DENETİM GÖREVLİLERİNİN UYACAKLARI MESLEKÎ ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve kapsam
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, 25/5/2004 tarihli ve 5176 sayılı
Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması
Hakkında Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan
denetim görevlilerinin uyacakları meslekî etik davranış ilkelerini
belirlemektir.
(2) Bu Yönetmelik, 13/4/2005 tarihli ve 25785 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmelik hükümleri ile birlikte uygulanır.
Dayanak
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, 5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 3 üncü ve 7 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Denetim faaliyeti: Her
türlü denetim, teftiş, inceleme, araştırma, soruşturma v.b.
işlevleri,
b) Denetim görevlisi: Denetim
birimlerinde başkan ve başkan yardımcısı kadrolarında bulunanlar da dâhil olmak
üzere denetim, teftiş, soruşturma, kontrol, ön inceleme, inceleme ve araştırma
görevini yapmak üzere değişik ad ve unvanlar altında istihdam edilen veya
görevlendirilenleri,
c) Denetlenen: Denetime tâbi kamu
görevlileri, kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk gerçek ve tüzel
kişilerini,
ç) Yakın: Denetim görevlisinin
kan ve kayın hısımları ile denetim görevinin tarafsızlık ve dürüstlük içinde
yapılmasını etkileyebilecek diğer kişileri,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim Görevlilerine İlişkin Etik Davranış İlkeleri
Tarafsızlık ve nesnellik
MADDE 4 – (1)
Denetim görevlileri;
a)
Görevlerini herhangi bir baskı, etkileme ve yönlendirme olmaksızın yerine getirir;
tarafsızlığına zarar verecek veya çevresinde böyle bir izlenim uyandıracak
herhangi bir faaliyet veya ilişkinin içerisinde yer almaz; her türlü baskıya
karşı tarafsızlığını muhafaza eder; siyasî, idarî, ekonomik, sosyal ve kültürel
etkilerden kaçınır; tarafsızlığının etkilenmesi söz konusu olduğunda durumu
yetkili makamlara bildirir.
b) Görevleriyle ilgili bilgi ve
belgeleri toplarken, değerlendirirken, aktarırken ve sonuçlandırırken,
önyargısız ve tarafsız şekilde hareket eder; kariyerinin gerektirdiği nesnellik
ilkesine uyar.
c) Denetlenen birim ve taraflarca
ileri sürülen bilgi, belge ve görüşleri alır; elde ettiği diğer bilgi ve
belgelerle birlikte adil, tarafsız ve nesnel bir şekilde değerlendirir.
ç) Raporlarını; denetimin amacına
uygun nitelikte, süresi içinde, somut, güvenilir ve geçerli kanıtlara dayalı
olarak özlü, açık, tam ve kesin olarak düzenler.
d) Raporlarında yer verdikleri
önlem ve tavsiyeleri gerekçeli olarak belirtir.
e) Denetimlerine tâbi kişi, kurum
ve kuruluşlar nezdinde aracılıkta bulunamaz.
Eşitlik
MADDE 5 – (1)
Denetim görevlileri;
a) Denetim faaliyetlerini yerine
getirirken; yasa önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket eder.
b) Dil, din, ırk,
cinsiyet, tâbiyet, sosyal sınıf, yaş, evlilik,
engellilik, sosyal ve ekonomik durum, siyasi düşünce ve benzeri diğer sebeplere
dayanan farklılıkları gözetmeksizin görevlerini yerine getirir.
c) Denetim faaliyetini yerine
getirirken, herhangi bir kişiye, zümreye ya da kuruma karşı önyargılı hareket
etmez yahut bunları kayırıcı veya dışlayıcı faaliyetlerde bulunamaz.
Dürüstlük
MADDE 6 – (1)
Denetim görevlileri;
a) Çalışmalarını dürüstlük,
doğruluk, dikkat ve sorumluluk duygusu içinde yürütür.
b) Yapılacak denetleme ve
soruşturmalar konusunda başkalarına görevleri ile ilgili olarak herhangi bir
vaat veya taahhütte bulunamaz.
c) Görevlerinin saygınlığını ve
güvenilirliğini zedeleyen görüntü, tavır ve davranıştan kaçınır.
ç) Kendilerine verilen görevi
kapsamı ve süresi içinde yerine getirir; suç teşkil eden diğer eylem ve
işlemlere vâkıf olduğunda konuyu yetkili makamlara bildirir.
