4. Hukuk Dairesi

Davacı ... vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 10/12/2001 gününde verilen dilekçe ile tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; davanın kabulüne dair verilen 31/12/2008 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava, haksız eylem nedeniyle uğranılan kurum zararının ödetilmesi istemine ilişkindir. Yerel mahkemece istem kabul edilmiş; karar, davalı tarafından temyiz olunmuştur.

Davacı idare, kurumlar arası geçiş yolu ile 1998 yılında ... Belediyesi'nden naklen gelerek çalışmaya başlayan davalının, ... Belediyesi'nde hiç çalışmadığının ve sahte belgelerle geçiş işlemi yaptırdığının 2001 yılında anlaşılarak işine son verildiğini belirterek, çalıştığı süre içinde davalıya ödenen aylıkların geri alınması isteminde bulunmuştur. Davalı ise, istemin reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.

Yerel mahkemece, memurluğa esas belgelerin sahte olması nedeniyle davalıya yapılan ödemelerin de haksız olduğu gerekçesiyle istem kabul edilmiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davalının hiç çalışmadığı halde dava dışı ... Belediyesi'nde memur olarak çalışıyormuş gibi düzenlediği sahte belgeler ile davacı kuruma geçiş işlemi yaparak çalıştığı anlaşılmıştır.

Davalının sahte belge düzenlemek eylemini bilerek gerçekleştirdiği ve eylemin haksız eylem niteliğinde olduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır. Ancak davacı, davalının çalışmadan ücret aldığını iddia etmemiş, davalı da kendisine verilen görevi yerine getirmiştir. Taraflar arasında, davalının, kurumlar arası geçiş yolu ile geldiği günden, işine son verildiği güne kadar davacı kurumda daktilo memuru olarak çalıştığı konusunda çekişme de bulunmamaktadır. Bir başka anlatımla davacı, davalıya ödediği maaş tutarları karşılığında davalıdan bir hizmet almıştır.

Borçlar Yasası'nın 41/1. maddesi gereğince, bilerek (kasten) veya savsama (ihmal) ve kayıtsızlık (teseyyüp) ya da önlemsizlik (tedbirsizlik) nedeniyle, haksız olarak başkasına zarar veren kişi, verdiği zararı karşılamak zorundadır. Ne var ki, Anayasa'nın 18. maddesi gereğince ücret ödemeden zorla çalıştırmak (angarya) yasaklanmış olduğundan, bilerek gerekleştirdiği haksız eyleme dayalı olarak davacı kurumda çalışmaya başlayan davalının hizmetinden faydalanan davacının, aldığı hizmet karşılığında ödediği maaş tutarları nedeni ile bir zarara uğradığından söz edilemez. Yerel mahkemece açıklanan yönler gözetilerek, istemin tümden reddedilmesi gerekirken, yerinde olmayan yazılı gerekçeyle, davalının sorumluluğu yönünde karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.