11. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen ara karar davalı ... vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalılardan .... yüklenici ile diğer davalı ... arasındaki ... tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında ...nın maliki olduğu,... ada ve parsel sayılı gayrimenkuller üzerinde inşaat yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkilinin sözleşmeye göre müteahhit firma .... İnşaata verilmesi gereken dairelerden .... tarihli yazılı sözleşme ile davalı .... satın aldığını, bu sözleşmeye göre dairelerin 36 ay sonra teslim edileceğini, sözleşmenin davalı ... tarafından kefil olarak imzalandığını, dairelerin süresi içerisinde teslim edilmediğini, davalı ...'nın kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan hak ve sorumluluklarını ... yevmiye numaralı sözleşmesi ile diğer davalı ... Ltd.Şti'ye devrettiğini, bu temlik nedeniyle sorumluluğun davalı ...'e geçtiğini ileri sürerek ... sayılı taşınmaz üzerine tesis edilen bağımsız bölümlerden 35 adedinin tapu kaydının iptali ile adına tesciline, aksi halde daire bedellerinin şimdilik ... TL'sinin ve kira bedelinin şimdilik .... TL'sinin davalılardan tahsiline karar verilmesini, davanın sonuçsuz kalmaması için .... sayılı taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili; müvekkili şirketin davacı ile diğer davalı ... İnş. Ltd. Şti. ile yaptığı adi yazılı sözleşmeden haberdar olmadığını, adi yazılı sözleşmenin her zaman düzenlenebileceğini, sözleşmenin geçersiz olduğunu, dairelerin her birinin değerinin en az ... TL olduğunu, buna göre toplam değerin ... TL olduğunu böyle bir bedelin elden ödenmiş olmasının sözkonusu bile olamayacağını, davacı ile diğer davalı arasında yapılan sözleşmenin müvekkilini bağlamayacağını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemiş, davalılar ... İnş. Ltd. Şti. ve ... vekilleri yargılama aşamasındaki beyanları ile davanın reddini dilemişlerdir. .... tarihli ara kararıyla uyuşmazlık konusu.... parsel sayılı gayrimenkuldeki davalılar adına kayıtlı hisselerin tamamına dava sonuna değin ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece ... sayılı müstemir yetkilerin belirlenmesine ilişkin kararı ile ... tarihinden itibaren Ticaret Mahkemesi kurulup faaliyete başladığından dosyanın .... devrine ve gönderilmesine karar verilmiştir.

İhtiyati tedbir kararına davalılardan... vekili itiraz etmiş olup, ticaret mahkemesince... tarihli ara kararıyla davacı yana dava konusu 35 adet bağımsız bölüm yönünden talebini somutlaştırması için süre verilmiştir. Celse arasında davacı tarafından talep açıklanmamışsa da, ..... tarihli itiraz murafaasında davacı vekili imzalı beyanıyla istemini belirli 35 adet bağımsız bölüm açısından somutlaştırmıştır.

DAİREMİZİN ..... KARAR SAYILI KARARI : Mahkemece yapılan murafaa neticesinde; 16/04/2020 tarihli verilen tedbir kararının davacı tarafından tescil davasına konu olmayan bağımsız bölümleri de kapsadığı, bu durumun tedbirde orantılılık ve ölçülülük ilkesine aykırı olacağı, tedbir kararının taraflar arasındaki satış sözlemesinde davacıya seçeceği 35 daire verileceğinin kararlaştırıldığı, davacı vekilinin duruşmadaki beyanında ... bağımsız bölümler ve diğer bağımsız bölümler yönünde tapu iptal tescil talebinde bulunduğu yönünde talebini somutlaştırdığı, Dava dilekçesi ve ekinde sunulan delil ve belge örnekleri ile davanın niteliği, mevcut delil durumu ve yukarıda açıklanan yasal düzenleme dikkate alınarak HMK'nın 389.maddesinde belirtilen yasal koşulların somut olayda oluştuğu gerekçeleriyle üçüncü kişilerin hakları ihlal edilmemek kaydıyla, tedbire itirazının kısmen kabulü ile, ... nolu bağımsız bölümler üzerindeki tedbirin aynen devamına, taşınmaz üzerinde bulunan diğer bağımsız bölümler üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, her bir taşınmaz yönünden ayrı ayrı .... 'er TL olmak üzere toplam ... TL teminat alınmasına" karar verilmiş, davalı ... ... vekilinin ara kararı istinaf etmesi üzerine dosya Dairemize gelmiş olup, .... Karar sayılı 17/07/2023 tarihli kararı ile; "...Davalı vakıf vekilinin istinaf dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ... Esas sayılı dosyasında görülen 5737 Sayılı Kanun'un 12. maddesi gereğince vakıf malının satışına izin verilmesi doyasında keşfen alınan ..... havale tarihli bilirkişi raporunda .... daire bulunduğu görülmektedir. Bu dairelerin ne kadarına ne oranda davalı müteahhidin hak kazandığı ve üzerinde tasarruf hakkına sahip olduğu henüz bu safhada net değildir. Yerel mahkemece her bir bağımsız daire bakımından .... TL'den teminata hükmedilmişse de, gerek davalı müteahhide düşecek daire sayısının henüz tam netleşmemesi hem de anılan rapora göre dairelerin ortalama değerinin .... TL ile .... TL arasında değişiyor olması, ayrıca yargılamaya muhtaç muvazaalı sözleşme savunması gözetilerek teminatın daire başına .... TL olarak arttırılması gerekmiştir. Belirlenen bu teminat miktarı, tedbirde orantılılık ile yanlar arasındaki hak menfaat dengesinin gözetilmesi bakımından uygun görülmüştür. Davalı ... ... vekilinin istinaf sebepleri teminat tutarı yönünden haklı görülmüştür. Açıklanan nedenlerle anılan tedbirin aynen korunması suretiyle, her bir bağımsız daire bakımından .... TL olarak teminatın yükseltilmesi suretiyle HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yerel mahkemenin tedbir ara kararı kaldırılarak yeniden hüküm tesisi cihetine gidilmesi gerekmiştir. A)Aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen/itiraz eden davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 1-...Esas (Derdest) sayılı ihtiyati tedbire itiraza ilişkin ara kararının KALDIRILMASINA, B-)HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA, 1-İhtiyati tedbire itiraz eden davalı ... vekilinin itirazlarının KISMEN KABULÜ ile;