Gizlilik
MADDE 7 – (1)
Denetim görevlileri;
a) Denetim faaliyetlerinin
yürütülmesi ve raporlanması aşamalarında, denetledikleri konu ve kurumla ilgili
gizliliğe uygun hareket eder; kanaatlerini yetkili makamlar dışında kimseye
açıklayamaz.
b) Görevleri dolayısıyla
öğrendikleri devlet sırrı, ticarî sır ve özel hayatın gizliliği ile ilgili
bilgileri, kanunların öngördüğü durumlar dışında hiçbir kurum, kuruluş veya
kişiye veremez ve açıklayamaz.
c) Denetim faaliyetleri sırasında
edindiği herkese açık olmayan bilgileri kendi yararına veya başkalarının yarar
ve zararına kullanamaz.
Çıkar çatışmasından kaçınma
MADDE 8 – (1)
Denetim görevlileri;
a) Görevleri sırasında ve görevleri
ile ilişkili olarak kendi ve yakınlarının çıkarlarının söz konusu olabileceği
her türlü durumdan kaçınır; bunlarla ilgili olarak denetim faaliyetlerine ve
alınacak kararlara katılamaz, görüş bildiremez.
b) Son iki yıl içinde görev
yaptıkları kurum, kuruluş ve bunların iştiraklerine yönelik denetim
faaliyetlerine katılamaz.
c) Denetim faaliyetini
yürütürken, yetki ve nüfuzunu kullanarak hizmetin gerekli kıldığı koşullar
dışında, kurumlardan ek hizmet veya imkân talep etmez; kamu mal ve hizmetleri
ile insan kaynaklarını hizmet gerekleri dışında kullanamaz ve kullandıramaz.
ç) Denetim faaliyetleri ile
ilgili olarak görevini tarafsız ve nesnel bir şekilde yürütmesini engelleyecek
potansiyel veya gerçek çıkar çatışması durumunu derhal kurum veya kuruluşuna
bildirir ve konu ile ilgili görevden çekilme talebinde bulunur.
d) Görev, unvan ve yetkilerini
kullanarak kendilerinin veya başkalarının kitap, dergi, kaset ve benzeri
ürünlerinin satışını ve dağıtımını yaptıramaz; herhangi bir kurum, vakıf,
dernek veya spor kulübüne yardım, bağış ve benzeri nitelikte menfaat
sağlayamaz.
Nezaket ve saygı
MADDE 9 – (1)
Denetim görevlileri, onur kırıcı, küçük düşürücü ve keyfi davranışlar
sergilemez; baskıcı, hakaret ve tehdit edici uygulamalarda bulunmaz; birlikte
görev yaptıkları ve denetledikleri kişilere karşı nazik ve saygılı davranır.
Yetkinlik ve meslekî özen
MADDE 10 – (1)
Denetim görevlileri;
a) Görevin gerektirdiği bilgi,
beceri ve deneyime sahip olur ve görevlerine azami özen ve dikkat gösterir.
b) Denetim faaliyetinin amacına
uygun bir şekilde yerine getirilebilmesi için meslekî bilgi, beceri ve bireysel
yeteneklerini sürekli geliştirmeye gayret eder.
c) Denetim hizmetlerini
yürütürken meslektaşları arasında ekip çalışmasına ve işbirliğine önem verir ve
kendisinden beklenen gerekli desteği sağlar.
ç) Denetledikleri kurum ve
kuruluşların çalışma şartlarını, yerleşik mesai düzenini ve hizmet gereklerini
olumsuz yönde etkileyen tutum ve davranışlardan kaçınır; kurum ve kuruluşların
işleyiş düzenine, yönetim ve karar alma süreçlerine müdahale etmez.
d) Kurum ve kuruluşların
yürüttüğü hizmetlerin hukuka ve etik ilkelere uygun olarak yerine getirilmesi,
faaliyet ve işlemlerde hataların önlenmesi, kaynakların etkili, tutumlu ve
verimli bir şekilde kullanılması amacına yönelik olarak rehberlik ve eğiticilik
hizmetlerini de, görevinin bir parçası olarak görür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Uygulanmayacak hükümler
MADDE 11 – (1) Bu
Yönetmelikte düzenlenen denetim görevlileriyle ilgili etik davranış ilkelerine
aykırı nitelik taşıyan kapsam içindeki kamu kurum ve kuruluşlarının
yönetmeliklerinde yer alan hükümler uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE 12 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Başbakan yürütür.