Danıştay 9. Daire Başkanlığı

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/2755 E.  ,  2023/3140 K. "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ihraç kaydı ile … Mak. San. Tic. A.Ş.'ne teslim edilen jeneratör cinsi mallar nedeniyle tecil edilen katma değer vergisinin, malların ihraç edilen kısmına isabet eden kısmının terkini amacıyla düzenlenen düzeltme fişinin ve dayanağı vergi inceleme raporunun iptali istemine ilişkindir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesince, düzeltme fişine ilişkin kısmı yönünden verilen bozma kararına uyarak dosyayı yeniden incelemek suretiyle; dava konusu düzeltme fişinin dayanağı … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporunun incelenmesinden, davacının ihraç kaydıyla … Mak. San. Tic. A.Ş.'ye 34.817.939,34-TL tutarında olan jeneratör teslim ettiği, bu teslimler nedeniyle tecil edilebilir katma değer vergisinin 6.267.229,08-TL olduğu, adı geçen şirketin, 16.761.573,33-TL tutarında jenaratör ihraç ettiği, bu tutara isabet eden katma değer vergisinin 3.017.083,20-TL olduğu, ihraç edilmeyen kısmının ise (34.817.939,34-16.761.573,33=)18.056.366,01-TL, bu tutara isabet eden katma değer vergisinin ise 3.250.145,88-TL olduğu, yükümlü şirketin 2012 vergilendirme döneminde Polatlı Vergi Dairesine verdiği beyannamesinde, 346.646,21-TL tutarında iade edilecek tecil edilmeyen katma değer vergisi beyan ettiği ve iade-mahsup sorgulamasında yükümlünün bu tutarı nakden veya mahsuben iade almadığı tespit edildiğinden bu tutarın mükellef kurum tarafından talep edilmemesi nedeniyle ihraç edilmeyen mallar nedeniyle tecil edilip terkin edilmeyen tutardan bu tutarın mahsubuyla (3.250.145,88.-TL -346.646,21.TL ) yükümlü şirketin 2012/Aralık döneminde ödenecek katma değer vergisi tutarının 2.903.499,67-TL olarak hesaplandığı ve mükellefin anılan döneme ait katma değer vergisi beyan tablosu yeniden oluşturularak, söz konusu 2.903.499,67-TL katma değer vergisinin davacı şirket adına bir kat vergi ziyaı cezalı olarak ikmalen tarh edilmesi gerektiği belirtildiğinin görüldüğü, bu rapora dayanılarak söz konusu bir kat vergi ziyaı cezalı 2.903.499,67-TL katma değer vergisinin tahsili amacıyla davacı şirket adına düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle ... Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açıldığı, verilen kararın temyiz aşamasında bozulması üzerine Mahkemenin dosyayı yeniden inceleyerek verdiği kararın ise Danıştay Dördüncü Dairesinin E:2022/5328 sayılı dosyasında temyiz incelemesinde olduğunun Uyap kayıtlarından anlaşıldığı, bakılan davaya konu düzeltme fişi ile düzeltilen tutarın 3.017.083,20-TL olduğu, bu tutarın ise, davacı şirketin ihraç kayıtlı olarak teslim ettiği toplam 34.817.939,34-TL tutarlı jeneratör tesliminin, ... Mak. San. Tic. A.Ş. tarafından süresinde ihraç edildiği inceleme raporu ile tespit edilen 16.761.573,33-TL'lik kısmına isabet eden katma değer vergisi olduğu sonucuna varıldığından, tecil edilen 3.017.083,20-TL katma değer vergisinin terkinine yönelik olduğu sonucuna varılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, Vergi mahkemesi kararının düzeltme fişinin iptaline ilişkin hükmünün kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu düzeltme fişinin dayanağı vergi inceleme raporu uyarınca bir kat vergi ziyaı cezalı 2.903.499,67-TL tutarındaki katma değer vergisinin tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada; ... Vergi Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında ödeme emrinin 2.903.499,67-TL tutarındaki kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden ödeme emrinin iptaline karar verildiği, kararın kesinleşmesinin beklenmediği, ödeme emrine karşı açılan davada katma değer vergisi tahakkukunun hatalı, görülen bu davada ise hukuka uygun bulunduğu, şirketin iflasının açılması nedeniyle iflas masasının kanuni mümessili iflas idaresi olduğundan iflas idaresinin katılımının sağlanarak davanın görülmesi gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1-c maddesi uyarınca ihracatın tam veya kısmen gerçekleştirilmemesi halinde tecil olunan verginin tahsili için tesis edilecek nihai işlem ödeme emri olduğundan, ödeme emrine karşı açılan davada verilen nihai kararın, görülen davaya olan etkisi değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle verilen temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1-c maddesinde; ihraç edilmek şartıyla imalatçılar tarafından kendilerine teslim edilen mallara ait katma değer vergisinin, ihracatçılar tarafından ödenmeyeceği, mükelleflerce tahsil edilmeyen ancak ilgili dönem beyannamesinde beyan edilecek olan bu verginin, vergi dairesince tarh ve tahakkuk ettirilerek tecil olunacağı, söz konusu malların, ihracatçıya teslim tarihini takip eden ay başından itibaren 3 ay içinde ihraç edilmesi halinde, tecil edilen verginin terkin olunacağı, ihracatın yukarıdaki şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, tecil olunan verginin tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. maddesine göre belirlenen gecikme zammıyla birlikte tahsil olunacağı hükme bağlanmıştır. Bölge idare mahkemesi kararlarının Danıştay tarafından bozulması halinde yeniden verilecek kararlara karşı yapılacak temyiz başvuruları, bölge idare mahkemesince bozma esaslarına uyulmuş olup olmadığı yönünden incelenebilecektir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından 2012/Aralık döneminde dava dışı ... Mak. San. Tic. A.