Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/344 E.  ,  2023/2772 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Akçay Hidroelektrik Santralinin Su Kullanımına İlişkin İşletme Esasları Hakkındaki Anlaşmanın 15. maddesi gereğince davalı idarece belirlenen ortak tesis katılım payının 10.386.200,61-TL'lik 2. taksitinin istenilmesine ilişkin işlemin ... İdare Mahkemesi'nce yürütmesinin durdurulması üzerine, davacı şirket tarafından ödenen vergi ve komisyon dâhil 10.386.216,36-TL'nin iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ve 10.386.216,36-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte ödenmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında 01/08/2002 tarihinde "Otoprodüktör Statüsünde Üretim Tesisi Kurulması, İşletilmesi ve Enerji Fazlasının Satışına İzin Verilmesine İlişkin Sözleşme"nin imzalandığı, bu Sözleşme'nin 13. maddesi kapsamında davacı şirket ile davalı idare arasında 26/03/2003 tarihinde "Akçay Hidroelektrik Santralinin Su Kullanımına İlişkin İşletme Esasları Hakkında Anlaşma" kapsamında Akçay HES tarafından ödenmesi gereken ortak tesis ikinci taksit tutarı olarak 10.386.200,61.-TL'nin istenilmesine ilişkin … tarih ve …-… sayılı işlemin ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptal edildiği, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun, … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedildiği, ortak tesis katılım payının 10.386.200,61-TL'lik 2. taksitinin istenilmesine ilişkin işlemin Mahkemece hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi nedeniyle, davacının anılan bedeli vergi ve komisyonu ile birlikte ödemesi sonucu 10.386.216,36-TL zarara uğradığı açık olduğundan, davacı şirket tarafından ödenen vergi ve komisyon dâhil 10.386.216,36-TL'nin iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesi gereği, anılan 10.386.216,36-TL zararın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline, 10.386.216,36-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin … tarih ve E:…, K:… sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce verilen 02/03/2022 tarih ve E:2021/3608, K:2022/797 sayılı kararda, davacının, hesaplama hatası yapıldığı iddiası dışındaki tüm iddialarının ilk taksite karşı açılan dava ve işbu ikinci taksit işlemine karşı açılan davada incelendiği ve yerinde bulunmadığı, yalnızca hesaplama hatası yapıldığı iddiasına yönelik olarak 2886 sayılı Kanun uyarınca yapılan ortak tesislerin ilk keşif bedelinin hangi yıla ait olduğunun tespit edilemediği ve Türkiye İstatistik Kurumu'nun internet sitesinde ilan edilen TEFE/ÜFE değerleri incelendiğinde hesaplamada kullanılan bazı günceleme katsayılarının hangi yıla ilişkin olduklarının anlaşılamaması nedeniyle ortak tesis enerji katılım payı hesabının hukukî denetiminin yapılamadığı belirtildiğinden, anılan kararda belirtilen durumların tespit edilmesi ve anlaşılamayan hususların açıklığa kavuşturulması amacıyla 02/11/2022 tarihinde yapılan ara kararı ile ortak tesislerin ihale edildikleri mevzuat hükümlerine göre ihaleye esas ilk keşif bedellerinin hangi yıllara ait oldukları ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre ihale edilen ortak tesisler için keşif yılının Ocak ayında yayınlanan TEFE/ÜFE değeri ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihalesi gerçekleştirilen Bozdoğan Ovası Sulaması Sol Anakanalı İkmal İnşaatı için teklifin yapıldığı tarihten bir ay önceki TEFE/ÜFE değerinin ne olduğunun sorularak, anılan ortak tesislerin ihale tarihlerine göre Kanun'da belirtilen tarihlere denk gelen TEFE/ÜFE değerleri esas alınarak her bir ortak tesis için yapılacak hesaplamaların kalemler itibarıyla açıklanması suretiyle ayrıntılı hesaplama dökümü ile birlikte Akçay HES ortak tesis bedelinin hesaplanmasını gösteren hesap cetvelinin gönderilmesinin istenildiği, davalı idarece ara kararımıza cevaben sunulan bilgi ve belgelerden; 21/07/2016 tarihi itibarıyla ortak tesis bedeli 1. taksit tutarının 9.041.884,92-TL, dava konusu 2. taksit tutarının ise 10.386.200,61-TL olarak hesaplandığının görüldüğü, hesap cetvelinin incelenmesinden, Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükmüne dayalı olarak hazırlanan ... Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin Su Kullanım Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Tip Anlaşma'nın "Geri ödeme esasları, hesaplama şekli ve ödemesi" başlıklı 23. maddesinde belirlenen "ilk keşif bedeli X... [keşif artış oranı] (keşif artış oranının % 30'u geçmesi durumunda bu oran 1,30 alınacaktır." kuralı gereğince 1990 yılında 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre ihale edilen Kemer Regülatörünün ihaleye esas ilk keşif bedelinin (a) 11.523,94-TL, son ihale bedelinin (b) 15.981,35-TL, keşif bedeli x 1,3 (c=ax1,3) 14,981,12-TL,Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının 1970 yılından itibaren Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranlarını gösteren tablosunda Baz Yİ-ÜFE katsayısının 0,119419217, Haziran 2016 Güncel Yİ-ÜFE katsayısının 257,27, Güncelleme katsayısı (SKHA tarihindeki Yİ-ÜFE katsayısı /Keşif yılının Ocak ayında yayımlanan Yİ-ÜFE katsayısı formülüyle bulunur.) (h=g/f) 