Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/1417 E.  ,  2023/2770 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

Hukuk Müşaviri Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 8.251.813,39-TL tutarındaki ortak tesis katılım payı ilk taksit tutarının 14/08/2014 tarihine kadar ödenmesinin istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve bu işleme yapılan itiraz başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 05/02/2020 tarih ve E:2018/3991, K:2020/353 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; uyuşmazlıkla ilgili dava sürecinin son aşamasında Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce verilen 02/03/2022 tarih ve E:2021/3608, K:2022/797 sayılı kararda, davacının, hesaplama hatası yapıldığı iddiası dışındaki tüm iddialarının ilk taksite karşı açılan dava ve işbu ikinci taksit işlemine karşı açılan davada incelendiği ve yerinde bulunmadığı, yalnızca hesaplama hatası yapıldığı iddiasına yönelik olarak 2886 sayılı Kanun uyarınca yapılan ortak tesislerin ilk keşif bedelinin hangi yıla ait olduğunun tespit edilemediği ve Türkiye İstatistik Kurumu'nun internet sitesinde ilan edilen TEFE/ÜFE değerleri incelendiğinde, hesaplamada kullanılan bazı günceleme katsayılarının hangi yıla ilişkin olduklarının anlaşılamaması nedeniyle ortak tesis enerji katılım payı hesabının hukukî denetiminin yapılamadığı belirtildiğinden, anılan kararda belirtilen durumların tespit edilmesi ve anlaşılamayan hususların açıklığa kavuşturulması amacıyla … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce 02/11/2022 tarihinde yapılan ara kararı ile ortak tesislerin ihale edildikleri mevzuat hükümlerine göre ihaleye esas ilk keşif bedellerinin hangi yıllara ait oldukları ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre ihale edilen ortak tesisler için keşif yılının Ocak ayında yayınlanan TEFE/ÜFE değeri ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihalesi gerçekleştirilen Bozdoğan Ovası Sulaması Sol Anakanalı İkmal İnşaatı için teklifin yapıldığı tarihten bir ay önceki TEFE/ÜFE değerinin ne olduğunun sorularak, anılan ortak tesislerin ihale tarihlerine göre Kanun'da belirtilen tarihlere denk gelen TEFE/ÜFE değerleri esas alınarak her bir ortak tesis için yapılacak hesaplamaların kalemler itibarıyla açıklanması suretiyle ayrıntılı hesaplama dökümü ile birlikte Akçay HES ortak tesis bedelinin hesaplanmasını gösteren hesap cetvelinin gönderilmesinin istenildiği, davalı idarece ara kararına cevaben sunulan bilgi ve belgelerden; 21/07/2016 tarihi itibarıyla ortak tesis bedeli 1. taksit tutarının 9.041.884,92-TL, dava konusu 2. taksit tutarının ise 10.386.200,61-TL olarak hesaplandığının görüldüğü, hesap cetvelinin incelenmesinden, Elektrik Piyasasında Üretim Faaliyetinde Bulunmak Üzere Su Kullanım Hakkı Anlaşması İmzalanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükmüne dayalı olarak hazırlanan ...Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin Su Kullanım Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Tip Anlaşma'nın "Geri ödeme esasları, hesaplama şekli ve ödemesi" başlıklı 23. maddesinde belirlenen "ilk keşif bedeli X... [keşif artış oranı] (keşif artış oranının % 30'u geçmesi durumunda bu oran 1,30 alınacaktır." kuralı gereğince 1990 yılında 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre ihale edilen Kemer Regülatörünün ihaleye esas ilk keşif bedelinin (a) 11.523,94-TL, son ihale bedelinin (b) 15.981,35-TL, keşif bedeli x 1,3 (c=ax1,3) 14,981,12-TL, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının 1970 yılından itibaren Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranlarını gösteren tablosunda Baz Yİ-ÜFE katsayısının 0,119419217, Haziran 2016 Güncel Yİ-ÜFE katsayısının 257,27, Güncelleme katsayısı (SKHA tarihindeki Yİ-ÜFE katsayısı /Keşif yılının Ocak ayında yayımlanan Yİ-ÜFE katsayısı formülüyle bulunur.) (h=g/f) 2154,343389, güncel tesis bedeli (ı=dxh) 32.274.481,14-TL, Enerji Hissesi Oranı (i) 0,298, Ortak Tesis Enerji Hissesi Bedelinin (j=ıxi) 9.617.795,38-TL olduğu, İletim Kanalı 6300 m'nin ihaleye esas ilk keşif bedelinin (a) 29.270,38-TL, son ihale bedelinin (b) 38.225,93-TL, keşif bedeli x 1,3 (c=ax1,3) 38.051,49-TL, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının 1970 yılından itibaren Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranlarını gösteren tablosunda Baz Yİ-ÜFE katsayısının 0,119419217, Haziran 2016 Güncel Yİ-ÜFE katsayısının 257,27, Güncelleme katsayısı (SKHA tarihindeki Yİ-ÜFE katsayısı /Keşif yılının Ocak ayında yayımlanan Yİ-ÜFE katsayısı formülüyle bulunur.) (h=g/f) 2154,343389, güncel tesis bedeli (ı=dxh) 81.975.984,53-TL, Enerji Hissesi Oranı (i) 0,298, Ortak Tesis Enerji Hissesi Bedelinin (j=ıxi) 24.428.843,39-TL olduğu, Bozdoğan Ovası Sulaması Sol Anakanalı'nın ihaleye esas ilk keşif bedelinin (a) 36.258,37-TL, son ihale bedelinin (b) 113.325,97-TL, keşif bedeli x 1,3 (c=ax1,3) 47.135,88-TL, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının 1970 yılından itibaren Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranlarını gösteren tablosunda Baz Yİ-ÜFE katsayısının 0,119419217, Haziran 2016 Güncel Yİ-ÜFE katsayısının 257,27, Güncelleme katsayısı (SKHA tarihindeki Yİ-ÜFE katsayısı /Keşif yılının Ocak ayında yayımlanan Yİ-ÜFE katsayısı formülüyle bulunur.) (h=g/f) 2154,343389, güncel tesis bedeli (ı=dxh) 101.546.873,60 TL, Enerji Hissesi Oranı (i) 0,448, Ortak Tesis Enerji Hissesi Bedelinin (j=ıxi) 45.492.999,37 TL olduğu, 02/02/2010 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen Bozdoğan Ovası Sulaması Sol Anakanalı İkmal İnşaatı'nın ihaleye esas ilk keşif bedelinin (a) 1.643.682,01-TL, keşif artışı ile son ihale bedelinin (b) 1. 643.682,01-TL, keşif bedeli x 1,3 (c=ax1,3) 1. 643.682,01-TL, Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığının 1970 yılından itibaren Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranlarını gösteren tablosunda Baz Yİ-ÜFE katsayısının 164.9356537, Haziran 2016 Güncel Yİ-ÜFE katsayısının 257,27, Güncelleme katsayısı (SKHA tarihindeki Yİ-ÜFE katsayısı /Keşif yılının Ocak ayında yayımlanan Yİ-ÜFE katsayısı formülüyle bulunur.) (h=g/f) 1,559820416, güncel tesis bedeli (ı=dxh) 2.563.848,76-TL, Enerji Hissesi Oranı (i) 0,448, Ortak Tesis Enerji Hissesi Bedelinin (j=ıxi) 1.148.604,24-TL olduğu, bu hesaplamalara göre Akçay HES Projesi Ortak Tesis Katılım Payı Hesabı, Tesisin İşletmeye Alınma Tarihi Temmuz 2011, 1. Taksit Ödemesinin Proje İçin Kalan Ortak Tesis Bedeli (A) 90.418.849,17-TL, (B) 2017 yılı Haziran Yİ-ÜFİ 257,27, (C) 2017 yılı Haziran Yİ-ÜFE 257.27, D=B/C Tefe Çeviri Katsayısı 1.000, Güncel Enerji Hissesi Bedeli (TL) E*D 90.418.849,17-TL, Ödenmesi Gereken Taksit Tutarı 9.041.884,92-TL olduğu, 2. Taksit Ödemesinin Proje İçin Kalan Ortak Tesis Bedeli (A) 81.376.964,25-TL, Ödenmesi Gereken Taksit Tutarı 10.386.200,61-TL, Geriye kalan tutarın 83.089.604,87-TL olduğunun görüldüğ; buna göre, dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP üzerinden tetkik edilen … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin E:… sayılı dosyası birlikte değerlendirildiğinde, ortak tesis bedellerinin ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen metodoloji ve kurallara göre hesaplandığı, dolayısıyla ortak tesis katılım payı 1. taksit ödemesine ilişkin hesaplamada herhangi bir yanlışlık olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:

Davacı tarafından, kamulaştırma bedellerine nasıl ulaşıldığına ilişkin hiçbir belgenin dosyaya sunulmadığı, malike kamulaştırma bedeli olarak ödenecek bedel yerine tüm giderlerle birlikte kamulaştırma bedelinin hesaba dâhil edildiği, ortak tesis bedelinin hatalı biçimde hesaplandığı, Akçay Hes enerji hissesinin hesaplamasının da yanlış olduğu, Bozdoğan ovası sulaması sol anakanal ikmal inşaatı giderlerinin hesaplamadan çıkarılması gerektiği, planlanan inşaat süresi 4 yıl olmasına karşın inşaatın 22 yılda bitirildiği, bu maliyetin inşaat süresinin uzamasında hiçbir kusuru olmayan kendilerine yüklendiği, ortak tesisler için kendilerince yapılan harcamaların hesaptan düşülmesi gerektiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacının kamulaştırma ve ortak tesis bedeli ile enerji hisse oranına ilişkin itirazlarının yerinde olmadığı, bu hususların Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin önceki aşamalarda vermiş olduğu bozma kararlarında tartışılarak sonuca bağlandığı ve iddiaların yerinde bulunmadığı, kusurlu imalatlara yönelik davacı iddialarının da yerinde olmadığı, davacının yapmış olduğu harcamaların ortak tesis bedeli hesabından düşülmesine ilişkin olarak mevzuatta düzenleme bulunmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,

5.2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 31/05/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.