Ş'ye ihraç kaydı ile emtia teslim edildiği, dönem beyannamesinde bu mallara ilişkin tecil edilebilir katma değer vergisi tutarının 6.267.229,08-TL olarak gösterildiği, ancak kanunî süresi içinde malların bir kısmının ihraç edilebildiği, ihraç edilen mallara isabet eden katma değer vergisinin 3.017.083,20-TL olduğu, ihraç edilemeyen mallara isabet eden katma değer vergisi tutarının ise 3.250.145,88-TL olduğu, bu durumun … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporu ile saptandığı ve raporda 2012/Aralık dönemine ilişkin ihraç edilemeyen mallara isabet eden 3.250.145,88-TL'lik katma değer vergisinden, davacının beyannamesinde iade edilecek tecil edilmeyen katma değer vergisi olarak yer ancak nakden veya mahsuben iadesinin talep edilmediği saptanan 346.646,21.TL'nin düşülmesiyle bulunan 2.903.499,67-TL'nin bir kat vergi ziyaı cezalı olarak ikmalen tarh edilmesinin önerildiği, bu öneri üzerine de tecil edilip terkin edilmeyen verginin tahsili amacıyla … tarih ve … sayılı düzeltme fişinin düzenlendiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, davacı adına, ihraç kaydı ile adı geçen şirkete teslim ettiği jeneratör cinsi malların bir kısmının ihraç edilmemesi nedeniyle tahakkuk ettirilerek tecil edilen 2012/Aralık dönemine ilişkin katma değer vergisinin tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davanın Danıştay 4. Dairesince ödeme emrinin 2.903.499,67 TL'yi aşan kısmı yönünden verilen bozma kararına uyarak dosyanın yeniden incelenmesi suretiyle dava konusu ödeme emrinin 2.903.499,67 TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü, kısmen reddi, ödeme emrinin 2.903.499,67 TL'ye ait kısmının iptaline, 113.583,53 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddi yolunda verilen ... Vergi Mahkemesi … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; davalı tarafından yapılan temyiz başvurusu üzerine yapılan inceleme sonucu Danıştay 4. Dairesinin 29/05/2023 tarih ve E:2022/5328, K:2023/2925 sayılı kararı ile; "davacı adına, ihraç kaydı ile teslim ettiği jeneratör cinsi malların ihracatçı firma tarafından kanunen öngörülen sürede ihraç edilememesi nedeniyle, tahakkuk ettirilerek tecil olunan verginin tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davayı reddeden Vergi Mahkemesi kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin 04/12/2018 tarih ve E:2015/4037, K:2018/12685 sayılı kararıyla, Vergi Mahkemesi kararının, ödeme emrinin, vergi inceleme raporunda belirtilen 2.903.499,67 tutara isabet tutar yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanmasına, bu tutarı aşan kısmın bozulmasına karar verildiği, davanın reddine ilişkin kısmın kesinleştiği, uyuşmazlığın ödeme emrinin, 2.903.499,67 TL'yi aşan kısmı olan 3.107.083,20 TL'ye ilişkin olarak münhasır kaldığının anlaşıldığı, bozma kararında, davacı tarafından dosyaya sunulan … tarih ve … sayılı vergi inceleme raporunda ihracatçı firma tarafından ihraç edilemeyen malların satış tutarının 18.056.361,6 TL olduğu, ihraç edilemeyen mallara ait tutar üzerinden tecil - terkin işlemi yapılamayacağından söz konusu tutar üzerinden %18 oranında katma değer vergisi hesaplanması gerektiğinin belirtildiği, 2012/Aralık döneminde ödenmesi gereken katma değer vergisinin tutarının nihai olarak 2.903.499,67 TL olduğu, bu tutarı aşan kısım için davacının temyize ek beyanlarında ileri sürdüğü iddialar ve bu iddiaların ispatına yönelik olarak sunduğu raporda yer alan tespitlerin değerlendirilmesi istenildiği halde davacının temyize ek beyanlarında yer alan iddialar ve raporda yer alan tespitler irdelenmeden karar verildiğinden Vergi Mahkemesi kararında hukuka isabet görülmediği" gerekçesiyle bozulduğu görüldüğünden, Bölge İdare Mahkemesince, Danıştay Dördüncü Dairesince, düzeltme fişine ilişkin olarak verilen bozma kararına uyulduğu halde, bozma kararında, "davacı şirket tarafından ihraç kaydıyla teslim edilen emtianın 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11/1-c maddesi uyarınca tesis edilecek olan tecil-terkin uygulamasına ilişkin nihai işlemin ödeme emri olduğu, bu nedenle bahsi geçen kararın birbirine olan etkisi değerlendirilerek karar verilmesi gerektiği" yolunda ortaya konulan bozma esaslarına verilen kararda uyulmadığı görüldüğünden, ödeme emrine karşı açılan davanın sonucunun bu davaya etkisi değerlendirilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında yasal isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; Davacının temyiz isteminin kabulüne, … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 27/09/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.