) Sorguların tebliğinin elektronik ortamda yapılması
esastır. Elektronik ortamda tebliğ yapılamaması halinde tebligat yazılı olarak
yapılır. Elektronik ortamda sorguların tebliği ve savunmaların alınmasına
ilişkin düzenlemeler Başkanlıkça belirlenir.
(3) Elektronik ortamda tebliğ yapılamayan her sorumlu
için Sorgu Üst Yazısı doldurulur, Başkan adına grup başkanı tarafından
imzalanıp resmi mühür ile mühürlendikten sonra sorgu kağıtlarına iliştirilerek
ilgili birime verilir. İlgili birim tarafından bu sorgular, Sorgu Üst
Yazısındaki bilgilere göre doldurulan Sorgu Tebliğ Zarfına konulduktan sonra,
sorumlularına tebliğ edilir.
(4) Ankara dışında yapılan denetimler sonucu
düzenlenen sorgular elden tebliğ edilebilir. Bu durumda üçüncü fıkradaki
işlemler ekip başkanı tarafından yerine getirilir.
(5) Sorguların tamamı, kurum üst yöneticisine ve
muhasebe birimine yazılı olarak bilgi amaçlı gönderilir veya verilir.
Yargılamaya esas raporların düzenlenmesi
MADDE 46 – (1)
Yargılamaya esas raporlar ekip başkanı tarafından ekteki Standart Form
kullanılarak düzenlenir.
(2) Kamu zararına ilişkin tüm sorgular, sorgu sırasına
göre rapora alınır.
(3) Yargılamaya esas raporun denetçi düşüncesi kısmı
aşağıdaki bölümlerden oluşur:
a) Birinci bölüm “SORGU” başlığı altında düzenlenir ve
bu bölümde sorgulara madde, numarası da belirtilmek suretiyle aynen yer
verilir.
b) İkinci bölüm, “SAVUNMALAR” başlığı altında
düzenlenir ve bu bölüme kime ait olduğu belirtilmek suretiyle savunmalar aynen
alınır. Sorumluların savunmaları tamamen aynı nitelikte ise, yalnız birisi
yazılarak bu husus ayrıca açıklanır. Sorguyu tebellüğ ettiği halde savunma
göndermeyen sorumlular varsa, tebellüğ tarihi (ve tebliğ ilanen yapılmış ise
kesinleşme tarihi) gösterilerek savunmasını göndermediği yazılır.
c) Üçüncü bölüm, “SONUÇ” başlığı altında düzenlenir ve
bu bölümde, savunmalarda ileri sürülen hususlar da karşılanmak suretiyle
gerekçeli olarak aşağıdaki hususlardan biri veya birkaçı istenir;
1) Hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna
hükmedilmesi.
2) Kamu zararının sorumlulardan tazminine
hükmedilmesi.
3) Gerekli görülen hususların ilgili mercilere
bildirilmesi.
4) Hesap ve işlemlerin yargılamasının durdurularak
hüküm dışı bırakılması.
(4) Raporun “SONUÇ” bölümünde istenecek hususlar ile
ilgili olarak aykırı düşüncede olan denetçi ve grup başkanının düşüncelerine
gerekçeli olarak yer verilir.
(5) Denetçi, ekip başkanı ve grup başkanı tarafından
imzalanan yargılamaya esas raporlar ekleri ile birlikte, ayrıca elektronik ortamda
Başkanlığa sunulur.
Düzenlilik denetimi dışındaki denetim ve incelemelerde
kamu zararı tespiti
MADDE 47 –
(1) Düzenlilik denetimi dışındaki denetim ve incelemeler sırasında bir kamu
zararının olduğu kanaatine varıldığında bu durum gerekçesiyle birlikte
Başkanlığa bildirilir. Kamu zararı iddiası ilgili kamu idaresinin denetimini
yapan denetim grup başkanlığı tarafından sonuçlandırılır.
Ek raporların düzenlenmesi
MADDE 48 –
(1) Rapora konu kamu zararının yargılanması sonuçlanana değin daha önce raporda
yer alan konularda değişiklik yapılmasını öngören veya raporda yer almadığı
halde sonradan ilişikli görülerek rapora alınması gerekli görülen ya da
yargılama yapılırken hüküm dışı bırakılan hususlar hakkında, asıl raporu
düzenleyen ekip başkanı tarafından ek rapor, ekteki Standart Form kullanılarak
düzenlenir.
