DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/207 E.  ,  2023/916 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 18/10/2022 tarih ve E:2022/2622, K:2022/8747 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: 05/03/2022 tarih ve 31769 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile anılan Yönetmeliğin 7. maddesinin birinci fıkrasındaki "edilerek yapı yasağı getirilen" ibaresinin "edilen" olarak değiştirilmesine ve bu maddeye eklenen üçüncü fıkrasına, 8. maddesinin ikinci fıkrasında yapılan muhtelif değişiklikler ile 9. maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişikliklerden "(1)… kesin korunacak hassas alanlarda ve nitelikli doğal koruma alanlarında izin verilen faaliyetlere ek olarak,…, …. tarım ve hayvancılık amaçlı entegre tesislere, hidroelektrik, rüzgâr ve güneş enerji santralleri..izin verilen alanlardır. Bu alanlarda izin verilen faaliyetler, 7. maddenin üçüncü fıkrası ile 8 inci maddenin ikinci fıkrasında yer alan sınırlamalara tabi değildir." ibarelerine ve 17. maddesinin birinci fıkrasına eklenen (k), (l), (m) ve (n) bentlerine ilişkin kısımlarının iptali istenilmiştir Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 18/10/2022 tarih ve E:2022/2622, K:2022/8747 sayılı kararıyla;

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının genel nitelikteki düzenleyici işlemlere karşı sadece kuruluş kanunlarında gösterilen amaçları doğrultusunda dava açma ehliyeti bulunduğu, konuyla ilgili yasal düzenlemelerde de, bu kuruluşların amaçları dışında faaliyette bulunamayacaklarının hükme bağlandığı,

İptali istenilen Yönetmelik hükümlerinin, davacının hak ve menfaatlerini doğrudan etkilemediği gibi, avukatlık mesleğine yönelik herhangi bir düzenleme de getirmediği; 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 76. ve 95. maddelerinde barolara verilen "hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunmak, korumak ve bu kavramlara işlerlik kazandırmak" görevinin ise, barolara avukatlık mesleği ile ilgili meşru, güncel ve kişisel ilgisi bulunmayan her konuda tek başına dava açma imkânı vermeyeceği dikkate alındığında, davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna ulaşılarak, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, gerek uluslararası sözleşmeler, gerek Anayasa, gerek ilgili kanunlar ve yerleşik içtihatlar birlikte değerlendirildiğinde, dava açma ehliyetine sahip olduklarından, işin esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davanın ehliyet yönünden reddi yolunda verilen kararda isabet bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Hem Ülkemizin, hem dünyanın ortak mirası niteliğindeki doğal sit alanlarında, daha önce alınan ilke kararları uyarınca belirlenen faaliyetlere yönelik açılan davalarda verilen yargı kararlarının uygulanması amacıyla, dava konusu edilen değişikliklerin yürürlüğe konulduğu ve yargı kararlarının uygulanıp uygulanmadığının takibi konusunda, davacının dava açma ehliyetine sahip olduğu sonucuna ulaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b)Hukuka aykırı karar verilmesi,

c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle ehliyet yönünden reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 18/10/2022 tarih ve E:2022/2622, K:2022/8747 sayılı sayılı kararının ONANMASINA,

3.Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,

4.Kesin olarak, 04/05/2023 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY

X- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 76. maddesinde; baroların, avukatlık mesleğine mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, avukatlık mesleğinin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak amacıyla kurulmuş meslek kuruluşları olduğu belirtilmiş iken, 10/05/2001 tarih ve 24398 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4667 sayılı Kanun ile 1136 sayılı Kanunun 76. maddesinde değişiklik yapılarak; barolar, avukatlık mesleğini geliştirmek, meslek mensuplarının birbirleri ve iş sahipleri ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni sağlamak, meslek düzenini, ahlakını, saygınlığını, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak, avukatların ortak ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tüm çalışmaları yürüten, tüzel kişiliği bulunan, çalışmalarını demokratik ilkelere göre sürdüren kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olarak tanımlanmıştır. 1136 sayılı Kanun'un "Baro Yönetim Kurulunun" görevlerinin düzenlendiği 95. maddesine, yine 4667 sayılı Kanun ile eklenen 21. bentte de, yönetim kurulunun, hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunmak, korumak ve bu kavramlara işlerlik kazandırmakla görevli olduğu belirtildiğinden, yukarıda açıklanan yasal değişiklikten sonra baroların; mesleki bir örgüt olmanın ötesinde hukukun üstünlüğünü, insan haklarını savunmak ve korumak gibi bir işlev yüklenmesi nedeniyle diğer meslek örgütlerinden farklı bir konuma sahip olduğunun kabulü gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, hem Ülkemizin hem dünyanın ortak mirası niteliğindeki doğal sit alanlarında, daha önce alınan ilke kararları uyarınca belirlenen faaliyetlere yönelik açılan davalarda verilen yargı kararlarının uygulanması amacıyla, dava konusu edilen değişikliklerin yürürlüğe konulduğu ve yargı kararlarının uygulanıp uygulanmadığının takibi konusunda, davacının dava açma ehliyetine sahip olduğu sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.