Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2020/921 E.  ,  2023/2665 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "... TV" logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 02/07/2017 tarihinde saat 20.00'da yayınlanan "..." isimli filmde 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Radyo ve Televizyon yayın hizmetlerinde çocuk ve gençlerin fiziksel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman diliminde yayınlanamaz" ilkesinin ihlâl edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacı şirkete 299.788,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (Üst Kurul) … tarihli ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemde belirtilen yayın ilkesinin ihlâl edilip edilmediğine yönelik olarak yayın bandı üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda özetle, "... gösterilen filmde çok açık bir pornografik görüntü göze çarpmamasına rağmen, cinsel ilişkiye atıfta bulunan diyaloglar ve espriler olduğu görülmektedir. Okul öncesi çağı çocuklarının anlayamayacağı bu ifadeler, yine bu yaştaki çocularca sözel olarak öğrenilebilir ve merak oluşturabilir. Okul çağındaki çocuklar için bu doyaloglar, cinsellikle ilgili artmış bir merak ve duyarlama yaratabilir. Ergenlik çağı gibi cinsellikle ilgili duyarlamanın yüksek olduğu bir dönemde ise, bu diyaloglar cinsellikle veya cinsel deneyimsizlikle ilgili kaygı, yetersizlik duygusu oluşturabilir. Çocukların izleyebileceği her yayın içeriğinin, çocukların uyanık oldukları saatlerde ebeveynlerce denetlenmesi gerekir, ancak; bu saatlerde ebeveyn denetiminde iken bile şifresiz böyle bir yayında bu ifadelere çocukların maruz kalma riski vardır. ... Filmde çocuklar ve ergenler açısından zararlı olabileceği düşünülen bir diğer husus da; filmin verdiği bazı mesajlardır. ... kilolu olmak, sevgilisi olmamak, popüler olmamak çocuklarca kendi değerini belirleyecekleri unsurlar olarak algılanabilir. Çocuklarda ve ergenlerde görülen depresyon, kaygı bozuklukları, yeme bozuklukları gibi beden algısı, benlik saygısının zedelendiği pek çok psikiyatrik bozukluk için, çocukların etraftan direkt veya izleyerek aldıkları yorumların önemli bir tetikleyici etkisi olduğu bilinmektedir. Cinsiyetçi, genelleyici, ayrımcı bu mesajların, özellikle kız çocukların beden algısı, benlik saygısı ve kimlik gelişiminde olumsuz etkisi olabileceği, gereksiz stres yaratabileceği düşünülmektedir. ...

Sonuç olarak; çocukların sanal gerçekliği, gerçek hayattan ayırt etmekte zorlanmaları, izledikleri mesajları kendilerine göre ve yaşam tecrübelerine göre yorumlama yeteneklerinin gelişmemiş olması göz önüne alındığında; gelişimsel olarak nasıl etki edebileceği bilinmeyen bu mesajların yer aldığı bahsi geçen filmin, çocuk ve ergenlerin uyanık olduğu saatte ve uyarı mesajı olmaksızın yayınlanmasının çocuk ve ergenler için uygun olmadığı ..." sonuç ve kanaatinin belirtildiği, bu durumda dava konusu yayınla 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasının ihll edildiği anlaşıldığından anılan yayın nedeniyle davacı şirkete 299.788,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Üst Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, idari yaptırım konusu filmin çocukların psikolojisini olumsuz yönde etkileyeceğine dair değerlendirmenin gerçeğe aykırı olduğu, diyalogların tamamının mizahi özellikler barındırdığı, filmin romantik komedi türünde olduğu, yayının akıllı işaretler kodlama sistemine uygun olarak gerçekleştirildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,

5.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 25/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.