(2) Ek raporların düzenlenmesinde:
a) Yargılamaya esas rapor düzenlenmesine ilişkin genel
esaslar göz önünde bulundurulur.
b) Standart Formda raporun “Ek” olduğu belirtilir.
c) Hüküm dışı bırakılan konunun asıl raporun hangi
maddelerine ilişkin olduğu açıklanır.
ç) Ek raporların yazılması ve Başkanlığa sunulmasında,
Yönetmeliğin 46 ncı maddesi hükmü uygulanır.
(3) Ek raporlarda yer alan konulara ilişkin belgeler,
ilgili hesap veya esas rapor dosyası ekleri arasından çıkartılarak bu raporlara
eklenir.
Yargılamanın iadesine ilişkin olarak yapılacak
işlemler
MADDE 49 –
(1) Sayıştay Dairelerince verilen hükümlerin, ilgililerin istemi ya da Sayıştay
Dairelerince doğrudan yargılamanın iadesi suretiyle görüşülmesinde konu; görüşü
alınmak üzere ilgili raporu düzenleyen ekip başkanı veya Başkanlıkça
görevlendirilen denetçiye havale edilir.
(2) Yargılamanın iadesine ilişkin denetçi görüşü
yargılamaya esas rapora ilişkin standart form kullanılarak düzenlenir. Formda,
yargılamanın iadesine ilişkin denetçi görüşü olduğu belirtilir, yazılması ve
Başkanlığa verilmesinde Yönetmeliğin 46 ncı maddesi
hükmü ve ayrıca gereğine göre aşağıdaki esaslar uygulanır:
a) Kanunun 52 nci maddesinde
belirtilen ilgililerin istemde bulunması halinde;
1) Yargılamanın iadesi isteminde bulunanların, Kanunun
52 nci maddesindeki ilgililer olup olmadığı ve
(ilâmın tebliği tarihi ile istemin Sayıştay Başkanlığına veya taşrada bulunulan
yerin en büyük mülki amirine verildiği tarihe göre) başvurma süresinin geçip
geçmediği öncelikle araştırılır. Yargılamanın iadesi başvurusunda
bulunamayacakların başvurmuş olması veya başvuru süresi geçmiş ise durum
açıklanarak, esasa geçilmeden yapılacak işlem olmadığı belirtilir.
2) Kanunun 52 nci
maddesindeki ilgililer tarafından süresi içinde başvurulmuş ise dilekçe ve
varsa ekleri ile rapor dosyasındaki konuya ilişkin belgeler incelenerek;
yargılamanın iadesi suretiyle görüşülmesi istenen ilâm hükümleri hakkında
denetçi görüşü yazılır.
b) Doğrudan doğruya dairelerce yargılamanın iadesine
karar verilmesi halinde;
1) Konuya ilişkin cetvel ve belgeler ayrılarak yeniden
incelenir; gerekirse sorgu yapılarak savunma alınır ve Yönetmelikteki esaslara
göre denetçi görüşü yazılır.
2) Sonuç bölümünde; gerekçeleri de gösterilerek,
yargılanmanın iadesi suretiyle tazmin hükmedilmesi istenir ya da hesap ve
işlemlerin yasal düzenlemelere uygun bulunduğu belirtilir.
(3) Gerek dilekçe ile başvurulmuş olması, gerekse
doğrudan doğruya dairelerce yargılamanın iadesine karar verilmesi hallerinde
yazılacak yargılamanın iadesine ilişkin denetçi görüşüne; yargılamanın iadesine
konu teşkil eden belgeler, ilgili hesap veya esas rapor dosyası ekleri
arasından çıkartılarak eklenir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığından Gelen Denetim Taleplerinin
Sayıştayca
Karşılanması
Denetim taleplerinin değerlendirilmesi
MADDE 50 – (1)
Türkiye Büyük Millet Meclisi araştırma, soruşturma ve ihtisas komisyonlarının
kararına istinaden Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığından gelen denetim
taleplerinin ön incelemesi Başkanlıkça görevlendirilen destek grubu tarafından
yapılarak, bu taleplere ilişkin görüş, on iş günü içerisinde gerekçeli olarak
Başkanlığa sunulur.
