TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN TÜKETİLMEMESİNE VE SATIŞINA İLİŞKİN YASAL
UYARILAR HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Dayanak
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; herkesin temiz hava soluyabilme hakkını sağlamak, kişileri
tütün ürünlerinin zararlarından korumak ve tehlikelerini anlatmak amacına
yönelik yasal uyarılara ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, tütün ürünleri tüketiminin yasaklandığı veya satışının yapıldığı
yerlerde asılması gereken yasal uyarılar ile tütün ürünleri tüketimine tahsis
edilen alanlarda bulunması gereken sağlık uyarılarının şekil ve içeriklerinin
belirlenmesi ile kullanımına ilişkin esas ve usulleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik, 7/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Tütün
Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanunun 4 üncü
maddesinin beşinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Tütün Ürünleri Tüketiminin Yasaklandığı Yerlerde
Asılması Zorunlu Yasal Uyarıların Şekli ve İçeriğine İlişkin
Esaslar
Kamu hizmet binaları ve özel hukuk kişilerine ait yerlerde
asılması zorunlu yasal uyarıların şekli ve içeriği
MADDE 4 – (1)Tütün
ürünleri tüketiminin yasaklandığı; kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında,
özel hukuk kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği her türlü
eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültür, sanat, spor, eğlence hizmeti
verilen yerler ile benzeri diğer kapalı alanlarda, özel eğitim ve öğretim
kurumları dâhil olmak üzere okul öncesi eğitim kurumlarının, ilk ve orta
öğrenim kurumlarının, dershanelerin, kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı
ve açık alanlarında ve açık havada yapılan her türlü spor, kültür, sanat ve
eğlence faaliyetlerinin icra edildiği yerler ile bunların seyir yerlerinde
asılması zorunlu yasal uyarılar;
a) Asgari eni elli boyu yetmiş
santimetre boyutunda, beyaz zeminli, yasal uyarı yazısı sürekli ve kalıcı olmak
kaydıyla kâğıt veya süreklilik arz eden uygun bir materyal üzerinde yer alır,
b) Köşeleri oval kırmızı renkli
çerçeve ile çerçevelenir,
c) Baskı yapılan alanın üstte
kalan yüzde otuzbeşlik kısmında yer alan, ucu sağ
tarafa bakan ve yanmakta olan siyah sigara figürünün, ortasından soldan sağa
doğru çapraz şekilde kırmızı bir çubuk geçen kırmızı renkli bir daire
içerisinde kapalı bulunduğu grafikten oluşan uluslararası sigara içilmez
sembolünü içerir,
ç) En az on santimetre
büyüklüğünde ve italik olmayan Haettenschweiler yazı
karakteri kullanılarak kırmızı renkli büyük harflerle yan yana yazılmış “SİGARA
İÇİLMEZ” ibaresi ile en az iki santimetre büyüklüğünde italik olmayan Helvetica Heavy yazı karakteri
kullanılarak siyah renkli küçük harflerle yazılan “Burada tütün ürünleri
tüketilmesi yasaktır. Tüketenlere ve tüketilmesine göz yuman sorumlulara 4207
sayılı Kanun uyarınca idari para cezası uygulanır.” ve “Şikâyet için:”
ibarelerini içerir,
d) Kamu hizmet binaları ve özel
hukuk kişilerine ait yerlerde asılması zorunlu yasal uyarılar, ek-1’de yer
alan örneğe uygun olarak düzenlenir.
