ÇIRAKLIK
EĞİTİMİ UYGULAMASI YAPILMAYAN MESLEK DALLARINDA MESLEKİ BELGELERİN VERİLMESİNE
İLİŞKİN
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1
– (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 5/6/1986
tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun çıraklık eğitimi uygulama
kapsamına alınmamış meslek dallarında esnaf ve sanatkarlar meslek
kuruluşlarınca yapılacak eğitim, sınav ve belgelendirme çalışmalarına ilişkin
usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2
– (1) Bu Yönetmelik, 7/6/2005 tarihli
ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununa tabi esnaf ve
sanatkarlara ait işyerleri ve bu işyerlerinde çalışanlardan; meslekleri 3308
sayılı Kanunun çıraklık eğitimi uygulama kapsamı dışında kalanları kapsar.
Dayanak
MADDE 3
– (1) Bu Yönetmelik, 7/6/2005 tarihli
ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 75 inci
maddesinin (j) bendi ile 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim
Kanununun Geçici 10 uncu maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4
– (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a)
Bakanlık: Milli Eğitim Bakanlığını,
b) Birlik:
5362 sayılı Kanuna göre kurulan esnaf ve sanatkarlar odaları birliklerini,
c)
Federasyon: 5362 sayılı Kanuna göre kurulan esnaf ve sanatkarlar
federasyonlarını,
ç)
Komisyon: Esnaflık ve Sanatkarlık Mesleklerini Ayırma Komisyonunu,
d)
Konfederasyon: Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonunu,
e) Kapsama
alınmış meslek dalı: 3308 sayılı Kanuna göre çıraklık eğitimi uygulaması
yapılmasına karar verilmiş meslek dallarını,
f) Mesleki
belgeler: Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca verilen TESK kalfalık, TESK ustalık
ve esnaflık belgelerini,
g) Oda:
5362 sayılı Kanuna göre kurulan esnaf ve sanatkarlar odalarını,
ğ) Sınav
komisyonu: Mesleki belge sınav komisyonlarını,
h) TESK:
Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonunu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Mesleki Belgeler ve Bu Belgelerin Verilme Esasları
Belgelerin
verileceği meslekler
MADDE 5
– (1) Bu Yönetmeliğe göre belge
verilecek meslek dalları; 3308 sayılı Kanunun çıraklık eğitimi uygulama
kapsamına alınmamış meslek dallarıdır. Bu mesleklerle ilgili olarak odalar,
eğitim, sınav ve belgelendirme yapma hakkına sahiptir.
Odalarca
verilecek mesleki belgeler
MADDE 6
– (1) Odalar tarafından, bu
Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre belirlenen mesleklerde;
a) TESK
kalfalık belgesi,
b) TESK
ustalık belgesi,
c) Esnaflık
belgesi,
verilir.
TESK
kalfalık belgesi
MADDE 7
– (1) TESK kalfalık belgesi, bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte 5362 sayılı Kanun kapsamında bir
işyerinin sahibi olan ya da bu işyerinde çalışanlardan;
a) en az
ilköğretim mezunu olan,
b) on altı
yaşını doldurmuş olan,
c)
mesleğinde en az iki yıl çalışmış olduğunu belgelendiren,
kişilere
odaca düzenlenecek kalfalık sınavında başarılı olmaları halinde verilir.
TESK
ustalık belgesi
MADDE 8
– (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girdiği tarihte 3308 sayılı Kanun gereğince mesleğinde ustalık belgesi almak
isteyenlerde aranan asgari yaş ve öğrenim şartını taşıyanlardan;
a) 5362
sayılı Kanuna tabi bir işyeri sahibi olan ve/veya bu işyerinde fiilen usta
olarak çalışanlardan, Konfederasyonca belirlenecek süreler içinde başvuruda
bulunanlara doğrudan,
b) TESK
kalfalık belgesi veya Bakanlıkça kabul edilmiş başka bir meslek kuruluşunca
verilmiş kalfalık belgesi sahibi olup, mesleği ile ilgili işlerde en az beş yıl
süreyle çalışmış olduğunu belgelendirenlerden odaca düzenlenecek ustalık
sınavında başarılı olanlara sınav sonucunda,
c) Mesleki
ve teknik orta öğretim kurumlarından veya bu kurumların dengi yurtdışı
kurumlardan mezun olanlardan odaca düzenlenecek ustalık sınavında başarılı
olmaları halinde,
TESK
ustalık belgesi verilir.