(2) Ön incelemede;
a) Denetim talebinin Kanunun 45 inci maddesi kapsamında
belirtilen hususları içerip içermediği,
b) Denetim talebine ilişkin hesap ve işlemlerin,
Kanunda ve Sayıştay denetimi ile ilgili diğer mevzuatta belirlenen inceleme ve
denetleme esas ve usulleri, mevcut iş gücü ve bütçe imkanları çerçevesinde ne
şekilde sonuçlandırılacağı,
araştırılır.
Denetimin yürütülmesi ve sonuçlandırılması
MADDE 51 – (1)
Talebin Kanunun 45 inci maddesi kapsamında olduğu durumlarda, denetimin
gerçekleştirilmesi için Başkanlık tarafından ilgili denetim grubu
görevlendirilir. Konunun birden fazla denetim grubunun görev alanında olması
halinde denetim, bir grup başkanının koordinasyonunda ilgili gruplar tarafından
ortaklaşa yürütülür. Bu denetimler, öncelikle sonuçlandırılır.
(2) Denetim talebine konu olan hesap ve işlemler daha
önce Sayıştayca denetlenmiş ise bu denetim sonuçları
öncelikle değerlendirilir.
(3) Talebin Kanunun 45 inci maddesi kapsamında
olmadığına karar verilmesi durumunda konu Başkan tarafından, gerekçeli bir yazı
ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulur.
(4) Denetim sonucunda hazırlanan rapor, Rapor
Değerlendirme Kurulunun görüşü alındıktan sonra Başkanlıkça Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına sunulur.
BEŞİNCİ
KISIM
Suç
Teşkil Eden Fiiller
Toplanacak delil veya belgeler
MADDE 52 –
(1) Denetim veya incelemeler sırasında suç teşkil eden fiillere ilişkin denetçi
tarafından toplanacak delil ve belgeler şunlardır:
a) Tahakkuk, tahsilat ve harcama belgeleri ile sair
işlemlere ait belgeler.
b) Defter, kayıt ve cetveller.
c) İhbarlar veya bu nitelikteki yazı ve yayınlar.
ç) Resmi ve özel kuruluşlarla diğer gerçek ve tüzel
kişilerden sağlanacak her türlü bilgi ve belgeler.
Tespit çalışmaları
MADDE 53 –
(1) Denetim ve inceleme sırasında suç delili olarak görülen belgeler, ilgili
denetçi tarafından ayrılır.
(2) Tespit çalışmalarının, delillerin kaybolmasını
önleyecek şekilde gizlilik ve kısa bir süre içinde tamamlanması zorunludur.
(3) Deliller ve belgeler toplandıktan sonra
numaralanır ve bir dizi pusulası düzenlenir.
Başkanlığa yazılacak müzekkere
MADDE 54 –
(1) Durumun Başkanlığa bildirilmesi için yazılacak müzekkerede, işin gereğine
göre, aşağıdaki hususlar yer alır:
a) İlgili kamu idaresinin adı.
b) Suç teşkil eden fiilin denetim veya inceleme
esnasında veya ihbar sonucu tespit edildiğini belirten açıklama.
c) Doğrudan Başkanlık tarafından görevlendirilme
halinde, buna ilişkin yazının tarih ve numarası.
ç) Muhbirlerin kimlik ve adresleri.
d) Yazı ve yayınları yazan veya yayımlanmasından sorumlu
olanların kimlik ve adresleri.
e) Sorumluların kimlik ve adresleri.
f) Suç teşkil eden fiiller hakkında (birden fazla
olmaları veya birden fazla yılı ilgilendirmeleri halinde, ayrı ayrı ele
alınarak) delil ve belgelerle ilgi kurmak suretiyle yapılacak açıklama.
g) Gerekçeli kanaat.
Kamu davası yönünden yapılacak işlemler
MADDE 55 –
(1) Müzekkere ve ekleri, grup başkanı ile denetçi/denetim ekibi tarafından
Başkanlığa intikal ettirilir.
(2) Sayıştay Başkanının görevlendireceği dairece onbeş gün içinde yapılacak inceleme sonucunda toplanan ilk
delillerin kamu davası açılmasını gerektirecek nitelikte görülmesi halinde,
gereği yerine getirilmek üzere dosya sorumluların bağlı olduğu kamu idaresine
veya suçun niteliğine göre doğrudan soruşturma yapılmak üzere Cumhuriyet
Savcılığına gönderilmesi için Sayıştay Başsavcılığına verilir. Suç teşkil eden
fiillere ilişkin işlemlerin sonucunun takibi Başsavcılık tarafından yapılır.
