43. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, ... Merkezi ... Blok Kat:... No: ... Şişli/Istanbul adresinde mukim ve tekstil alanında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, ... bünyesinde yapılan bir ihaleye katılmak amacıyla borçlu şirketten mal istediğini, ön görüşmelerde bulunarak özellikle ihale şartnamesinde belirtilen ve istenen kumaş niteliklerine uygun kumaş gönderilmesi amacıyla 14/11/2014 tarihinde ... no’lu hesabından 20.000,00 USD gönderdiğini, davalı borçlu şirket tarafından ihale şartlarına uygun bir malın müvekkili şirkete gönderilmediği gibi gönderilen paranın iade de edilmediğini, bunun üzerine müvekkili tarafça 12/11/2015 tarihinde Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. Sayılı icra takibinin başlatıldığım fakat borçlu şirket tarafından söz konusu takibin haksız bir şekilde itiraz edilerek durdurulduğunu, bu nedenlerle müvekkili tarafça fazlaya ilişkin her türlü haklarının saklı kalması kaydıyla haklı davalarının kabulüne, müvekkili şirketin alacağına ilişkin olarak Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. Sayılı dosyasından başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle davalı borçlunun %20 oranından az olmamak üzere icra ve inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dilekçelerinin ekinde ... Kışlık Pantolon Teknik Şartnamesinin sunulduğunu, taraflar arasında bu şartnameye uygun kumaşın dokunması hususunda anlaşıldığını, müvekkili şirketin uygun ürünü ürettikten sonra davacının ödeme yaptığını, ancak davacı şirketin müvekkili şirketten -ürünü teslim almadığı gibi bakiye borcunu da ödemediğini, taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı hareket eden davacı şirketin haksız ve mesnetsiz olarak müvekkili aleyhine 12/11/2015 tarihinde Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, huzurdaki haksız, yersiz, hukuka ve iyi niyet kurallarına aykırı davayı ikame ettiğini, dava dilekçesinde istenilen nitelikte kumaş gönderilmediğinden bahisle ödemiş olduğu 20.000,00 USD'nin tahsilini haksız, yersiz ve iyi niyetten yoksun olarak talep ettiğini, itirazın iptali davasında ispat yükünün davacıda olduğunu, davacının, alacağının varlığım ispat etmekle yükümlü olduğunu yani davacının, huzurdaki davada müvekkili şirket tarafından davacının talebi üzerine dokunan kumaşın istenilen nitelikte olmadığı yönündeki iddiasını ispatlamakla mükellef olduğunu, davacının, Eyüp ... Noterliğinin 24.02.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinde yapılan laboratuar test sonucunda müvekkili şirketin numune kumaşının teknik şartnameye uygun olmadığı yönündeki beyanının gerçeğe aykırı olduğunu, kaparo olarak 20.000 USD’yi verdiğini ancak ne kumaş numunesini alıp laboratuvara gönderdiğini ne de sipariş ettiği kumaşı teslim aldığını, müvekkili şirketin, Kadıköy ... Noterliğinin ... yevmiye nolu 09/02/2015 tarihli ihtarnamesiyle davacıya malı teslim alınmasını bununla birlikte malın bedelinden geriye kalan 70.000 USD’nin ödenmesini talep edince bu kez davacı şirketin, 70.000 USD daha ödemek (malın bakiye bedeli) istemediğinden müvekkili şirket ile aralarındaki sözleşmeyi inkara gidip ödemiş olduğu paranın iadesi için haksız ve mesnetsiz olarak müvekkili şirket aleyhine icra takibine giriştiğini, davacının, sözleşmeye aykırı davranarak edimini yerine getirmediğini, müvekkili şirkete kaporayı ödediğini kumaşı dokuttuğunu ancak daha sonra piyasada daha ucuza yapan firma bulunca o firma ile anlaştığını, müvekkili şirkete sipariş edip yaptırdığı kumaşları teslim almadığını, bakiye bedeli de ödemediğini, ödemiş olduğu kaporanın da iadesini istediğini beyanla reddi ile müvekkili aleyhine kötü niyetli olarak icra takibine girişen davacının kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi raporu içeriğine göre; davacının ... bünyesinde yapılan bir ihaleye katılmak için davalı şirketten ihale şartnamesine uygun nitelikte kumaş siparişinde bulunduğu ve 14/11/2014 tarihinde davalının hesabına 20.000,00 USD avans gönderdiği taraflar arasında tartışmasızdır. Davacı şartnameye uygun malın davalı tarafından gönderilmediğini iddia etmiş, davalı ise şartnameye uygun kumaş üretimi yapılmasına rağmen davacının malı teslim almaktan ve bakiye borcunu ödemekten imtina ettiğini savunmuştur. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi amacıyla yapılan bilirkişi incelemesinde davalının incelemeye sunduğu kumaşlar incelenmiş, incelenen kumaşların ... yazlık ve kışlık pantolon kumaşı teknik şartnamesinde istenen elyaf karışım oranlarını karşılamadığından ve kumaşlarda kullanılan polyester elyafın kesitinin kanallı ve benekli polyester karışımından oluşması gerekirken sadece benekli polyesterden oluştuğunun tespit edilmesi nedeniyle, kumaşların davacının davalıdan istemiş olduğu kumaş niteliğini haiz olmadığını anlaşılmıştır.