Toplu taşıma araçlarında asılması zorunlu yasal uyarıların şekli
ve içeriği
MADDE 5 – (1) Taksi
hizmeti verenler dâhil olmak üzere karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu ve
benzeri toplu taşıma araçlarında asılması zorunlu yasal uyarılar;
a) Taksi hizmeti verenlerde
asgari A6, diğer toplu taşım araçlarında asgari A5 boyutunda olmak üzere,
aracın büyüklüğüne uygun ebatta, beyaz zeminli, yasal uyarı yazısı sürekli ve
kalıcı olmak kaydıyla kâğıt veya süreklilik arz eden uygun bir materyal
üzerinde yer alır,
b) Köşeleri oval kırmızı renkli
çerçeve ile çerçevelenir,
c) Baskı yapılan alanın üstte
kalan yüzde otuzbeşlik kısmında yer alan, ucu sağ
tarafa bakan ve yanmakta olan siyah sigara figürünün, ortasından soldan sağa
doğru çapraz şekilde kırmızı bir çubuk geçen kırmızı renkli bir daire
içerisinde kapalı bulunduğu grafikten oluşan uluslararası sigara içilmez
sembolünü içerir,
ç) En az üç santimetre
büyüklüğünde ve italik olmayan Haettenschweiler yazı
karakteri kullanılarak kırmızı renkli büyük harflerle yan yana yazılmış “SİGARA
İÇİLMEZ” ibaresi ile baskı yapılan materyalin boyutuna uygun puntoyla siyah
renkli küçük harflerle yazılan “Burada tütün ürünleri tüketilmesi yasaktır.
Tüketenlere ve tüketilmesine göz yuman sorumlulara 4207 sayılı Kanun uyarınca
idari para cezası uygulanır.” ve “Şikâyet için:” ibarelerini içerir,
d) Toplu taşıma araçlarında
asılması zorunlu yasal uyarılar, ek-1’de yer alan örneğe uygun olarak
düzenlenir.
Ortak hükümler
MADDE 6 – (1)Yasal
uyarılar Türkçe olarak yazılır. Ancak, Kültür ve Turizm Bakanlığından ve diğer
kurumlardan işletme belgesi almış turistik amaçlı ve benzeri tesisler, müzeler,
havaalanları ile yabancıların yoğun olarak bulunduğu diğer yerlerde, Türkçe
uyarılara ilaveten birer örneği ek-2’de yer alan en çok konuşulan yabancı dillerde
uyarılar da asılabilir.
(2) Yasal uyarılarda kırmızı renk
kullanılması gereken yerlerde bayrak kırmızı kullanılır.
(3) Yasal
uyarılarda yer alan “Şikâyet için:” ibaresinin karşısına veya altına; kamu
kurum ve kuruluşlarına ait yer, araç, bina ve tesislerde ilgili birim amiri
tarafından yetki verilen kamu görevlilerinin, özel hukuk kişilerine ait olan
yer ve araçlarda ise işletme ve araç sahibinin ya da bunlar tarafından
yetkilendirilmiş kişi veya kişilerin ad, soyad ve
telefon numaraları yazılır. Özel hukuk kişilerine ait toplu taşıma araçları ile binalara
asılan yasal uyarılarda, cezayı uygulamaya yetkili en yakın polis veya jandarma
ile belediye zabıta biriminin adı ve telefonu da yazılır.
(4) Yasal uyarılarda; baskı
yapılan materyalin toplam alanının yüzde onunu aşmayacak oranda ve en alt
kısmında olmak şartıyla, yasal uyarıları dağıtmak amacıyla bu uyarıları
hazırlatan gerçek veya tüzel kişinin isim, unvan, logo,
amblem gibi tanıtıcı işaretlerine Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunun
izni ile yer verilebilir. İzni veya onayı olmaksızın Tütün ve Alkol Piyasası
Düzenleme Kurumunun ismi veya logosu kullanılamaz.
Yasal uyarıların asılması gereken yerlere ilişkin esaslar
MADDE 7 – (1) Tütün
ürünleri tüketiminin yasaklandığı yerlerde asılması zorunlu olan yasal
uyarılar;
a) Tütün ürünleri tüketiminin
yasaklandığı kapalı ve açık alanları ile bu yerlerin katlarına, koridorlarına,
personel ve asansör girişleri dâhil olmak üzere tüm girişlerine,
b) Gar, otogar, havalimanı,
limanlar ile alışveriş veya otelcilik hizmeti verilen işletmeler gibi toplumun
yoğun olarak kullandığı yerlerin içindeki yiyecek, içecek ve diğer hizmetlerin
sunulduğu alanlar ile bekleme salonları ve lobi gibi yerlerine,
c) A4 boyutundan küçük olmamak
üzere farklı ebatlarda, yukarıda öngörülen esas ve usullere uygun olarak yasal
uyarıların asıldığı alışveriş merkezi, iş hanı, pasaj, gar, otogar, havalimanı,
liman gibi büyük binaların içinde bulunan ve eni elli boyu yetmiş santimetre
boyutundaki yasal uyarıların asılmasının pratikte mümkün olmadığı işletme veya
işyerlerinde,
ç) Taksi hizmeti verenler dâhil
olmak üzere karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu ve benzeri toplu taşıma
araçlarına,
herkesin kolaylıkla görebileceği ve
okuyabileceği şekilde ve yeterli sayıda asılır.