Uyuşmazlık konusu ... nolu bağımsız bölümler üzerindeki ihtiyati tedbirin aynen devamına, diğer bağımsız bölümler üzerindeki tedbirin ise kaldırılmasına" karar verilmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI : Yerel mahkemece davacı tarafından talep edilen adli yardım talebinin reddine 09/08/2023 tarihinde karar verilmiş olup, davacı vekilince itiraz üzerine üzerine, Adli yardım talebinin değerlendirilmesi hususunda dosya .... Mahkemesine, gönderilmiş olup, mahkemece 08/09/2023 tarihli adli yardım talebine ilişkin karara karşı yaptığı itirazın reddine karar verilmiş olup ilgili karar mahal mahkememize gönderilmiştir. Dosya kapsamının incelenmesinde davacı tarafça teminat olarak ... TL ve .... bedelli iki adet teminat mektubunu dosya arasına sunduğu anlaşılmıştır. Dairemizin yukarıda belirtilen kararı doğrultusunda davacı tarafından yatıran teminat miktarı dikkate alınarak,teminata yetecek miktarda 14/09/2023 tarihli ara kararında; Dava konusu edilen .... nolu bağımsız bölümler üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasına şeklinde ara karar kurulmuş olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemesince 10/10/2023 tarihli ara kararla; Dairemizin kaldırma sonucu verilen tedbir kararı dikkate alınarak her bir taşınmaz bakımından takdiren ayrı ayrı olmak üzere .... TL teminat miktarı doğrultusunda davacı tarafından yatırılan ... TL'ye denk gelen toplam 16 daire üzerinde (mahkememizce davacının talep sırası dikkate alınarak ilk 16 daire) tedbirin devamı, diğer taşınmazlar üzerindeki tedbirin kaldırılması yönünde tapu sicil müdürlüğüne müzekkere yazılmış, Dairemiz kararı doğrultusunda işlem yapıldığı, davacı tarafça 1 haftalık kesin süre içerisinde teminatın tamamının yatırılmadığı, yatırılan teminat mukabilinde taşınmazların bir kısmı üzerinde tedbirini devam ettiği gerekçeleriyle davacı ... temsilcisi tarafından sunulan 05/10/2023 tarihli ve davalı ... ...... havale tarihli dilekçelerindeki taleplerin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ : Aleyhine tedbir uygulanan Davalı ... vekili, eldeki davada daha önce müvekkilinin yedinde olan bir kısım taşınmaza haksız ve yersiz bir biçimde çok düşük bir teminat mukabilinde tedbir konulduğunu, .... Dairesince 8 milyon liralık teminatın belirlendiğini, akabinde davacının .... TL tutarında teminat yatırarak kalan kısım için adli yardım talebinde bulunduğunu, adli yardım talebi reddedildiğini, davacının konuyu çapraz mahkemeye itiraza taşıdığı ve itirazı bir kez daha kesin olarak reddedildiğini, bu süreç boyunca müvekkili vakfın zararına sebebiyet verecek şekilde yerel mahkemece haksız ve yersiz tedbiri devam ettirdiğini, davada davacının müvekkili ... ...'nın imzaladığı adi yazılı şekle tabi konut satış vaadi sözleşmesinin bulunduğu arsanın maliki olması ve davalı ... ....ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalaması nedeniyle taraf olarak gösterildiğini, dava konusu taşınmaz satış sözleşmesinin incelenmesinde hukuken geçerlilik şartına haiz olmadığı, adi yazılı şekilde düzenlendiğinin ortada olduğunu, mahkemece bu sözleşmeye dayanılarak davacının iddiasının yaklaşık olarak ispat ettiğinin düşünüldüğünü, davacı ile müteahhit firma arasında imzalandığı iddia edilen sözleşmeye dayanılarak, sözleşmenin tarafı dahi olmayan müvekkili vakfın davanın tarafı olarak yer alması ve müvekkili vakfa ait taşınmazlara tedbir konulmasının açıkça kanuna ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, müvekkili vakıf yönünden alacaklı olduğu tartışmalı iken ve bu hususta dosya kapsamında hukuken geçerli bir taşınmaz satış vaadi sözleşmesi bile mevcut değilken sözleşmenin tarafı olmayan müvekkili vakfın maliki olduğu taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın dava konusu adi yazılı sözleşmede hiçbir şekilde yer almayan 35 adet bağımsız bölümü, mahkemenin ... tarihli celsesindeki soyut beyanları ile hangi somut delile dayanarak hangi kriterlere göre belirlediğinin