Davalı tarafından sözleşmeye uygun kumaş üretilerek davacıya teslim edilmemesi nedeniyle, davacı tarafından davalıya ödenen avansın davacıya iadesi gerektiği, davacının davasını ispatladığı anlaşılmakla, davanın kabulü ile Bakırköy ... İcra Dairesinin ... E. sayılı takip dosyasında davalının asıl alacağa ve bilirkişi tarafından hesaplanan temerrüt tarihinden takip tarihine kadar geçen süreye ilişkin işlemiş faize yönelik davalının itirazının iptali ile takibin devamına, dava İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan hükmedilen miktarın % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilmesine ve davanın kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkilim davalı, dosyada mevcut “... Kışlık Pantolon Teknik Şartnamesi’ne uygun ... kumaşlarının satılması ve ödeme konusunda anlaştığını, müvekkilim şirket tarafından uygun ürün üretildikten sonra davacı şirket, müvekkilime ödeme yaptığını, ancak davacı şirket, müvekkilim şirketten ürünü teslim almamış ve bakiye borcunu da ödemediğini, davacı iddialarını ispatlayamadığını, analize gönderilen ürününün müvekkil şirketten alındığına dair herhangi bir ihtar veya mail bulunmayıp kanıtlanamadığını, bir sevk irsaliyesi ya da fatura sunulmadığını, zira davacının iddiaları gerçeği yansıtmadığını, sevk irsaliyesi ve fatura olmadığını, bu hususta mahkeme tespiti olmadığı gibi tek taraflı delil yaratmak suretiyle davacı taraf alacaklı olduğunu iddia ettiğini, sayın bilirkişiler tarafından da bu konuda yapılmış değerlendirme bulunmadığını, davacının iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirket tarafından hazırlanan kumaşların teknik şartnameye uygun çıkmadığını varsayımında dahi davacı şirket müvekkilime hiçbir ihtar ve ihbarda bulunmadığını, kumaşların şartnameye uygun hale getirilmesi ve getirilmediği takdirde sözleşmenin fesih edileceği ihtarı yapılmadığını, bilirkişilerce bu konuda da herhangi bir inceleme yapılmadığı gibi sayın mahkemece de bu konuda hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın haksız ve hukuka aykırı şekilde davanın kabulüne dair hüküm tesis edildiğini, davacı sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmemiş, işi başka firmaya yaptırarak müvekkili zarara uğrattığını, davacı iddialarını ispat edememiş olmasına rağmen mahkemece yeterli inceleme yapılmamış olduğundan hüküm gerekçesinde davacının davasını ispat ettiği anlaşıldığından denilerek davanın kabulüne dair hukuka, yasaya ve hakkaniyete aykırı hüküm tesis edildiğini, davacı taraf taraflar arasındaki sözleşmeyi ikrar etmesine rağmen daha taraflar arasındaki sözleşme ayakta iken başka bir firma ile daha ucuza kumaş üretimi konusunda anlaşmış olup kötü niyetle hareket ettiğini, bu husus ...’ın mahkeme dosyasına sunmuş olduğu 17/04/2019 tarihli müzekkere cevabı ile de doğrulandığını, ilgili yazı cevabında yükleniciye sözleşme konusu ürünlerin tesliminde yaşanan gecikmeler ve teknik şartnameye uygun olmayan ürünler nedeniyle gecikme cezası ve nefaset kesintisi yapıldığından bahsedildiğini, açıkladığımız tüm sebepler, mahkemece re’sen gözetilecek sebepler ve ...’dan gelen müzekkere cevapları neticesinde haklılığımızın kabulüne ve mahkemece kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, davacının haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli davasının reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava; taraflar arasındaki ticari satım sözleşmesi nedeniyle davacının davalıya yaptığı avans ödemesinin iadesi talebine konu takibe itirazın iptali davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş olup davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Bakırköy .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde "... ihalesi açıklamalı dekont" karşılığı yapılan ödemeye dayalı olarak 20.000 USD asıl alacak, 424,11 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 20.424,11 USD'nin faizi ile birlikte tahsili için ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür. Dosya kapsamından; davacı ile davalı arasında numune üzerine kumaş üretimi (dokunması) ve teslimi sözleşmesinin sözlü olarak akdedildiği, sözleşmeye göre davalı/satıcının, davacının istediği özellikleri sahip (... ihalesine uygun) kumaş numunesi üretip davacıya göndermeyi, davacı/alıcının da bunları inceleyip, istenilen özelliklere sahip olmaları haline davacı onayı ile davalı/satıcının kumaşların üretimini tamamlayıp davacıya teslim etmeyi üstlendiği, Davacının da sözleşme bedelinin tamamını ödeyeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 177. maddesinde; ''Sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu bir miktar para, cayma parası olarak değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Aksine sözleşme veya yerel âdet olmadıkça, bağlanma parası esas alacaktan düşülür.'' düzenlemesi bulunmaktadır. Sözleşmenin akdedilmesinden sonra davacının kaparo olarak 20.000 USD parayı 14/11/2014 tarihinde davalı hesabına ödediği anlaşılmaktadır.Davalı şirket, davacının numune olarak gönderilen kumaşları incelemediğini ya da incelettirmediğini, kumaşların üretilip teslime hazır hale getirildiğini, fakat davacının bu kumaşları teslim almaktan kaçındığını iddia etmiştir.Davacı şirket ise, numune olarak üretilen kumaşları incelettirdiğini ve inceleme neticesinde bunların istenilen (Igdaş İhalesi için gerekli olan) özelliklere sahip olmadığının anlaşıldığını, bunun üzerine de, geri kalan kumaşların üretilmesine onay vermediğini ve onayı olmaksızın üretilen kumaşları teslim almadığını savunmuştur.İlk derece mahkemesince konunun uzmanlık gerektirmesi nedeni ile tekstil bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle kök ve ek rapor alıp dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi 06/09/2018 tarihli kök ve 22/04/2020 tarihli ek raporunda; Davacının davalıya ... yazlık ve kışlık pantolon imalatında kullanmak için kumaş sipariş ettiği, davalının davacıya satacağı kumaşların ... kışlık pantolon ve ... yazlık pantolon teknik şartnamesinde pantolon kumaşı için istenen kriterleri sağlaması gerektiğini, Bilirkişi" incelemesine sunulan davalıya ait kumaşların elyaf karışım oranının, ... yazlık ve kışlık pantolon kumaşı teknik şartnamesinde istenen elyaf karışım oranlarını karşılamadığından ve kumaşlarda kullanilan polyester elyafın kesitinin kanallı ve benekli polyester karışımından oluşması gerekirken sadece benekli polyesterden oluştuğundan, davacının davalıdan istemiş olduğu kumaş niteliğini haiz olmadığını, tarafların incelenen 2014 ve 2015 yılı ticari defterlerinin yasa ve mevzuata uygun olarak tasdiklerinin yaptırıldığı, ticari defterler defter sahipleri lehine delil niteliğinde olduğunu, taraflar arasında ihtilafa konu edilen 20.000 USD’nin her yan ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve 20,000.00 USD ödeme ile ilgili olarak taraflar arasında her hangi bir ihtilaf olmadığı ve taraf ticari defter kayıtlarının birbirini doğruladığını davacının 20.000 USD’nin iadesine davalıdan talebe hak kazandığını belirtmiştir. Somut olayda taraflar arasındaki hukuki ilişkinin (numune) örnek üzerine satış olduğu, ancak davalının ürettiği ürünlerin davacı tarafça istenilen özelliklere sahip olmaması nedeniyle sözleşmeye konu malların davacı tarafa teslim edilmediği görülmüştür.

