PRATİK EĞİTİMİN VERİLECEĞİ İŞYERLERİ VE BUNLARIN DENETİMİNE İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1
– (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek
Kuruluşları Kanununun meslekî eğitime ilişkin hükümleri ile 5/6/1986 tarihli ve
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre pratik meslek eğitiminin verildiği
işyerlerinin, bu eğitimin verilmesine elverişli olup olmadığının belirlenmesine
ve bu işyerlerinin denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2
– (1) Bu Yönetmelik, 3308 sayılı
Kanun ve buna ilişkin mevzuatın uygulandığı işyerlerinden, 5362 sayılı Kanuna
tabi olan ve pratik meslek eğitiminin verildiği işyerlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3
– (1) Bu Yönetmelik, 5362 sayılı
Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 71 inci maddesi ile 75 inci
maddesinin (j) bendi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4
– (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlık: Milli Eğitim Bakanlığını,
b) Birlik:
5362 sayılı Kanuna göre kurulan esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerini,
c) Kanun:
5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununu,
ç)
Konfederasyon: Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunu,
d) Oda:
5362 sayılı Kanuna göre kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarını
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İşyerlerinin Eğitime Elverişliliği Esasları
İş,
eğitime katılan kişiler ve donanım bakımından işyerlerinin elverişliliği
MADDE 5
– (1) Pratik meslek eğitiminin
yapıldığı işyerleri; burada yapılan işin ve bulunan donanımın türü, sayısı ve
kalitesi, işyeri sahibi usta öğreticilerde bulunması gereken nitelikler ve
eğitimle ilgili personele isabet eden çırak sayısı bakımından bu eğitimin
verilmesine elverişli olmalıdır.
(2)
İşyerlerinde yapılan iş ve bulunan donanımın türü, sayısı ve kalitesi
bakımından eksik ve yetersiz olması halinde, bu işyerinde pratik eğitim
görenlerin eksik ve yetersiz kalan eğitimleri, uygun başka bir işyerinde veya
işletmeler üstü bir eğitim merkezinde giderilir.
(3) Donanım
yeterliliğinin belirlenmesinde ilgili meslek dalı için geçerli çıraklık eğitim
programı esas alınır. Ancak, yerel gelişmişlik düzeyi göz önüne alınarak bu
standartlarda yapılabilecek değişikliklerle ilgili teklif il mesleki eğitim
kuruluna götürülür.
Kişisel
ve mesleksel elverişlilik şartları
MADDE 6
– (1) Çırak eğitecek işyerlerinde,
çırakların eğitiminde sorumluluk alacak kişilerde aşağıda belirtilen kişisel ve
mesleksel elverişlilik şartları aranır.
(a) İşyeri
sahibi, usta ve usta öğreticiler ile çırakların eğitiminde görev alan diğer
kişilerin bu işe kişisel bakımdan elverişli sayılmaları için;
1)
Çocukların ve gençlerin hukuken korunan maddi ve manevi kişilik varlıklarına yönelik
bir haksız fiil veya suç işlememiş olmak,
2) 5362
sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun meslekî eğitime
ilişkin hükümleri ile 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa veya bunlara ilişkin
mevzuatı mükerrer veya ağır bir biçimde ihlal etmemiş olmak,
şartları aranır.
(b) Mesleki
bakımdan elverişli sayılmak için kişide;
1) Gereken
düzeyde mesleki bilgi ve beceriye sahip olunduğunun, ustalık belgesi veya
görülen eşdeğer bir eğitime dayanarak alınan, işyeri açma belgesi ile,
2) Gereken
pedagojik formasyona sahip olunduğunun, usta
öğreticilik belgesi ile kanıtlanması,
şartları aranır.
(2) Mesleki
bakımdan elverişlilik şartlarına sahip olmayanlar veya bu şartlara sahip
oldukları halde bizzat eğitim sürecinin içinde bulunmayanlar, ancak hem kişisel
hem mesleki bakımdan elverişli bir usta öğreticiyi görevlendirdikleri takdirde,
çırak istihdam edebilirler.
