12. Hukuk Dairesi

21.03.2024 REDDİNE ISTINAFHUKUK HUKUK Ticaret Hukuku 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6502 sayılı Kanun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nın 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nın 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. TBK'nın 227. maddesinde ise satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik hakları; "satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkan varsa satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme" olarak belirlenmiştir. Somut olayda; dava konusu aracın 11.04.2016 tarihinde davalı satıcı ... tarafından 155.482,70-TL bedelle davacıya satışının yapıldığı, davacı tarafça keşide edilen 27.02.2017 tarihli ihtarname ile aracın kaportasının muhtelif yerlerinde boya dökülmeleri bulunduğu belirtilerek aracın incelenerek gerekli düzeltmelerin yapılmasının talep edildiği, davalı tarafça keşide edilen 06.04.2017 tarihli cevabi ihtarnamede aracın incelenmesi sonucunda meydana gelen dökülmelerin dış etken kaynaklı olup üretim kaynaklı bir problem bulunmadığının belirtildiği, bunun üzerine davacı tarafça yaptırılan delil tespiti sonucunda düzenlenen 09.05.2017 tarihli raporda, aracın mevcut boyasının orijinal fabrikasyon olduğu, aracın imalatı aşamasında gerçekleştirilmesi gereken astar zımparasının yeterli seviyede olmaması nedeniyle aracın süs boyasının astara tutunamamasından kaynaklanan boya kusurunun bulunduğu, aracın fabrikasyon imalatından kaynaklanan boya ayıplı olduğu hususlarının tespit edildiği, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda da, aracın imalatı aşamasındaki astarının boyaya hazırlanması hususunda gerçekleştirilmesi gereken astar zımparası yeter seviyede olmadığından, aracın süs boyasının astara tutunamaması nedeniyle boyanın üretimden kaynaklanan gizli ayıplı olduğunun, aracın komple boyanma maliyetinin 4.000-TL, dava tarihi itibariyle aracı ayıpsız eşdeğerinin değeri 155.000-TL, komple boyanmış aracı ise 140.000-TL olup araçtaki değer kaybının 15.000-TL olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Aracın ayıplı ve ayıp ihbarının da süresinde olduğu tespit edildiğine göre, davacı TBK'nın 227. maddesinde düzenlenmiş olan seçimlik haklarından ancak birisini kullanabilecektir. TBK'nın 227. maddesinde düzenlenmiş olan seçimlik haklar, yenilik doğrucu niteliktedir. Bu nedenle yenilik doğurucu nitelikteki bu hakkın kullanılmasıyla birlikte, hakkı kullanan kişi bu kararından geri dönemez. Bu kapsamda somut olayda davacı tarafça ayıp oranında satış bedelinde indirim hakkı kullanılmıştır. Bu konuda Yargıtay'ca benimsenen ve nispi metod olarak adlandırılan hesaplama yöntemine göre, satış tarihi itibariyle satılanın, ayıpsız ve ayıplı değerleri arasındaki oranın, satış bedeline yansıma miktarı belirlenmektedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da aracın ayıplı ve ayıpsız değeri belirlenerek değer kaybının 15.000-TL olarak belirlendiği anlaşılmasına göre, mahkemece bu miktar üzerinden satış bedelinden indirime hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin bedele yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Yine her iki bilirkişi raporunda boya kusurunun üretimden kaynaklandığı tespit edilmiş olmakla, davalı vekilinin boya dökülmesinin dış etken ve taş çarpması sonucu oluştuğuna yönelik istinaf nedeni yerinde değildir. Ancak TBK'nın 227. maddesinin açık hükmü gereği ayıp halinde maddede düzenlenen seçimlik haklardan sadece birisinin kullanılması mümkündür. Davacı da seçimlik hakkını ayıp oranında satış bedelinden indirim yönünde kullanmış olmakla, bunun yanında ayrıca onarım bedeli talep etmesi mümkün değildir. Bu nedenle mahkemece 15.000-TL satış bedelinden indirim bedeline ilave olarak 4.000-TL onarım bedeline hükmedilmesi hatalıdır. Diğer yandan mahkemece davalı ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş ise de; davalı ... şirketi ayıplı aracın Türkiye distribütörü olup, dosyaya ibraz edilen garanti sözleşmesine göre bu şirket tarafından aracın teslim tarihinden itibaren alıcıya 3 yıl ya da 100.000 km olarak garanti verildiği, dava konusu ayıbın da garanti süresi içinde ortaya çıktığı anlaşılmasına göre, davalı ... da garanti veren sıfatıyla diğer davalı ... ile birlikte ayıp nedeniyle oluşan zarardan müteselsilen sorumludur. Davalı ... aleyhine açılan davanın reddine ilişkin hükme karşı ise davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmamıştır. Ancak 6098 sayılı TBK'nın 61. maddesinde "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" denilerek, birden çok kişinin zarardan aynı sebeple ya da çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Yine aynı Kanunu K6098 md.61 TBK md.223 TBK md.61 TBK md.219 K6102 md.223/2 HMK md.362 TBK md.167 K6502 md.11 TTK md.23/1 TBK md.223/2 TBK md.227