45. Hukuk Dairesi

29.01.2024 KALDIRILMASINA ISTINAFHUKUK HUKUK Ticaret Hukuku 6100 sayılı HMK'nın Hükümet Gerekçesi madde 32)....Bilindiği üzere 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, Dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine'' dair karar verilmiştir. Yukarıda belirtilen dairemiz kaldırma kararından sonra mahkemece 29.01.2024 tarihli ara karar ile; Sigortalı taşınmazda yangın sonucu oluşan hasar miktarı ve kar kaybı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunduğu , zararın poliçe şartları gereğince teminat dahilinde olup olmadığı yargılamayı gerektirdiği, yangına ilişkin kasta ve kusura dair Mahkemece inceleme yapılmadığı, kar kaybına dair taraf delilleri değerlendirilerek rapor alınması gerektiği, poliçe şartlarına göre değerlendirme yapılması gerektiği, her rizikonun kendi sigorta poliçe şartlarına göre değerlendirilmesi gerektiği, İİK. 257 maddesindeki yasal koşulları somut olayda gerçekleşmediği, yaklaşık ispat yükümlülüğünün talepte bulunan tarafından yerine getirilmiş sayılamayacağı anlaşılmakla ihtiyati haciz isteminin reddine'' dair karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından 29.01.2024 tarihli ara karara yönelik yasal süresi içinde sunulan istinaf dilekçesinde özetle; Yargılamayı yapan mahkeme tarafından istinaf kaldırma kararında belirtilen inceleme ve değerlendirmeler yapılmaksızın, uyuşmazlığa konu olayla uyumsuz ve genel ifadelerle 29.01.2024 tarihli karar ittihaz edilerek ihtiyati haciz talebinin reddine karar veriliği, poliçede ismen tayin edilen hasar tespit görevlisinin hakem bilirkişi niteliğinde nihai raporun münhasır delil sözleşmesi olduğunu, ön sorun olarak sigortalı ve sigorta şirketinin poliçe/sözleşme ile ismen atadıkları eksperin 18.11.2022 tarihli nihai raporunun uyuşmazlığın hallinde esas alınması gerektiği, diğer tek taraflı raporların ise dikkate alınmaması gerektiği, rizikonun gerçekleşmesinde davacının kusurunun bulunmadığı, zararın teminat kapsamında olduğu, mahkemece kast/kusur incelemesi yapılmadığı gerekçesiyle haciz talebinin reddine dair verilen kararın yerinde olmadığı, kar kaybı miktarının hakem bilirkişi tarafından detaylı ve açık olarak tespit edildiği, taraflar arasında münhasır delil sözleşmesi bulunduğu mahkemece gerekli incelemenin yapılmadığı belirtilerek ihtiyati haciz talebinin kabulüne dair karar verilmesi talep edilmiştir. Türkçe tercümesinin fotokopi olarak sunulduğu 18.11.2022 tarihli .... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen Ticari Risk Sigorta Poliçesi Hasar Ekspertiz Raporunda özetle; ... A.Ş. ... Tic. A.Ş. Tuzla Fabrikası ... Soğuk Hadde Makinesinde 02.06.2022 tarihinde meydana gelen yangın hasarının ekspertizinin yapıldığı, fabrikanın müşterek sigorta - ... A.Ş. %71,50 (Poliçe No:... %56,50) maddi hasar: 528.135.963,67 USD, kar kaybı: 214.809.915,67 USD Poliçe No:... %15,00 yönünden; maddi hasar: 140.213.087,70 USD, kar kaybı: 57.029.181,15 USD - ... AŞ. (Poliçe No:... %28,50) maddi hasar: 266.404.866,63 USD, kar kaybı: 108.355.444,19 USD olmak üzere toplam teminat tutarının maddi hasar yönünden 934.753.918,00 USD ve kar kaybı yönünden ise 380.194.541,00 USD olduğu, soğuk hadde 2 makinesinin 01.06.2022 tarihinde saat 02:00 de planlı bakım için duruşa alındığı ve temizleme işleminin saat 08:00'e kadar yapıldığı, 01.06.2022 tarihinde 19:99 da yardımcı işletmeler /mekanik atölye personelleri soğuk hadde 2 makinesinin yıllık bakımı kapsamında rutin iş kalemlerinden biri olan ''açıcı bobin yükleme ve transfer arabası raylarının bakımı'' faaliyetine başlanıldığı, saat 21:24:40 da işlemler devam ederken hadde giriş ana tablasında alevlenme tespit edildiği ve tutuşmaya ilk müdahalenin CO2 sınıfı yangın söndürme tüpleri ile ve görevli çalışanlar tarafından yapıldığı, müdahaleye rağmen tutuşmanın aleve dönüşmesi ve alevin hızla büyümesi ile hadde yüksek basınçlı CO2 otomatik söndürme sisteminin ana devresinin aktive edildiği, ancak yangın söndürme sisteminden gelen gazın yeterli olmadığının anlaşılması üzerine 111 aranarak yardım istenildiği ve itfaiyenin olay yerine saat 21:27:10 da gelerek müdahale ettiği, iş bu yangın sonucunda meydana gelen hasarın muafiyet tenzilinden sonra toplam 23.021.560,64 USD (fiziksel hasar miktarı 7.303.997,41 USD + kar kaybı hasar miktarı 15.717.563,23 USD olmak üzere) belirtilmiştir. Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 12.12.2013 tarihli uzman görüş raporunda özetle; davacı ile davalılar arasında akdedilen poliçede yer alan ''hasar tespit görevlisi ''ile ilgili düzenlemenin bir delil sözleşmesi olduğu, tarafların hasar tespiti için ... şirketinin hakem bilirkişi olarak kararlaştırdığı ve bu şekilde hasarın tespitinde başka delil ya da delillere başvurulmasına engellediği, taraflar arasında iş bu nedenle hakem bilirkişi niteliğinde münhasır delil sözleşmesinin bulunduğu ve tarafların hem uyuşmazlığı hem de uyuşmazlığın hangi delil veya delillerle ispatlanacağını açıkça belirlediklerinden delil sözleşmesinin geçerlilik şartlarının taşıdığı, hakem bilirkişi raporunun bağlayıcı olduğu, ihtilaflı hususun sözleşmede kararlaştırılan delilden başka delille ispatı ve mümkün olmadığı, delil sözleşmesinin varlığını tarafların yargılamanın her aşamasında ileri sürebileceği ve mahkemelerinde devir sözleşmesinin varlığını kendiliğinden dikkate alması gerektiği belirtilmiştir.Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 18.12.2023 tarihli uzman görüş raporunda özetle; 18.11.2022 tarihli nihai raporun uyuşmazlığın çözümünde esas alınması gerektiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 18.11.2022 tarihli nihai rapor çerçevesinde hallinin gerekmekte olduğu hususunda halel gelmeksizin ve davalı sigortacıların beyanlarına dayanak yapmaya çalıştıkları tek taraflı rapordaki beyanlara itibar edilmesinin mümkün bulunmadığına dair açıklamalar saklı kalmak kaydıyla;-davalı sigortacıların beyanları ve iddialarının poliçe şartları, yasal düzenlemeler ve 18.11.2022 tarihli nihai rapor ile uyumsuz olduğundan isabetli olmadığı, yaşanan yangın hasarın tipik bir yangın sigortası rizikosu olduğu ve bu anlamda yangın rizikosunun gerçekleştiği, her konu kendi poliçe genel şartlarına göre unsurlarının var olup olmadığının belirlenmesi gerektiği, riziko gerçekleştikten sonra sigorta şirketlerinin tazminat ödeme borcunun doğacağı, sigorta şirketlerinin tazminat ödeme borcundan ancak sigortalının yangını kasten çıkardığı hallerde kurtulabileceği, yangının çıkmasında sigortanın kusuru olsa bile bunun tazminat ödenmesine herhangi bir etkisi olmadığı, yangın olayına ilişkin bilgi ve belgeler incelendiğinde sigortalı şirketin kastından söz edilmesi mümkün olmadığı, ismen atanan eksper tarafından gerekli araştırma ve inceleme yapıldığı, nihai eksper raporunun 18.11.2022 tarihinde düzenlendiği ve en geç nihai raporun verildiği tarih olan 18.11.2022 tarihinde sigortacıların temerrüde düştüğü ve bu nedenle temerrüt faizi ödeme yükümlülüklerinin doğduğu, sigortacıların her halükarda 3 aylık süre sonu olan 02.09.2022 tarihinde avans ödeme yükümlülüklerini doğduğu, hasarın TTK m. 1427/3 maddesi uyarınca %50'sinin avans olarak ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatinde bulunulduğu belirtilmiştir. Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nin 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nin 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.Öncelikle belirtilmesi gerekir ki, 27.12.2023 tarih ve 2023/2213 E. 2023/1855 K. sayılı kaldırma kararında belirtilen eksiklikler tamamlanarak ve incelenerek varılacak sonuç dairesinde davacının talebinin değerlendirilip karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Mahkemenin 01.11.2023 tarihli tensip zaptının 7 ve 8 no lu maddelerinde belirtilen eksikliklerin ikmal edilmesine yönelik mahkemece ... A.Ş. ve ... A.Ş.'ye 02.11.2023 tarihli müzekkere yazılmış olup, ... A.Ş. vekili tarafından mahkemeye gönderilen 09.11.2023 havale tarihli müzekkere cevabında 22217065 ve 22217081 no'lu hasar dosyalarının tamamının gönderildiği belirtilmiş, UYAP sisteminde yapılan incelemede iş bu belgelerin sistemde kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Anayasanın hak arama hürriyeti başlıklı 36. maddesinde "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." düzenlemesi ile açıkça hüküm altına alınmıştır.İddia ve savunma hakkı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu HMK md.353/1 İİK md.257/1 İİK md.264 K6100 md.353 K6100 md.6 K6100 md.27 K6100 md.141 K15861 md.264 HMK md.297 İİK md.257 İİK md.258/1