45. Hukuk Dairesi

29.09.2020 KALDIRILMASINA ISTINAFHUKUK HUKUK Ticaret Hukuku 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 13898 sayılı ilamında ''... Davalı takipten sonra icra takibine konu edilen asıl alacağı ödemiş olup davacı da asıl alacağın ödendiğini ileri sürerek, takip masrafı, takip tarihinden sonra işleyecek faiz ve vekalet ücreti gibi borcun ferileri yönünden itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Asıl alacak ödenmiş olsa bile, davalının itirazıyla takip durduğundan davacının takip giderleri, faiz ile vekalet ücreti yönünden itirazın iptalini istemesinde hukuki yararı vardır. Mahkemece, asıl alacak ödendiğinden miktar belirtilmeksizin davalının itirazının takip masrafı, takip tarihinden sonra işleyecek faiz ve vekalet ücreti yönünden iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddinde isabet görülmemiştir.'' belirtilmiştir. Bilindiği üzere, itirazın iptali davası, alacaklı tarafa itirazın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl yıl içinde açılmalıdır . Bu süre hak düşürücü süredir. ''... Alacaklının ''itirazın kendisine tebliğinden itibaren'' bir yıl içinde, borçlunun itiraz ettiği alacağın tespiti ve itirazın iptali dileğiyle açtığı dava ''itirazın iptali'' davası niteliğini taşır. Bir yıllık süre hak düşürücü süredir. Bir yıllık dava açma süresinin başlangıcı, ''itirazın alacaklıya tebliğ tarihi''dir. Borçlunun itirazı, alacaklıya tebliğ edilmemişse, bir yıllık dava açma süresi işlemeye başlamayacaktır. Ancak, itirazın iptali davasına açma süresi ''itirazın alacaklıya tebliği'' tarihinden itibaren işlemeye başlarsa da, alacaklı itirazın kendisine tebliğini beklemeden önce de bu davayı açabilir. İtiraz üzerine icra müdürlüğü takibi durdurmamış olsa dahi, davanın borçlunun itirazının alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren bir yıllık süre içerisinde açılması gerekir. (bkz. Mahmut Coşkun, İtirazın İptali, Menfi Tespit İstirdat, Tasarrufun İptali Davaları) Emsal mahiyette yer alan Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 27.06.2013 tarih ve 5934/17725 sayılı kararında ''... Davacı alacaklının başlattığı icra takibine davalı borçlu 6.1.2009 tarihinde itiraz etmiştir. İ.İ.K.nun 67/1.maddesinde “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.” hükmü düzenlenmiştir. Anılan yasa hükmü gereğince itirazın iptali davasında 1 yıllık süre, itirazın alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar. Davacı alacaklıya böyle bir tebligat yapılmadığına göre dava süresinde açılmıştır. Öyle olunca mahkemece işin esası incelenerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.'' belirtilmiştir. Aynı zamanda itirazın iptali tavasında ödeme vaki itirazın alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren başlayıp harici öğrenme ile sürenin başlamayacağını da belirtmek gerekmektedir. Nitekim bu husus Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 02.07.2013 tarih ve 2012/16691;14011 sayılı ilamında belirtilmiştir. Buna göre, İİK'nin 67/1 maddesinde açıkça dava açma süresinin ödeme emrine vaki itirazın alacaklıya tebliğ tarihinden itibaren başlayacağı belirtilmiş olup, bunun dışında bir yol (öğrenme v.s.) öngörülmemiştir. bu konuya ilişkin yargıtay kararları incelendiğinde, harici öğrenmenin tebliğ sayılamayacağı istikrarlı şekilde vurgulandığı anlaşılmaktadır. HGK 20.10.2020 tarih ve 2020/(19)11-357;794 sayılı ilamında, itirazın iptali davasının bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gereken bir dava olup açık kanuni düzenlemeye göre dava açma süresinin itirazın tebliği ile başlayacağı, ödeme emrine itirazın 7201 sayılı Tebligat Kanunu HMK md.353/1 K6100 md.353 HMK md.355 K6100 md.2 K13898 md.67/1 İİK md.67/1 K794 md.67/1 HMK md.353 K14011 md.67/1