Çıraklık
eğitimi yapılabilirliği açısından işyerlerinin sınıflandırılması
MADDE 7
– (1) Çıraklık eğitimi
yapılabilirliği açısından işyerleri üç sınıfa ayrılır:
a) Çıraklık
eğitimi yapılmayacak işyerleri: Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki kriterler ile 6 ncı maddesindeki
şartları taşımayan işyerlerinde çıraklık eğitimi yapılamaz.
b) Çıraklık
eğitimi yapılabilir işyerleri: Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesindeki kriterler ile ve 6 ncı
maddesindeki şartları taşıyan işyerlerinde çıraklık eğitimi yapılabilir.
c) Çıraklık
eğitiminin şartlı yapılabildiği işyerleri: Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesindeki şartları taşımakla beraber, 5 inci maddede
öngörülen donanım ve iş çeşidi bakımından pratik eğitim programının tamamını
verebilecek durumda olmayan işyerleri, bu eksikliklerini, uygun başka bir
işyerinde veya işletmeler üstü bir eğitim merkezinde gidermek kaydıyla çıraklık
eğitimi yapabilirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İşyerlerinin Pratik Eğitime Elverişliliğinin
Denetimi ve Danışmanlık
Denetim
MADDE 8
– (1) 3308 sayılı Kanuna dayanılarak
çıkarılan 3/7/2002 tarihli ve 24804 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinde öngörülen
denetimler, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununa tabi olan
ve pratik meslek eğitiminin verildiği işyerlerinde, işyeri denetleme ve
danışmanlık grupları tarafından yapılır.
İşyeri
denetleme ve danışmanlık grupları
MADDE 9
– (1) 5362 sayılı Kanunun uygulama
alanı ve kapsamı ile sınırlı olmak ve 3308 sayılı Kanunun çıraklık eğitimi
kapsamına alınmış illerde ve mesleklerden başlamak üzere; oda ve birlik
bünyesinde işyeri denetleme ve danışmanlık grupları kurulur.
Kuruluş
MADDE 10
– (1) Odalarca, çalışma bölgelerinde
çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınmış meslek dallarında birer işyeri
denetleme ve danışmanlık grubu kurulur. Odası bulunmayan meslek dallarında bu
grubun görevleri, ilgili birlik bünyesinde kurulan birlik işyeri denetleme ve
danışmanlık gruplarınca yerine getirilir. Gerekirse o meslek dalı için bir
işyeri denetleme ve danışmanlık grubu da kurulabilir.
(2)
Grupların üye sayısı, çalışma bölgesindeki iş hacmine göre, grubun bağlı
bulunduğu oda yönetim kurulunca kendi üyeleri arasından veya dışından seçilerek
belirlenir. Odanın çalışma bölgesinde bulunan mesleki eğitim merkezi
müdürlüklerinde, bulunmaması halinde diğer mesleki ve teknik eğitim
kurumlarında görevli bir alan uzmanı gruba üye olarak katılır. Oda başkanı,
grupta görev alması halinde işyeri denetleme ve danışmanlık grubunun
başkanlığını yürütür. Aksi halde üyeler kendi aralarından bir başkan seçerler.
(3) Oda
bünyesinde kurulan işyeri denetleme ve danışmanlık grubunun çalışmalarına
rehberlik etmek, karşılaşacakları sorunların çözümüne yardımcı olmak amacıyla,
birlik bünyesinde birlik işyeri denetleme ve danışmanlık grubu kurulur.
(4) Birlik
işyeri denetleme ve danışmanlık grubu, grubun bağlı bulunduğu birlik başkanı ya
da başkan yardımcısının başkanlığında, kapsam içindeki meslek dallarında
kurulmuş bulunan odalarca belirlenecek en az üç üye ile mesleki eğitimden
sorumlu il milli eğitim müdür yardımcısından veya şube müdüründen oluşur.