(3) Dairece, konunun kamu davası açılmasını
gerektirecek nitelikte görülmemesi halinde dosya işlemden kaldırılır.
(4) Müzekkere hakkındaki dairenin görüşü Başkanlıkça
denetçisine bildirilir.
Suç teşkil eden fiillere ilişkin işlemlerin
yargılamaya esas rapora alınması
MADDE 56 –
(1) Suç teşkil eden fiille ilgili olarak kamu davası yönünden yukarıdaki
maddelere göre işlem yapılmakla beraber; Dairenin kararı Başkanlıkça
denetçisine bildirildikten sonra, konu hakkında ayrıca sorumluların yazılı
savunmaları alınır ve denetçi düşüncesiyle birlikte raporda gösterilir. Dairece
konunun kamu davası açılmasını gerektirecek nitelikte görülmemesi halinde dahi,
denetçi tarafından gerekli görüldüğü takdirde aynı şekilde sorumluların
savunmaları alınır ve kendi düşüncesiyle birlikte raporda gösterilir.
ALTINCI
KISIM
Denetim
ve Denetim Destek Grup Başkanlıkları
Denetim grup başkanlıkları
MADDE 57 –
(1) Denetim grup başkanlıkları;
a) Sayıştayın denetim
alanındaki bütün kamu idarelerinin sektör ve faaliyet bütünlüğünü kapsayacak ve
kalkınma planları, yıllık programlar ile stratejik planları izlemeye imkan
verecek şekilde Sayıştay Başkanının onayı ile kurulur.
b) Bir başkan ile yeteri kadar denetçi ve yönetim
mensubundan oluşur.
c) Görev alanındaki kamu idarelerinin hesap, mali
işlem ve faaliyetleri ile iç kontrol sistemlerini ve kaynakların etkili, ekonomik,
verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasını kanun, tüzük, yönetmelik,
standart, genelge ve rehberlerde ifade edilen esas ve usullere göre inceler ve
denetler.
ç) Görev alanlarına giren genel yönetim kapsamındaki
kamu idarelerince mali konularda düzenlenen yönetmelikler ile yönetmelik
niteliğindeki düzenleyici işlemler hakkında grup görüşünü oluşturmak.
d) Sayıştaya Kanun ve diğer
kanunlarla verilen görevlerin etkin bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak
üzere Başkanlıkça verilen görevleri yapar.
Denetim destek grup başkanlıkları
MADDE 58 –
(1) Bir başkan ile yeteri kadar denetçi ve yönetim mensubundan oluşan denetim
destek grup başkanlıkları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmek amacıyla
Sayıştay Başkanının onayı ile kurulur.
a) Sayıştay denetimi ile ilgili yöntemleri geliştirmek
üzere inceleme araştırma faaliyetleri yürütmek ve ikincil mevzuatın hazırlanma
faaliyetlerine katkıda bulunmak,
b) Uluslararası ilişkileri yürütmek, yabancı yüksek
denetim kurumları ve uluslararası kuruluşlarla Sayıştay arasındaki ilişkilerin
geliştirilmesi ve ortak çalışma alanlarının tespiti hususlarında yaptığı
çalışmaları Başkanlığa sunmak,
c) Yüksek denetim kurumları ve bunların oluşturdukları
uluslararası teşkilatlarca yapılan çalışma ve yayınları takip ederek Sayıştay
ile ilgili olabilecek hususları Başkanlığa sunmak ve Başkanlıkça gerekli
görülenleri meslek mensuplarına duyurmak,
ç) Sayıştay meslek mensuplarının yabancı ülkelere
gönderilmesi ile ilgili mevzuatın gerektirdiği çalışmaları yaparak Başkanlığa sunmak,
d) 24/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme
Hakkı Kanunu hükümleri çerçevesinde bilgi edinme hakkının etkin olarak
kullanılabilmesi, bilgi veya belgelere erişimin zamanında sağlanabilmesi için
gerekli tedbirleri almak ya da aldırmak; bilgi edinme müracaatlarını etkin,
süratli ve doğru olarak sonuçlandırmak; Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna
gönderilecek yıllık raporları hazırlamak,
e) Başkanlık tarafından intikal ettirilen hukuki,
mali, idari ve cezai sonuç doğurabilecek tüm konular hakkında görüş bildirmek,
f) Kurum adına akdedilecek sözleşme ve anlaşmaların,
