53. Hukuk Dairesi

21.02.2024 KALDIRILMASINA ISTINAFHUKUK HUKUK Borçlar Hukuku 4734 sayılı kamu ihale Kanunu 2173 sayılı ve 24.08.2016 tarih 2016/ UY.III 2175 sayılı kararları ile müvekkili şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması kararı verildiğini, bu kararlar üzerine davalı tarafmdan, müvekkili şirkete 25.10.2016 tarihli iş durdurma yazısı gönderildiğini, iş durdurma yazısından sonra ise; müvekkili şirket ile imzalanan sözleşmenin feshedildiğini, müvekkili şirketin, ihalenin hüküm ve sonuçlarından faydalanmadığı döneme ilişkin Damga Vergisi, KİK Payı, Karar Pulu ödemesindeki kusur ve sorumluluğun, yasal düzenlemeye aykırı olarak ihaleyi, müvekkili şirket yerine başka bir şirket üzerinde bırakılmasına karar veren davalı tarafa ait olduğunu, Mahkeme kararının Kamu İhale Kuruluna gönderilmesi, KİK'in mahkeme kararlarına göre yeniden kararlar alması ve davalı tarafın da bu kararlara ilişkin ihale komisyonu kararları alması sebebiyle, davacı müvekkili şirketin ihale süresinin tamamını kendisinin ifa edemediğini, BK 125/3 maddesi gereğince, sözleşmenin hükümsüz kaldığı tarihlere ilişkin yatırmış olduğu Damga Vergisi, Karar Pulu ve KİK Payını zararı olarak isteme hakkına sahip olduğunu, bu konuda emsal içtihat kararlarının bulunduğunu, davacı müvekkil şirketin, 3 yıllık süre için 24.700,386TL teklif sunduğunu, bu bedel üzerinden 3 yıl süre ile işi yapacağı inancı ve güvenci ile 234.159,664TL Damga Vergisi, 140.545,204TL Karar Pulu, 12.350,19TL Kamu İhale Kurulu Payı ödediğini, Müvekkil şirket faydalanmadığı ihale sürecine ilişkin yaklaşık 300.000-TL harcama yaptığını, bu miktarın, müvekkili şirketin zararı olduğunu, davacı şirket zararı olan bu kısma ilişkin ödemelerin ödeme tarihinden itibaren başlavacak vasal faizi ile davalıdan tahsili ve müvekkil şirkete ödenmesini talep ettiklerini, belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 300.000-TL davacı şirket zararının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; davanın, 300.000-TL olarak fazlaya dair haklar saklı tutularak açıldığını, dava ile talep edilen; karar pulu, damga vergisi ve kamu ihale kurulu payı idareleri yedinde bulunmayan bedeller olup taraflarından istenilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ve davanın, bu nedenle esasa girilmeksizin reddinin gerektiğini, sözleşmenin, idarelerinin takdir yetkisi dışında kamu ihale kurulu kararı ve mahkeme kararı gereği fesih edildiğini, idarenin, sözleşme kuruluşundaki yetkisini hukuk aleminde kaldıran bir yargı kararının bir gereği olarak, iptal edilen yetkiye dayalı yapılmış bir sözleşmenin de geçersiz olduğunu tespit etmek durumunda olduğunu, davacı şirket ile 16.05.2016 tarihinde sözleşme imzalandığını, Ankara 8. İdare Mahkemesinin, 29.04.2016 tarihli 2015/2288 E.-2016/1260 K. sayılı kararı ile kamu ihale kurulu kararının iptaline karar verildiğini, mahkeme kararına istinaden kamu ihale kurulunun 24.08.2016 tarihli kararları ile davacı şirketin teklifinin değerlendirilme dışı bırakılmasına karar verildiğini ve bu kararlar üzerine müvekkili idarece iş durdurma yazısı gönderildiğini, mahkemece verilen iptal kararı (Ankara 8.İdare Mahkemesinde açılan dava) ve Kamu İhale Kurulunca tesis edilen düzeltici işlem sonucunda "... A.