Davalı taraf, kendi ihtarnameleri öncesinde davacı tarafça yapılmış bir bildirim yada süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunulmadığı, bakiye bedelin de ödenmediği beyan edilerek davacının başka bir firma ile daha ucuza kumaş üretimi konusunda anlaştığı iddia edilmiş ise de TBK'nın 106. maddesi gereğince, davalının edimini gereği gibi yerine getirdiğini ve davacının haklı bir sebep olmaksızın onu kabulden kaçındığını dolayısıyla davacıyı temerrüde düşürdüğünü ispatlanamamıştır.

Davalı tarafın keşifte bilirkişi heyetine incelemeye sunduğu kumaşların davacı tarafa teslim edilmek üzere hazırlanan sözleşmeye konu mallar olduğu, yapılan teknik incelemede incelenen kumaşların ... yazlık ve kışlık pantolon kumaşı teknik şartnamesinde istenen elyaf karışım oranlarını karşılamadığından ve kumaşlarda kullanılan polyester elyafın kesitinin kanallı ve benekli polyester karışımından oluşması gerekirken sadece benekli polyesterden oluştuğunun tespit edilmesi nedeniyle, kumaşların davacının davalıdan istemiş olduğu kumaş niteliğini haiz olmadığını anlaşılmıştır. Bu durumda, davacı taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olmayan malın bedelinden sorumlu olmayacağı gibi yaptığı avans ödemesinin de iadesi gerekmektedir.

İlk derece mahkemesinin davanın kabulüne karar vermesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle HMK' nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 4.059,94 TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 2.767,60 TL harcın mahsubu ile eksik 1.292,34 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda,

HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.15/02/2024