6. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

2

Davacı tarafından davalılar aleyhine Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan Alacak davasında 06/04/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı .....ve Tic. Ltd. Şti.'nden aralarındaki ticari ilişki nedeniyle 190.091.38-TL, diğer davalı .... Tic.Ltd. Şti.'nden 10.620,00-TL alacaklı olduğunu, davalıların borçlarını ikrar etmelerine rağmen Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (Yeni esas Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas) sayılı dosyasında müvekkiline borçlarını ödediklerini iddia ettiklerini, ancak icra dosyasına yapılan ödemenin muvazaalı olduğundan müvekkilinin alacağına halen kavuşamadığını, dava dışı davalı şirketlerin ödeme tarihinde ortağı olan ..... tarafından, haksız ve kötüniyetli olarak imzası müvekkiline ait olmayan çek kullanılmak suretiyle müvekkili aleyhine Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (Yeni esas Konya.. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas) Sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, müvekkili tarafından takibe konu edilen çek üzerindeki imzaya itiraz edildiğini ve Konya .. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar Sayılı dosyasından takibin durdurulmasına karar verildiğini, dava dışı ..... tarafından haksız ve kötüniyetli olarak durdurulmasına karar verilen Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takip dosyasından, davalı şirketlere yazılan haciz ihbarnameleri neticesinde; ... San. ve Tic. Ltd. Şti.' tarafından; 05.04.2017 tarihinde 45.000,00-TL, 07.04.2017 tarihinde 55.000,00-TL, 03.04.2017 tarihinde 90.091,38-TL olmak üzere toplam 190.091.38-TL, diğer davalı .... Tic Ltd. Şti. tarafından; 04.04.2017 tarihinde 10.620,00-TL olmak üzere toplam 200.711,38-TL icra dosyasına ödendiğini ve dava dışı ..... tarafından muvazaalı olarak dosyaya yatan bu paraların haksız ve kötüniyetli olarak çekildiğini, bu bedelin tahsili bakımından Konya . İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını ve dosyada hiçbir tahsilat yapılamadığını, dava dışı .....’in davalı şirketlerde bulunan hisselerini muvazaalı olarak kardeşine ve amcasının oğluna devrettiğini, hisse devirlerine ilişkin yapılan tasarrufun iptali hususunda Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından dava açıldığını ve davanın halen derdest olduğunu, davalılar tarafından dava dışı .....’e yapılan ödemeler yönüyle borçlu olduklarının tespiti için dava açıldığını, mahkemece davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, davalı şirketlerin icra dosyasına yapmış oldukları ödemelerin TBK.m.19 kapsamında muvazaalı olup hükümsüz olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin her türlü hakları, talep, şikayet ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalılardan .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas (Eski Esas Konya .. İcra Müdürlüğünün 2... Esas) sayılı dosyasına yapmış olduğu toplam 190.091.38-TL ödemenin muvazaalı olması nedeniyle davalılardan ....San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden davalının ödeme yaptığı tarihlerden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile müvekkiline ödenmesine, davalılardan ... Tic.Ltd. Şti.'nin aynı dosyaya yapmış olduğu toplam 10.620,00-TL ödemenin muvazaalı olması nedeniyle ödeme yaptığı tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı.....ve Ticaret Limited Şirketi yetkilisi cevap dilekçesinde ve davalı ..... . San. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi beyan dilekçesinde özetle; söz konusu ödemelerin, icra dosyasından gönderilen haciz ihbarnamesine istinaden yapılmış olduğunu, davacı tarafın iddialarının muhatabının şirketleri olmadığını, ayrıca davacının dava dışı .....’e karşı icra takibi de başlattığını, hatta Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile tasarrufun iptali davası açtığını, bu dava dosyası sonuçlanmadan açılan bu davada da davacının hukuki yararının bulunmadığını, davacının, müvekkili şirket aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ... Esas ... K. sayılı dosya ile aynı konuda dava açtığını ve davanın reddedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince; “…İşbu davaya konu uyuşmazlığın temeli yukarıda zikredilen çek yaprağındaki davacı adına bulunan kaşe ve imzaların sahte olduğu iddiasına dayanmakta olup, mezkur incelenen dosya kapsamları ve bu dosyalar kapsamlarında düzenlettirilen imza incelemesine ilişkin bilirkişi raporlarında imza aidiyetine ilişkin kesin kanaat bulunmadığı ve dolayısıyla maddi anlamda kesin hüküm teşkil edecek işbu davada ilgili raporların mahkememizce yargılamaya esas alınacak mahiyette olmadığı takdir ve kanaatine varılarak, dava konusu ödemelerin yapıldığı Konya .. İcra Müdürlüğünün (Eski Esas; Konya .. İcra Müdürlüğünün ... Esas) ..... Esas sayılı takibe dayanak çek üzerindeki davacı adına atılı imzaların şirket yetkilisi ..... ve vekil tayin edilen ...'nun imzalarına dair grafoloji ve sahtecilik alanında uzman bilirkişiler tarafından inceleme yaptırılmış ve 13/02/2023 tarihli raporda neticeten;.... Bankası A.Ş. 1158 Konya İhsaniye Şubesi’nin ... çek nolu, keşide yeri Konya, keşide tarihi 06.09.2016, miktarı 1.000.000-TL olan çekindeki ....