Ş." ile imzalanan ihale yasa gereği zorunlu olarak feshedildiğini ve ihalenin "... Tic. A.Ş." ye bırakıldığını, davacı ile imzalanmış olan sözleşmenin feshi, Anayasa ve ilgili kanun hükümleri gereğince İdarelerinin uymak zorunda olduğu mahkeme kararı ile bu karar üzerine Kamu İhale Kurulunca alınan ve İdarelerince İvedilikle yerine getirilmesi gereken düzeltici işlem sonucu, İdarenin takdiri dışında gerçekleşmiş olduğundan aleyhine ikame olunan davada hukuka uyarlık bulunmadığını, ihale dosyasına sunulan iş deneyim belgelerinin, uygunluk ve geçerliliğinde ilk ve asıl sorumluluğun ilgili firmaya ait olduğunu belirterek zamanaşımı ve esas yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davalısı İBB İSKİ Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan "İhale Komisyonu"nunca, Yaklaşık Maliyeti: 41.516.512,19TL olan "Avrupa 1.Bölge 2015 Yılı 3.Kısım Müteferrik Atıksu ve Yağmursuyu Kanal İnşaatı" işinin 05.05.2015 tarihinde ihaleye çıkarıldığı ve İhale Komisyonunun 14.07.2015 tarihli kararıyla ihaleye katılan 7 firma içerisinde, ihale evrakları üzerinde yapılan inceleme neticesinde, evrakları tam ve eksiksiz olarak görülen 2(İki) katılımcının tekliflerinin değerlendirildiği ve bu iki katılımcı arasında da en ekonomik teklifi veren (24.700.386-TL) veren davacı ... San. Tic. Ltd. Şti.'ye ihalenin verildiği, ihalenin 14/04/2016 tarihinde ... yönetim kurulunca onaylandığı ve davacı (yüklenici) ile davalı (idare) arasında 06.05.2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı "Avrupa 1.bölge 2015 Yılı 3. Kısım Müteferrik Atıksu ve Yağmursuyu Kanal İnşaatı İşi" sözleşmesinin akdedildiği, sözleşme bedelinin 24.700.386,00TL olarak, işin süresinin 1095 takvim günü olarak belirlendiği, ihalenin onaylanmasından sonra 4734 sayılı kamu ihale yasası ve 4735 sayılı kamu ihale sözleşme hükümleri gereği olarak davacı tarafça 140.545,20TL karar pulunun, 234.159.561,00TL damga vergisi, 12.257,19TL tutarında KİK payının yatırıldığı, davacıya 16.05.2016 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlandığı, davalı idarenin idari mahkeme kararlarına ve kamu ihale kurulu kararlarına uyarak genel itibari ile ihale şartlarına uymayan belgeler ile ihaleye iştirak ettiği ve ihaleye teklif vererek ihaleyi aldığı gerekçeleri ile işe başlama tarihinden yaklaşık 6 ay sonra anılan sözleşmeyi feshettiği, işi tasfiye ettiği, geçen süre içerisinde 3 hak ediş düzenlenerek davacıya toplam 2.413.446,58TL bedel ödendiği anlaşılmıştır. İhale komisyonu ihaleye iştirak eden firmaların belgelerini titizlikle incelemek ve ihaleye iştirak etmesi uygun olmayan firmalara yeterlilik belgesi vermeyerek ihale dışı tutmak görevine ve yetkisine sahiptir. Mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere idarenin hatalı uygulamasının sorumluluğunun yükleniciye ait olamayacağı, idare açısından mahkeme kararına ve kamu ihale kurulu kararına uymak zorunlu olsa da aynı sorumluluğun yükleniciye atfedilemeyeceği, bu durumda davacı yüklenicinin davaya konu ihale nedeni ile yatırdığı damga vergisi, karar pulu ve KİK payı olarak ödediği bedellerinin faydalanmadığı dönemler için geri ödenmesinin gerektiği, 488 sayılı vergi Kanunu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu HMK md.353/1 K6100 md.4 K2173 md.125/3 K4734 md.6728/28 K4734 md.4