2154,343389, güncel tesis bedeli (ı=dxh) 32.274.481,14-TL, Enerji Hissesi Oranı (i) 0,298, Ortak Tesis Enerji Hissesi Bedelinin (j=ıxi) 9.617.795,38-TL olduğu, İletim Kanalı 6300 m'nin ihaleye esas ilk keşif bedelinin (a) 29.270,38-TL, son ihale bedelinin (b) 38.225,93 TL, keşif bedeli x 1,3 (c=ax1,3) 38.051,49TL,Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının 1970 yılından itibaren Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranlarını gösteren tablosunda Baz Yİ-ÜFE katsayısının 0,119419217, Haziran 2016 Güncel Yİ-ÜFE katsayısının 257,27, Güncelleme katsayısı (SKHA tarihindeki Yİ-ÜFE katsayısı /Keşif yılının Ocak ayında yayımlanan Yİ-ÜFE katsayısı formülüyle bulunur.) (h=g/f) 2154,343389, güncel tesis bedeli (ı=dxh) 81.975.984,53-TL, Enerji Hissesi Oranı (i) 0,298, Ortak Tesis Enerji Hissesi Bedelinin (j=ıxi) 24.428.843,39-TL olduğu, Bozdoğan Ovası Sulaması Sol Anakanalı'nın ihaleye esas ilk keşif bedelinin (a) 36.258,37-TL, son ihale bedelinin (b) 113.325,97-TL, keşif bedeli x 1,3 (c=ax1,3) 47.135,88-TL, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının 1970 yılından itibaren Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranlarını gösteren tablosunda Baz Yİ-ÜFE katsayısının 0,119419217, Haziran 2016 Güncel Yİ-ÜFE katsayısının 257,27, Güncelleme katsayısı (SKHA tarihindeki Yİ-ÜFE katsayısı /Keşif yılının Ocak ayında yayımlanan Yİ-ÜFE katsayısı formülüyle bulunur.) (h=g/f) 2154,343389, güncel tesis bedeli (ı=dxh) 101.546.873,60-TL, Enerji Hissesi Oranı (i) 0,448, Ortak Tesis Enerji Hissesi Bedelinin (j=ıxi) 45.492.999,37-TL olduğu, 02/02/2010 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen Bozdoğan Ovası Sulaması Sol Anakanalı İkmal İnşaatı'nın ihaleye esas ilk keşif bedelinin (a) 1.643.682,01 TL, keşif artışı ile son ihale bedelinin (b) 1. 643.682,01-TL, keşif bedeli x 1,3 (c=ax1,3) 1. 643.682,01-TL, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının 1970 yılından itibaren Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranlarını gösteren tablosunda Baz Yİ-ÜFE katsayısının 164.9356537, Haziran 2016 Güncel Yİ-ÜFE katsayısının 257,27, Güncelleme katsayısı (SKHA tarihindeki Yİ-ÜFE katsayısı /Keşif yılının Ocak ayında yayımlanan Yİ-ÜFE katsayısı formülüyle bulunur.) (h=g/f) 1,559820416, güncel tesis bedeli (ı=dxh) 2.563.848,76-TL, Enerji Hissesi Oranı (i) 0,448, Ortak Tesis Enerji Hissesi Bedelinin (j=ıxi) 1.148.604,24-TL olduğu, bu hesaplamalara göre Akçay HES Projesi Ortak Tesis Katılım Payı Hesabı, Tesisin İşletmeye Alınma Tarihi Temmuz 2011, 1. Taksit Ödemesinin Proje İçin Kalan Ortak Tesis Bedeli (A) 90.418.849,17-TL, (B) 2017 yılı Haziran Yİ-ÜFİ 257,27, (C) 2017 yılı Haziran Yİ-ÜFE 257.27, D=B/C Tefe Çeviri Katsayısı 1.000, Güncel Enerji Hissesi Bedeli (TL) E*D 90.418.849,17-TL, Ödenmesi Gereken Taksit Tutarı 9.041.884,92-TL olduğu, 2. Taksit Ödemesinin Proje İçin Kalan Ortak Tesis Bedeli (A) 81.376.964,25-TL, Ödenmesi Gereken Taksit Tutarının 10.386.200,61-TL, geriye kalan tutarın 83.089.604,87-TL olduğunun görüldüğü, bu durumda, bakılan davada uyuşmazlığın ortak tesis enerji katılım payı tutarının tamamından kaynaklanması nedeniyle 2. taksit tutarı olan 10.386.200,61-TL'nin istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılan dava sürecinin sonunda Dairelerinin 30/11/2022 tarih ve E:2022/599, K:2022/1414 sayılı kararı ile ortak tesis bedellerine ilişkin hesaplamanın doğru yapıldığının anlaşılması nedeniyle davanın reddine karar verildiğinden, davacı şirket tarafından ödenen vergi ve komisyon dâhil 10.386.216,36-TL'nin iadesi istemiyle yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla uğradığı 10.386.216,36-TL tutarındaki maddi zararın ödendiği tarihten iade edildiği tarihe kadar işleyecek yasal faiziyle birlikte tazmini isteminin de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesi’nce verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, adli yargı merciinde açılan davada 0,88 oranında amortisman oranı dikkate alınarak yeniden hesaplama yapıldığı, bu durumun dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğuna karine teşkil ettiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, davanın reddine karar verilmiş olması nedeniyle nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, amortisman oranı dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekçesiyle verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce bozulduğu ve amortisman oranının dikkate alınmasına gerek olmadığı yönünde karar verildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

Davacı tarafından, dava konusu talebin tamamı yönünden davanın reddine karar verildiğinden maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştay'ın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Tarafların temyiz istemlerinin reddine,

2.Dava konusu işlemin iptaline ve tazminat isteminin kabulüne ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,

4.Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,

5.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın …. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 31/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.