hukuki ihtilaf doğurmayacak şekilde ve kurum menfaatleri doğrultusunda
yapılmasına yardımcı olmak,
g) Kurum leh ve aleyhindeki her türlü dava ve icra
takip işlemlerini yürütmesinde Başkanlığa yardımcı olmak,
ğ) Genel uygunluk bildirimi taslaklarının hazırlanması
sürecinde gerekli dokümanları oluşturmak, ortak biçimleri belirlemek,
gerektiğinde güncellemek, denetim grup başkanlıklarıyla bu süreçte eş güdümü
sağlamak,
h) Denetim grup başkanlıklarınca hazırlanan genel
uygunluk bildirimi taslaklarını birleştirerek tek bir taslak haline getirmek,
ı) Daire ve Kurullarda görevli denetçiler tarafından
tasnif edilen ve özetlenerek Başkanlığa sunulan kararları değerlendirerek
yayımlamak ve içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesini gerektiren
konular var ise bunları belirleyerek Başkanlığa sunmak,
i) Denetim stratejik planı ve yıllık denetim
programına ilişkin ön hazırlık çalışmalarını yürütmek,
j) Rapor Değerlendirme Kuruluna sunulacak raporları
birleştirmek,
k) Denetimlerin etkinlik ve verimliliğini sağlamak
amacıyla Sayıştay mensuplarının eğitim, mesleki bilgi, beceri ve deneyimlerine
ilişkin veri tabanı oluşturmak,
l) Yayımlanmış standart ve rehberlerin güncellenmesi
çalışmalarını yürütmek,
m) Sayıştayın denetim
faaliyetleriyle ilgili bilgisayar destekli denetim, bilişim sistemleri denetimi
ve bilişim sistemlerine ilişkin çalışmaları yürütmek,
n) Sayıştaya bu Kanun ve
diğer kanunlarla verilen görevlerin etkin bir şekilde yerine getirilmesini
sağlamak üzere Başkanlıkça verilen diğer görevleri yapar.
Grup başkanı
MADDE 59 –
(1) Grup başkanı, aşağıdaki iş ve işlemlerin yürütülmesinden sorumludur:
a) Grubun idari nitelikteki işlerini yürütmek ve grubu
yönetmek.
b) (Değişik:RG-18/4/2013-28622) Grubun görev kapsamındaki denetim ve
inceleme faaliyetlerini planlamak, denetlenecek konu ve kurumların özellikleri
ile uzmanlık ihtiyacını dikkate alarak bir ekip başkanı eşliğinde denetim
ekiplerini oluşturmak, görev dağılımını yapmak ve ekipler arasında
koordinasyonu sağlamak, denetim ekipleri tarafından hazırlanan taslak denetim
raporlarını ve sorguları mevzuata uygunluk yönünden incelemek, sorgularda
mevzuata aykırı bulduğu hususları denetim ekibine bildirmek, hazırlanan
raporların zamanında ve mevzuata uygun olarak Başkanlığa gönderilmesini sağlamak.
c) Personelin yetiştirilmesi ve performansının
geliştirilmesi için ihtiyaç duyulan eğitimlerin belirlenmesi ve bu hususta
ilgili birimlerle koordinasyon sağlamak.
ç) Grubun görev alanına ilişkin araştırma ve arşivleme
faaliyetlerini yönetmek.
d) Başkanlığı grup çalışmaları hakkında
bilgilendirmek.
e) Grupta çalışan yönetim mensuplarının görevlerini
mevzuata uygun olarak yürütmesini sağlamak.
f) Grup çalışmalarına ilişkin olarak Başkanlığa
sunulacak belgeleri hazırlamak.
g) Sayıştay Raporlarının Türkiye Büyük Millet
Meclisinde görüşülmesi sırasında gerektiğinde hazır bulunmak.
ğ) Başkanlıkça verilen diğer görevleri yerine
getirmek.
Ekip başkanı
MADDE 60 – (1)
Ekip başkanının görevleri şunlardır:
a) Denetlenecek kamu idaresinin özelliği ile denetim
ekibinin görüşlerini dikkate alarak grup başkanının bilgisi dahilinde ekip içi
görev dağılımını yapmak.
b) Ekip tarafından denetimin, çalışma takvimi ve
tahsis edilen kaynaklar dahilinde; verimli, etkin ve tutumlu bir şekilde,
kanun, tüzük, yönetmelik, standart, genelge ve rehberlerde ifade edilen esas ve
usullere göre yürütülmesini sağlamak.
c) Denetim çalışmaları süresince gelişmeleri izlemek
ve karşılaşılan sorunları grup başkanına bildirmek.