(2) Yasal uyarılar sürekli ve
kalıcı olmak kaydıyla; dijital ekrana yansıtmak, cama yapıştırmak, duvara
asmak, tavandan sarkıtmak gibi herkesin kolaylıkla görebileceği ve
okuyabileceği şekilde uygulanabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tütün Ürünleri Satışının Yapıldığı Yerlerde
Asılması Zorunlu Yasal Uyarılara İlişkin Esaslar
Yasal uyarıların şekli ve içeriği
MADDE 8 – (1)
Müşterilerin içeri girmek suretiyle tütün ürünlerini alabildiği işyerlerinde bu
ürünlerin satış noktaları ve ödeme noktalarına; diğer işyerlerinde ise
müşterilerin görebileceği yerlere asılması zorunlu yasal uyarılar;
a) Asgari A4 boyutunda, beyaz
zeminde, yasal uyarı yazısı sürekli ve kalıcı olmak kaydıyla kâğıt veya
süreklilik arz eden uygun bir materyal üzerinde yer alır,
b) Köşeleri oval kırmızı renkli
çerçeve ile çerçevelenir,
c) Baskı yapılan alanın üstte
kalan yüzde yirmibeşlik kısmında; siyah renkli “18”
ibaresi ile bu ibarenin altında büyük harflerle yazılmış “YAŞ ALTI” ibaresinin,
ortasından soldan sağa doğru çapraz şekilde bir kırmızı çubuk geçen kırmızı
renkli bir daire içerisinde kapalı bulunduğu grafikten oluşan onsekiz yaş altına satış yapılamaz sembolünü içerir,
ç) En az iki santimetre
büyüklüğünde, kırmızı renkli büyük harflerle yazılan “YASAL UYARI:” ibaresi ile
siyah renkli büyük harflerle yazılan “18 YAŞINI DOLDURMAYANLARA SİGARA VE DİĞER
TÜTÜN ÜRÜNLERİ SATILAMAZ; SATANLAR HAKKINDA YASAL İŞLEM YAPILIR."
ibaresini içerir,
d) İtalik olmayan ve Haettenschweiler yazı karakteri kullanılarak Türkçe olarak
yazılır ve yukarıda belirtilenlerin dışında başkaca işaret ve ibare içermez,
e) Kırmızı renk kullanılması
gereken yerlerde bayrak kırmızı kullanılır,
f) Tütün ürünleri satışının
yapıldığı yerlerde asılması zorunlu yasal uyarılar, ek-3’te yer alan örneğe
uygun olarak düzenlenir.
(2) Yasal uyarılar, yukarıdaki
şartlara uygun olmak kaydıyla, baskı, çıkartma ve yapıştırma gibi usullerle
uygulanabilir.
