Danıştay 13. Daire Başkanlığı
Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2019/330 E. , 2023/2675 K. "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava şirkete ait "…" logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 24/07/2017 tarihindeki ticari iletişim yayınında 6112 Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin dördüncü fıkrasındaki "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, arkadaş bulma amacıyla kişilerin tanıştırıldığı ve/veya buluşturulduğu türden programlara, takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına, sohbet, arkadaşlık ve eş bulma hatlarının ve hizmetlerinin tanıtımına yer verilemez." şeklindeki yayın ilkesinin ihlâl edildiğinden bahisle yayının 10 gün süreyle durdurulmasına ilişkin …tarih ve …sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesi'nce verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacı şirkete ait "…" logosuyla yayın yapan kuruluşun 01/06/2017 tarihli yayını nedeniyle…tarih ve …sayılı Üst Kurul kararı ile, 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin dördüncü fıkrasının ihlâli nedeniyle ihlâle konu program yayınının 24, 25, 26, 27, 28 Temmuz tarihlerinde 13.42'de olmak üzere "5" kez durdurulmasına ve idarî para cezası yaptırımı uygulanmasına karar verildiği, bu kararın 17/07/2017 tarihinde şirket vekili …'ya tebliğ edildiği, bu karara karşı dava açılmadığından kararın kesinleştiği, 24/07/2017 tarihinde saat 11.34'te yayınlanan "…" ürünün ticari iletişiminde sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yapılmak suretiyle 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin dördüncü fıkrasını tekraren ihlâl edildiğinden bahisle dava konusu kararın tesis edildiği, uyuşmazlıkta, "…" isimli ürünün tanıtım ve satışına yönelik yayında, bahse konu ürünün vücuttaki istenmeyen tüy sorununa çözüm olarak sunulduğu, sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı, reklamda kullanılan ifadelerin hangi amaçla kullanıldığı ve hangi sağlık sorununa işaret edildiğinin izleyici kitlesi tarafından açıkça anlaşılabilecek nitelikte olduğu, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan bu nev'i ürünlerin insanların tıbbî tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına sebep olabilecek ve toplum sağlığını olumsuz etkileyebilecek nitelikte olduğunun görüldüğü; bu durumda, yapılan yayınla 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin dördüncü fıkrasının tekraren ihlâl edilerek yayın hizmeti ilkelerine aykırı hareket edildiği sabit olduğundan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; uyuşmazlıkta "…" adlı ürün reklamlarında, kullanılan ifadelerin, davalı idarece "sağlık beyanıyla tanıtım ve satış" olarak değerlendirilmesi suretiyle 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin dördüncü fıkrasının tekraren ihlâl edildiğinden bahisle 10 gün süreyle yayın durdurma cezası verilmiş ise de, dava konusu işlemin içeriğinde de değinilen Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun …tarih ve …sayılı yazısında, insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin "sağlık beyanı" olarak kabul edildiğinin belirtildiği dikkate alındığında, vücutta istenmeyen tüylere 5 dakikada son verdiğini belirterek yapılan tanıtım ve satışta kullanılan ifadelerin, anılan sağlık beyanı tanımı kapsamında olmadığı, dolayısıyla tanıtımın da sağlık beyanıyla yapılmadığı, bu durumda, sağlık beyanıyla yapılmış bir tanıtım olmadığı anlaşılan "…" adlı ürünün satışıyla, 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin dördüncü fıkrasının tekraren ihlâl edildiğinden bahsedilemeyeceğinden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulü ile …İdare Mahkemesi'nce verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, yayında ürünün vücuttaki istenmeyen tüy sorununa çözüm olduğunun belirtildiği, bahse konu ürünün sağlık beyanıyla reklamına yer verildiği, yayının 5 kez durdurulmasına ilişkin işlemin tebliğinden sonra 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin dördüncü fıkrasının tekraren ihlâl edildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :
Davacı tarafından, yayında kullanılan ifadelerin sağlık beyanı olmadığı, vücutta tüy çıkması bir hastalık olmadığından vücuttaki tüylerin dökülmesine yönelik ürünün sağlık beyanıyla satış kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2.Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,
5.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 25/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.