TESK
esnaflık belgesi
MADDE 9
– (1) Esnaflık ve sanatkarlık
mesleklerini ayırma komisyonunca belirlenen ustalık becerisi gerektirmeyen
mesleklerde; 3308 sayılı Kanun gereğince mesleğinde ustalık belgesi almak
isteyenlerde aranan asgari yaş ve öğrenim şartını taşıyanlardan;
a) Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte 5362 sayılı Kanuna tabi bir işyeri
sahibi olan ve/veya bu işyerinde çalışanlardan, Konfederasyonca belirlenecek
süreler içinde başvuruda bulunanlara doğrudan,
b) Bu
Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra mesleğe girenlerden, mesleği ile
ilgili işlerde en az iki yıl süreyle çalışmış olduğunu belgelendiren ve
odalarca düzenlenecek sınavlarda başarılı olanlara sınav sonucunda,
esnaflık
belgesi verilir.
Sınava
hazırlık kursları
MADDE 10
– (1) Kalfalık, ustalık ve esnaflık
sınavlarına girecekler için odalar imkanları ölçüsünde sınava hazırlık kursları
düzenleyebilirler.
Sınavların
düzenlenmesi
MADDE 11
– (1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı
maddesinde belirtilen mesleki belgelerin sınavları yılda iki defadan az olmamak
üzere ilgili oda tarafından yapılır. Belgelere ilişkin sınavlar, odanın
başvurusu üzerine birlik tarafından planlanarak duyurulur.
Mesleki
belge sınav komisyonlarının oluşturulması
MADDE 12
– (1) Mesleki belge sınav
komisyonları ilgili oda başkanının veya görevlendireceği yönetim kurulu
üyesinin başkanlığında;
a) İlgili
meslekten oda başkanlığınca görevlendirilecek iki üye,
b) Oda
mesleki eğitim danışmanlığı biriminden bir üye,
c) İlgili
meslek alanlarında mesleki eğitim merkezi öğretmenleri, mesleki eğitim merkezi
bulunmaması halinde diğer mesleki ve teknik öğretim kurumlarındaki öğretmenler
arasından milli eğitim müdürlüğünce görevlendirilecek bir üye,
olmak üzere
toplam beş kişiden oluşur.
(2) Milli
eğitim müdürlüklerince görevlendirilecek sınav komisyonu üyesinin, sınavın
yapılacağı meslek alanına dahil branşlardan birinde öğretmenlik yapanlar arasından
seçilmesi esastır. Ancak, sınavın yapıldığı ilçe sınırları içindeki öğretim
kurumlarında, branşında öğretmen bulunmayan mesleklerde, farklı branşlardaki
öğretmenler görevlendirilebilir. Bu durumdaki öğretmenler, sınavlarda mesleki
içerik olarak değil, soru hazırlama yöntem ve teknikleri ile sınavın yapılış
usul ve esasları yönüyle katkıda bulunurlar.
(3) Sınav
komisyonu üyelerinin göreve çağrıları yazılı olarak yapılır. Birisi Bakanlığın
görevlendirdiği üye olması koşuluyla en az üç komisyon üyesinin hazır bulunması
halinde sınav yapılabilir.
Sınavların
yapılması
MADDE 13
– (1) Sınav komisyonları, sınav
sorularının hazırlanması ve sınavların yapılmasında birinci derecede görevli ve
sorumludurlar. Sınavlar yazılı ve uygulamalı olarak yapılır. Sınav sonucunda
başarılı olanların belgeleri oda tarafından verilir.
(2) Sınav
evrakı oda tarafından beş yıl süreyle saklanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygulama Esasları ile Esnaf ve Sanatkarlık Mesleklerini Ayırma
Komisyonu ve
Tutulacak Kayıtlar
Planlama,
koordinasyon ve denetim
MADDE 14
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre
yapılacak uygulamaların ülke düzeyinde planlanması, koordinasyonu ve denetimi
Konfederasyonca ilgili federasyonlarla birlikte, iller düzeyinde ise
birliklerce yerine getirilir.
Sınav
komisyonuna ödenecek ücretler
MADDE 15
– (1) Sınav komisyonu üyelerine
ödenecek ücretler 5362 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinde öngörülen sınırlar
içinde kalmak üzere, ilgili esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşunun yönetim
kurulunca belirlenir ve eğitim bütçesinden ödenir.
Mesleğin
kapsama alınmasından sonra yapılacak uygulama
MADDE 16
– (1) 3308 sayılı Kanun kapsamında
bulunmayan bir meslek dalının kapsama alınma kararının Resmi Gazete’de ilan
edildiği tarihten itibaren bu meslekte bütün işlemler 3308 sayılı Kanun hükümlerine
göre yürütülür.
Esnaflık
ve Sanatkarlık Mesleklerini Ayırma Komisyonu
MADDE 17
– (1) Ustalık becerisi gerektiren
meslekler ile gerektirmeyen meslekleri belirlemek amacıyla Konfederasyon
bünyesinde bir esnaflık ve sanatkarlık mesleklerini ayırma komisyonu kurulur.