Tic. A.Ş.’ne atfen atılmış birinci ciranta imzasının .....’na ait karşılaştırma imzalarına kıyasla, .....’nun eli ürünü olmadığı, ......Bankası A.Ş. ... Konya İhsaniye Şubesi’nin ...çek nolu, keşide yeri Konya, keşide tarihi 06.09.2016, miktarı 1.000.000-TL olan çekindeki..... Hiz. San. ve Tic. A.Ş.’ne atfen atılmış birinci ciranta imzasının .....’nun eli ürünü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir bilirkişi raporu mahkememizce yargılamaya esas alınmıştır.

Tüm dosya muhtevası birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı vekili taleplerinde Konya .. İcra Müdürlüğünün (Eski Esas; Konya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas) ..... Esas sayılı takibe dayanak çek üzerindeki imzaların taklit edildiğini ve bu dosyaya davalılar tarafından yapılan ödemelerin muvazaalı olduğunu iddia ederek alacak talebinde bulunmuş ise de, yapılan araştırmalar ve yargılamaya esas alınan bilirkişi raporuna göre ilgili takibe dayanak ...Bankası A.Ş. ... Konya İhsaniye Şubesi’nin ... çek nolu, keşide yeri Konya, keşide tarihi 06.09.2016, miktarı 1.000.000-TL olan çek üzerindeki imzalar davacı şirket yetkilisi tarafından vekil tayin edilen .....'na ait olduğu anlaşılmakla, dava dışı ..... tarafından başlatılan takibin yerinde olduğu takdir ve kanaatine varılarak, bu tespitler sonrası yapılan ödemelere dair muvazaa iddiasında bulunulamayacağından haksız açılan davanın reddine…” şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada tarafların hiçbir talebi bulunmamasına rağmen, yerel mahkemece çek üzerindeki imzaya ilişkin inceleme yapılması ve bilirkişi raporu alınmasının son derece yanlış olduğunu, dosya içerisine celbedilen muhtelif dava dosyalarından düzenlenen bilirkişi raporlarındaki belirlemelerin kesin kanaat içermediği ve işbu sebeple dosyanın çek üzerinde müvekkil şirket adına atılı imzanın aidiyetini tespiti amacıyla bilirkişiye tevdii gerektiği yönündeki kararının son derece hatalı olduğunu, müvekkili tarafından söz konusu çek üzerindeki imzaya Konya .. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar Sayılı dosyası ile itiraz edildiğini ve dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporu neticesinde imzanın müvekkiline ait olduğu ispatlanamadığından takibin durdurulmasına karar verildiğini, kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiğini, davalı şirketlerin haciz müzekkereleri doğrultusunda Konya.. İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyasına muhtelif zamanlarda yapmış oldukları ödemelerin reddiyatının icra dosyası alacaklısı .....'e yapılmış ise de .....’in bu ödemelerin bir kısmını davalı şirket hesaplarına aktardığını, bir kısmını da şirketin ödemelerinde kullandığını, dava dışı .....'in ..... nolu hesap hareketleri incelendiğinde ise; 04.04.2017 ve 06.04.2017 tarihinde yapılan ödemelerin bir kısmını aynı gün nakit olarak çektiğinin görüldüğünü ve bu tutarın akıbetinin tespit edilemediğini, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Açılan TBK 19. Maddesine dayalı muvazaa nedeniyle alacak talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı taraf, Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına davalılar tarafından yatırılan paranın davalılar ile dava dışı ..... arasındaki muvazaalı işlemler nedeniyle .....'in alacaklısı olduğu Konya ..İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasına ödenmesinin sağlandığını, Konya ..İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasının takip dayanağı olan çek nedeniyle borçlu olmadığını ileri sürerek Konya ... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından kaynaklanan alacağın davalılardan tahsilini talep etmekte, davalılar ise dosyaya yatan paranın icra dosyasından gönderilen ödeme emri gereğince yatırıldığını, davacının iddialarının muhatabının ..... olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmektedir.

Kural olarak üçüncü kişiler, danışıklı işlem nedeniyle hakları zarara uğratıldığı takdirde tek taraflı veya çok taraflı olan bu hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilir. Çünkü danışıklı bir hukuki işlem ile üçüncü kişilere zarar verilmesi onlara karşı işlenmiş bir haksız eylem niteliğindedir. Ancak üçüncü kişinin danışıklı işlem ile haklarının zarar uğratıldığının benimsenebilmesi için onun danışıklı işlemde bulunandan alacaklı olması ve danışıklı işlemin alacağının ödenmesini önlemek amacıyla yapılmış bulunması gerekir.

Davacının talebi TBK'nın 19.maddesi gereğince açılmış muvazaa hukuksal nedenine dayalı alacak davası olduğuna göre, muvazaalı işlemin diğer tarafı olan .....'in davaya dahil edilmesi gerekmektedir. Mahkemece davacı tarafa .....'in davaya dahil edilmesi için uygun bir süre verilerek taraf teşkilinin sağlanmasından sonra işin esasına girilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-a.4 maddesi gereğince kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

1.Davacının istinaf talebinin KABULÜ ile; Konya .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/04/2023 tarih, ... Esas... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3.İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 179,90 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

4.İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5.İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,

6.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 01/03/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.