(5) Oda ve
birlik bünyesinde kurulan mesleki eğitim danışmanlığı birimlerinin büroları,
oda ve birlik işyeri denetleme ve danışmanlık grubunun sekreterya
görevini üstlenir.
(6) Oda ve
birlik bünyesinde kurulan işyeri denetleme ve danışmanlık gruplarının çalışma
esasları arasında birlik ve uyum sağlamak ve bunların karşılaşacakları
sorunlara yardımcı olmak amacıyla Konfederasyon bünyesinde merkez işyeri
denetleme ve danışmanlık grubu kurulur.
(7) Merkez işyeri denetleme ve danışmanlık grubu; Konfederasyon yönetim
kurulu tarafından, Konfederasyon genel kurul üyeleri arasından bölge, il ve
meslekleri temsil edecek yapıda ve Konfederasyon yönetim kurulu üye sayısının
iki katını geçmeyecek sayıda seçilecek üye ile Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık
ve Yaygın Eğitim Genel Müdüründen veya görevlendireceği bir temsilciden oluşur.
Merkezi işyeri denetleme ve
danışmanlık grubuna Konfederasyon genel başkanı ya da grup üyeleri arasından
genel başkan tarafından belirlenecek bir üye başkanlık eder. Konfederasyon
genel kurul üyeleri arasından seçilen üyelerin en az üçte ikisi 3308 sayılı
Kanunun çıraklık eğitimi uygulama kapsamında bulunan meslek dallarında faaliyet
gösteren kişiler arasından belirlenir.
(8) Merkez
işyeri denetleme ve danışmanlık grubunun sekreterya
görevini Konfederasyon bünyesinde kurulmuş bulunan mesleki eğitim danışmanlığı
birimi büroları yerine getirir.
(9) Oda işyeri denetleme ve danışmanlık grubu, birlik işyeri denetleme
ve danışmanlık grubu ve merkez işyeri denetleme ve danışmanlık grubu üyelerine
ödenecek ulaşım, konaklama, harcırah ve huzur hakkı, ilgili meslek kuruluşunun
genel kurulunca belirlenen ve 5362 sayılı Kanunun 56 ncı
maddesinde öngörülen sınırlar içerisinde kalan tutarı geçmemek üzere ilgili
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun yönetim kurulunca belirlenir ve eğitim
bütçesinden ödenir.
Görevleri
MADDE 11
– (1) Merkez işyeri denetleme ve
danışmanlık grubu, bu Yönetmeliğin 5, 6 ve 7 nci
maddelerinde ve Mesleki ve Teknik Eğitim Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde
belirtilen esaslara ilişkin alt düzenlemeleri yapar. Bu düzenlemeler oda ve
birliklere duyurulur.
(2) Oda
veya aynı görevi yapmak üzere birlik bünyesinde kurulan işyeri denetleme ve
danışmanlık grupları, denetleme görevlerini yerine getirirken esas itibariyle
birer danışma kurulu gibi çalışarak, 3308 sayılı Kanunun işletmelerde
yapılmasını öngördüğü pratik meslek eğitiminin gereği gibi verilebilmesi için,
alt yapı eksikliklerinin giderilmesinde yol gösterici ve yardımcı olurlar.
(3) İşyeri
denetleme ve danışmanlık grupları, denetimlerinde karşılaştıkları ve rehberlik
suretiyle gideremedikleri noksanlıkları ve kurallara aykırılıkları, disiplin
kovuşturmasında bulunmaları amacıyla doğrudan çalışma bölgesi içinde bulundukları
birlik disiplin kuruluna ve il mesleki eğitim kuruluna bir raporla bildirirler.
Konusu suç teşkil eden fiiller hakkında genel hükümler uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 12
– (1) 5/1/1992
tarihli ve 21102 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Pratik Eğitimin Verileceği
İş Yerleri ve Bunların Denetimine İlişkin Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 13
– (1) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı
tarafından onaylanan bu Yönetmelik, 1/1/2008
tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 14
– (1) Bu Yönetmelik hükümleri Milli
Eğitim Bakanı ve Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Genel Başkanı
tarafından birlikte yürütülür.