Komisyon; Konfederasyon Genel Başkanı ya da görevlendireceği TESK Yönetim
Kurulu üyesinin başkanlığında, Sanayi ve Ticaret Bakanlığını temsilen bir üye,
Milli Eğitim Bakanlığını temsilen bir üye ve Konfederasyonu temsilen iki üye
olmak üzere toplam beş üyeden oluşur.
(2)
Komisyon, bu Yönetmeliğin uygulaması içine alınacak kapsam dışı meslek
dallarını belirler, karar altına alır ve bu karar ve karar sonrasında yapılacak
çalışmalar Konfederasyonca alt teşkilat birimlerine duyurulur.
(3) Hangi
mesleklerde TESK kalfalık belgesi ve TESK ustalık belgesi verileceği,
hangilerinde ise esnaflık belgesi verileceği bu Komisyon tarafından belirlenir.
Belgelerin
şekli
MADDE 18
– (1) Bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer
alan TESK Kalfalık Belgesi, Ek-2/a’ sında yer alan TESK Ustalık Belgesi
(Sınavsız), Ek-2/b’sinde yer alan TESK Ustalık Belgesi (Sınavlı), Ek-3/a’sında
yer alan Esnaflık Belgesi (Sınavlı), Ek-3/b’sinde yer alan Esnaflık Belgesi
Cüzdan (Sınavlı), Ek-3/c’sinde yer alan Esnaflık Belgesi (Sınavsız),
Ek-3/d’sinde yer alan Esnaflık Belgesi Cüzdan (Sınavsız), Konfederasyon
tarafından bastırılarak odalarca hak sahiplerine dağıtılır.
Tutulacak
defter, form, liste ve çizelgeler
MADDE 19
– (1) Odalarca yapılan belge düzenleme
çalışmalarında, Konfederasyonca bastırılarak dağıtılacak ekte örnekleri bulunan
aşağıdaki defter, form, liste ve çizelgeler kullanılır.
a)
Kullanılacak defterler aşağıda gösterilmiştir.
1) Ustalık
Belgesi Başvuru Kayıt Defteri (Sınavlı-Sınavsız) (Ek-4).
2) Kalfalık
Belgesi Başvuru Kayıt Defteri (Ek-5).
3) Esnaflık
Belgesi Başvuru Kayıt Defteri (Sınavlı-Sınavsız) (Ek-6).
4) Ustalık
Belgesi Almaya Hak Kazananlar Defteri (Sınavlı-Sınavsız) (Ek-7).
5) Kalfalık
Belgesi Almaya Hak Kazananlar Defteri (Ek-8).
6) Esnaflık
Belgesi Almaya Hak Kazananlar Defteri (Sınavlı-Sınavsız) (Ek-9).
b)
Kullanılacak formlar aşağıda gösterilmiştir.
1) Ustalık
Belgesi Başvuru Formu (Sınavlı) (Ek-10).
2) Ustalık
Belgesi Başvuru Formu (Sınavsız) (Ek-11).
3) Ustalık
Belgesi Başvuru Formu (Sınavsız) (Ek-12).
4) Kalfalık
Belgesi Başvuru Formu (Ek-13).
5) Esnaflık
Belgesi Başvuru Formu (Sınavlı) (Ek-14).
6) Esnaflık
Belgesi Başvuru Formu (Sınavsız) (Ek-15).
7) Esnaflık
Belgesi Başvuru Formu (Sınavsız) (Ek-16).
c)
Kullanılacak liste ve çizelgeler aşağıda gösterilmiştir.
1) Yazılı
ve Pratik Sınav Sonuçları Listesi (Ek-17).
2) Esnaflık
Belgesi Yazılı Sınav Sonuçları Listesi (Ek-18).
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Düzenleme
yetkisi
MADDE 20
– (1) Konfederasyon, bu Yönetmeliğin
uygulanmasını sağlamak üzere alt düzenleme yapmaya yetkilidir.
Yürürlükten
kaldırılan Yönetmelik
MADDE 21
– (1) 20/10/1993 tarihli ve 21734
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çıraklık Eğitimi Uygulaması Yapılmayan İl ve
Meslek Dallarında Mesleki Belgelerin Verilmesine İlişkin Yönetmelik yürürlükten
kaldırılmıştır.
Mesleki
belgelerin geçerliliği ve değiştirilmesi
GEÇİCİ
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin 21 inci
maddesi ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelik kapsamında verilen mesleki
belgeler geçerlidir.
(2) Bu
Yönetmelik gereğince kapsama alınma tarihinden önce verilmiş olan mesleki
belgeler, mesleğin kapsama alınmasından sonra 3308 sayılı Kanun hükümleri
gereğince doğrudan değiştirilir.
Yürürlük
MADDE 22
– (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 23
– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Milli
Eğitim Bakanı ve Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Genel Başkanı
müştereken yürütür.