(3) Kültür ve Turizm
Bakanlığından ve diğer kurumlardan işletme belgesi almış turistik amaçlı ve
benzeri tesisler, müzeler ve havaalanları gibi yabancıların yoğun olarak
alışveriş yaptığı işyerlerine, Türkçe uyarılara ilaveten birer örneği ek-4’te
yer alan en çok konuşulan yabancı dillerde uyarılar da asılabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Tütün Ürünleri Tüketimine Tahsis Edilen Alanlarda
Asılması Zorunlu Yasal ve Sağlık Uyarılarına İlişkin Esaslar
Yasal ve sağlık uyarılarının şekli ve içeriği
MADDE 9 – (1) Yaşlı
bakım evlerinde, ruh ve sinir hastalarının yatarak tedavi gördüğü sağlık
birimlerinde, ceza infaz kurumlarında, şehirlerarası veya uluslararası
güzergâhlarda yolcu taşıyan denizyolu araçlarının güvertelerinde, otelcilik
hizmeti verilen işletmelerin tütün ürünleri tüketen müşterilerin konaklamasına
tahsis edilmiş odalarında ve açık havada yapılan her türlü spor, kültür, sanat
ve eğlence faaliyetlerinin icra edildiği yerler ile seyir yerlerinde
oluşturulabilecek tütün ürünleri tüketimine mahsus alanlarda asılması zorunlu
olan ve birer örneği ek-5’te yer alan sağlık uyarıları;
a) En az A4 boyutunda ve alanın
büyüklüğüne uygun dikdörtgen şeklindeki beyaz zeminde, yasal uyarı yazısı
sürekli ve kalıcı olmak kaydıyla veya kâğıt veya süreklilik arz eden uygun bir
materyal üzerine baskı, çıkartma, yapıştırma veya afiş gibi yöntemlerle
uygulanır,
b) Köşeleri oval olan kırmızı
renkli çerçeve ile çerçevelenir,
c) İtalik olmayan ve Haettenschweiler yazı karakteri kullanılarak, A4 boyutunda
en az bir santimetrelik, diğer boyutlarda ise en az iki santimetrelik puntoyla
yazılır,
ç) Bu Yönetmeliğin 5 nolu ekinde yer alan ibarelerden birini içerebileceği gibi,
Sağlık Bakanlığı ve Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunun onayı alınmak
kaydıyla, tütün ürünleri kullanımının tehlikelerini anlatan ibare, şekil veya
grafiklerden oluşabilir,
(2) Yaşlı
bakım evlerinde, ruh ve sinir hastalıkları hastanelerinde, cezaevlerinde,
şehirlerarası veya uluslararası güzergâhlarda yolcu taşıyan denizyolu
araçlarının güvertelerinde tütün ürünleri tüketilmesine mahsus oluşturulan
alanlarına 18 yaşını doldurmayanların giremeyeceğini ifade eden ve 1 inci
fıkradaki şekil şartlarını taşıyan, bir örneği ek-7’de yer alan en az iki
santimetre büyüklüğünde, kırmızı renkli büyük harflerle yazılan “YASAL UYARI:”
ibaresi ile siyah renkli büyük harflerle yazılan “4207 SAYILI KANUN GEREĞİ BU
ALAN TÜTÜN ÜRÜNLERİ TÜKETİMİNE AYRILMIŞTIR. 18 YAŞINI DOLDURMAYAN KİŞİLERİN
BU ALANA GİRMESİ YASAKTIR.” ibaresini içerir yasal uyarı yazısı asılır.
(3) Türkçe uyarılara ilaveten
birer örneği ek-8’de yer alan en çok konuşulan yabancı dillerde yasal uyarıları
ile birer örneği ek-6’da yer alan sağlık uyarıları düzenlenebilir.
(4) Yasal ve sağlık uyarıları,
tütün ürünleri tüketimine tahsis edilen alanlarda bulunan herkesin kolaylıkla
görülebileceği ve okuyabileceği uygun yerlere asılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Cezai Hükümler
Cezai hükümler
MADDE 10 – (1) Bu
Yönetmelikte belirtilen içerik ve şekil şartlarını taşımayan veya bunlar
dışında ilave unsurlar içeren uyarı yazılarının geçerliliği yoktur.
(2) Yasal uyarıları asma
yükümlülüğünü yerine getirmeyenler ile yasal uyarıları bu Yönetmelikte
belirlenen usul ve esaslara uygun olarak asmadığı belirlenenler, 4207 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinin on birinci fıkrası uyarınca mahallî mülkî amir
tarafından bin Türk Lirası idarî para cezası ile cezalandırılır.
(3) İdarî yaptırım uygulamasında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri
dikkate alınır.
(4) Yasal uyarılarla ilgili
olarak 4207 sayılı Kanunla kendilerine yüklenen görevleri yerine getirmeyen
memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında, ceza hukuku sorumluluğu saklı
kalmak kaydıyla, tâbi oldukları mevzuatta yer alan disiplin hükümleri
uygulanır.
ALTINCI BÖLÜM
Son Hükümler
Yürürlük
MADDE 11 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı
yürütür.
