Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2019/316 E.  ,  2023/2752 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2.…

İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Mülkiyeti Belediyeye ait taşınmazların satışı için 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle ihaleye çıkarılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Uşak Belediyesi Encümen kararının Uşak ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde kayıtlı taşınmaza yönelik kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; söz konusu taşınmazın ayaklı su deposu yapımı amacıyla 11/05/1982 tarihli Uşak Belediyesi Encümen kararı ile kamulaştırılmasına karar verildiği, 2012 yılına kadar kamulaştırma amacına uygun olarak kullanıldığı, 2012 yılından sonra atıl vaziyette duran taşınmazın 2015 yılında kabul edilen plan değişikliği ile kullanım kararının Belediye Hizmet Alanı (Mahalle Konağı) olarak, ardından 01/02/2017 tarihli Uşak Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği ile "Konut alanı" olarak değiştirildiği, Uşak Belediye Meclisi'nce belediye adına gelir sağlamak amacıyla taşınmazın satışını gerçekleştirmek üzere verilen yetki çerçevesinde taşınmazın ihaleye çıkarılması üzerine bakılan davanın açıldığı, taşınmaza ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliklerinin kabulüne ilişkin … tarih … ve … sayılı Uşak Belediye Meclisi kararlarının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile "... anılan plan değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları, imar mevzuatı ve kamu yararı açılarından imar planı kararlarında değişikliğe gidilmesi için kabul edilebilir bilimsel, nesnel ve teknik bir gerekçeler ortaya konulmadan yapıldığı, değişiklikle artan nüfus yoğunluğunun ihtiyacı olan sosyal ve teknik altyapı alanlarının standartlara uygun olarak plan değişikliğine konu alana hizmet vermek üzere ayrılmadığı, ilave nüfusun ihtiyacı olan hiçbir teknik altyapı alanının (yeşil alan, eğitim, sağlık vb.) önerilmemiş olduğu, yürürlükteki planda “Belediye Hizmet Alanı (BHA) (Mahalle Konağı)” kullanım kararı uygun görülen ve bu haliyle kamuya hizmetine tahsis edilen dava konusu taşınmazın bu hizmeti görecek eş değer bir alan ayrılmadan konut alanına dönüştürüldüğü, yürürlükteki planda “Belediye Hizmet Alanı (BHA) (Mahalle Konağı)” kullanım kararı uygun görülen dava konusu taşınmazın yerine aynı amaca (Kamu Hizmetine) ayrılmış eşdeğer bir alan ayrılmadan, "Konut Alanı" kullanım kararı getirildiği, plan değişikliği oluşacak nüfus yoğunluğunun ihtiyacını karşılayacak sosyal ve teknik altyapı alanlarının ayrılmadığı, bu durumda değişiklik için bilimsel ve nesneler gerekçeler sunulmaksızın kamuya tahsis edilmiş dava konusu alanın yapılaşmaya açılmasına yönelik 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliğinin kamu yararı amacıyla hazırlanmış, teknik ve nesnel gerekçelere dayandırılmış bir değişikliği olarak kabul edilemeyeceği, şehircilik ve planlama ilke ve esaslarına uygun olmadığı ..." gerekçesiyle söz konusu işlemin iptaline karar verildiği; dava konusu işlemin dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin yargı kararı ile iptal edildiği, iptal kararı ile birlikte taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulan kullanım kararına özgülendiği, plan değişikliklerinin iptali sonrasında, plan değişiklikleri ile taşınmaza getirilmiş olan kullanım kararı ve yapılaşma koşullarının ortadan kalktığı, dolayısıyla taşınmazın plan kararlarının uygulanması kapsamında gelir sağlamak amacıyla satışına ilişkin dava konusu Belediye Encümeni kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, usule ilişkin olarak, davacıların davayı açmakta menfaatleri bulunmadığı; esasa ilişkin olarak ise, taşınmazın satışının yapılmadığı, işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiği, davacıların Kamulaştırma Kanunu'nun 22. ve 23. maddeleri gereğince taşınmazı geri alma haklarının bulunmadığı, taşınmazın su deposu yapılmak üzere kamulaştırıldığı, su deposunun yapıldığı ve yıllarca kullanıldığı, ancak devamında ihtiyaç kalmadığı ve yıllarca atıl vaziyette kaldığı, bölgenin yapısı ve bina yoğunluğu da dikkate alınarak imar planı değişikliğine gidildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, dava konusu işlemin dayanağı olan imar planlarının Mahkeme kararı ile iptal edildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :

Taşınmaza ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliklerinin kabulüne ilişkin … tarih ve …, … sayılı Uşak Belediye Meclisi kararlarının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptaline dair … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik istinaf başvurusu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiş, karara karşı yapılan temyiz başvurusu ise Danıştay Altıncı Dairesi'nin 13/04/2023 tarih ve E:2019/12871, K:2023/3893 sayılı kararıyla reddedilerek söz konusu karar onanmıştır. İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davalının temyiz isteminin reddine,

2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,

5.Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,

6.2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 30/05/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY :

Mülkiyeti Belediyeye ait taşınmazların satışı için 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle ihaleye çıkarılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Uşak Belediyesi Encümen kararının Uşak ili, Merkez ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde kayıtlı taşınmaza yönelik kısmının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İdare Mahkemesi kararında, dava konusu ihalenin dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin yargı kararı ile iptal edildiği, iptal kararı ile birlikte taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulan kullanım kararına özgülendiği, plan değişikliklerinin iptali sonrasında, plan değişiklikleri ile taşınmaza getirilmiş olan kullanım kararı ve yapılaşma koşullarının ortadan kalktığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

İmar planları taşınmazların mülkiyetine, mülkiyetin edinilmesine, korunmasına ve kaybedilmesine ilişkin değildir. İmar planları yalnızca taşınmazların kullanım şeklini düzenleyip, mülkiyet hakkının kullanılması hususunda taşınmazın alışını, satışını vs. engellemez. Sadece taşınmazın özelliklerine ilişkin olarak hile veya yanıltma durumları olduğunda etkileyebilir.

İmar planlarına karşı dava açılmış olması, imar planların iptal edilmesi ve imar planlarının değiştirilmiş olması gibi durumlarda taşınmazlara ilişkin yapılan satış sözleşmelerinin geçerliliği etkilenmez. Zira satış akdi yapıldıktan sonra her zaman için imar planlarının değiştirilebileceği, imar planlarına dava açılabileceği gibi durumlarla karşı karşıya kalınabilecektir.

Bu itibarla, dava konusu Encümen kararıyla ihaleye çıkarılan söz konusu taşınmaza ilişkin imar planı değişikliklerine karşı dava açılması ve davada plan değişikliklerinin iptaline karar verilmesi sebebiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, söz konusu durumun taşınmazın satışı için ihaleye çıkarılmasına etki etmeyeceği, taşınmazın ihaleyle satışının yapılabileceği anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptaline yönelik temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.