ç) Denetim çalışmaları sırasında grup başkanı ve
denetlenen kurumla iletişimi sağlamak, çalışmalar hakkında gerektiğinde grup
başkanının bilgisi dahilinde Başkanlığı bilgilendirmek.
d) Ekip çalışmalarını koordine etmek, ekip içi
iletişimi gözetmek.
e) Kendi yaptığı denetim faaliyetlerine ilişkin
çalışma kağıtlarını düzenlemek.
f) Denetim ekibindeki denetçilerin denetimlerini
belgelendirmelerini, elde ettikleri her türlü bilgi, belge vb. kanıtları
dosyalamalarını gözetmek, denetim sürecinde denetim ekibinin denetim
faaliyetlerine ilişkin düzenledikleri çalışma kağıtlarını değerlendirip gerekli
yönlendirmeleri yapmak, ekip arşivini oluşturmak.
g) Denetim raporlarının Daire ve Kurullarda
görüşülmesi sırasında gerektiğinde hazır bulunmak.
ğ) Ekipte görevli personelin eğitim ihtiyaçlarının
belirlenmesinde grup başkanına yardımcı olmak.
h) Refakatine verilen denetçi yardımcısı ve adayların
staj eğitimi kapsamında mesleki gelişimine yardımcı olmak.
ı) Başkanlıkça verilen diğer işleri yapmakla
görevlidir.
Denetçiler
MADDE 61 –
(1) Denetçilerin görevleri şunlardır:
a) Denetim çalışmalarını; kanun, tüzük, yönetmelik,
standart, genelge ve rehberlerdeki esas ve usullere ve çalışma takvimine göre
yürütmek.
b) Denetimin planlanması çalışmalarına katılmak.
c) Denetimi yürütmek.
ç) Denetim sonuçlarının raporlanması çalışmaları ile
yargılamaya esas raporun düzenlenmesine katılmak.
d) Denetim sürecinin her aşamasında yapılan
faaliyetleri ve ulaşılan sonuçları çalışma takvimine uygun olarak düzenleyip
ekip başkanına sunacağı çalışma kağıtlarında göstermek.
e) Güncel ve sürekli denetim dosyalarını oluşturarak
ekip başkanına sunmak.
f) Denetim raporlarının Daire ve Kurullarda
görüşülmesi sırasında gerektiğinde hazır bulunmak.
g) Denetimle ilgili diğer görevleri yerine getirmek.
ğ) İçtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesini
gerektiren konular var ise bunları belirleyerek Başkanlığa sunmak.
h) Refakatine verilen denetçi yardımcısı ve adayların
staj eğitimi kapsamında mesleki gelişimine yardımcı olmak.
ı) Mesleği ile ilgili yenilik ve gelişmeleri takip
etmek.
i) Destek gruplarına verilen görevleri yapmak.
j) Başkanlıkça verilen diğer işleri yapmakla
görevlidir.
Yönetim mensupları
MADDE 62 –
(1) Grup başkanlığı iş ve işlemlerinin yürütülmesi için yeteri kadar görevlendirilecek
yönetim mensupları grup başkanı tarafından kendilerine verilen işleri
yürütürler.
YEDİNCİ
KISIM
Çeşitli
ve Son Hükümler
Denetimde rotasyon
MADDE 63 – (1)
Sayıştay çalışmalarında uygulama birliğinin sağlanabilmesi, verimliliğin
artırılması ve etkinlik kazandırılması amacıyla denetçilerin rotasyona tabi
tutulmaları esastır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 64 – (1)
3/6/1976 tarihli ve 15605 sayılı Mükerrer Resmî Gazete’de
yayımlanan Sayıştay Denetçi ve Raportörlerinin Denetim ve Çalışma Usulleri
Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Başlanmış denetim ve inceleme işlemleri
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 6085 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce başlanmış
denetim ve inceleme işlemleri, Sayıştay Denetçi ve Raportörlerinin Denetim ve Çalışma
Usulleri Hakkında Yönetmeliğe göre sonuçlandırılır.
Yürürlük
MADDE 65 – (1)
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 66 –
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sayıştay Başkanı yürütür.