anlaşılamadığını, davalı ... İnşaat firmasının müvekkili vakıftan hiçbir şekilde alacağının olmadığını, taşınmazları yapıp teslim eden Urart firması ile kesin kabuller ve teslim tesellümlerin tamamlandığını, diğer davalılar ile müvekkili vakıf arasında hiçbir alacak verecek ilişkisinin olmadığını belirterek yerel mahkemece verilen ara kararın kaldırılarak taşınmazlar üzerine konulan tedbirin kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Talep hukuki niteliği itibariyle; HMK'nın 389 vd. maddeleri uyarınca açılmış tapu iptal ve tescil davasında konulmuş ihtiyati tedbirlerin kaldırılması istemine ilişkindir. Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf nedenleri ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dairemizin .... tarihli kararıyla; davalı yüklenici ... .... ile arsa sahibi ... arasında düzenlenen 10/06/2014 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde uyuşmazlığa konu ... m2 nispetinde dairelerin arsa sahibine verileceği, kalan bağımsız bölümlerin ise davalı müteahhite verileceği kararlaştırıldığı, diğer yandan davacı alıcı ile davalı ... ... arasındaki adi yazılı satım sözleşmesine göre; 149/1 parseldeki taşınmaza inşa edilecek binalardan (davacı alıcının) seçeceği 2-8 kat aralığında... m2'lik arsa sahibi ile vakfa kalacak daireler ile iç ve dış dizayn, çevre düzenlemesi ve ortak kullanım alanları ile aynı özellikte ondan daha düşük olmamak şartı ile 11/11/2015 tarihinde 35 daire satın alındığı, dairelerin 36 ay sonra teslim edileceği kararlaştırılmış olup, .... doğrultusunda yükleniciden temlik alınmak suretiyle alım satım sözleşmesinin kurulduğu, bir kısım bina inşaatlarının tamamlandığı, davalı müteahhit şirket temsilcisi her ne kadar tedbire itiraz murafaasında ... TL sözleşme bedelinin kendilerine ödenmemesi nedeniyle noterde sözleşme yapılmadığını, kendilerine ödenen para olmadığını savunmuşsa da, imzasına karşı çıkılmayan 11/11/2015 tarihli adi yazılı ve iki kefil huzurunda imzalanmış daire satım sözleşmesinde açık bir şekilde .... TL sözleşme bedelinin davalı şirkete ödendiğinin yazılı olduğu, dolayısıyla, tedbir bakımından yaklaşık da olsa ispat koşulunun oluştuğu sabit görülerek uyuşmazlık konusunun bağımsız daireler olması da gözetilerek bağımsız bölümlere tedbir konulmasında usul ve yasaya aykırılık görülmediği gerekçeleriyle tedbirin tümüyle kaldırılmasına yönelik davalı arsa sahibi vakfın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Dairemizce verilen 17/07/2023 tarihli teminat yönünden kararın kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurmak suretiyle verilen ihtiyati tedbir kararı HMK'nın 362/1-f bendi uyarınca kesin kararlardan olup, tedbirin kaldırılmasını gerektirir nitelikte yeni bir delilin dosya kapsamında bulunmadığı, malın aynının ihtilaf ve dava konusu olduğu, her bir daire başına kafi miktarda teminat alınmasına karar verilmişse de teminatın kısmen yatırılması nedeniyle bir kısım daireler üzerinde tedbirin devam ettiği, takdir olunan daire başı teminat tutarının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmasına göre; yerel mahkemece tedbirlerin tümden kaldırılması talebinin reddine ilişkin 10/10/2023 tarihli ara kararında usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi gerekmiştir.

1.Tedbirin kaldırılmasını isteyen davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2.Alınması gereken .... TL harçtan peşin alınan ... TL istinaf peşin karar harcının mahsubu ile bakiye ... TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3.Tedbirin kaldırılmasını isteyen tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4.HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının davalı yana iadesine,

5.HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın yerel mahkemesince taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinden yapılan tetkikat neticesinde HMK'nın 362/1-f bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. 02/02/2024 ... Başkan ...