11. Hukuk Dairesi 2009/10052 E. , 2011/2686 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 28.05.2009 tarih ve 2007/203-2009/207 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı, davalı kooperatif ortaklarından ...’un hissesini 10.12.2004 tarihli hisse devir sözleşmesi ile devraldığını, ortaklığa kabulü için kooperatif yönetimine yaptığı başvuruların sonuçsuz kaldığını, 22.05.2006 ve 05.07.2006 tarihli ihtarnameleri göndermesine rağmen talebinin kabul edilmediğini, hisse devir sözleşmesinden sonra taşıma izin belgesi çıkardığını, araç aldığını, ortaklığa kabul edilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, davalı kooperatife ortak olduğunun tespiti ile kooperatif ortaklığına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının hissesini devraldığı ... hakkında ihraç kararı alınması nedeniyle bu kişi tarafından açılan ihraç kararının iptaline ilişkin Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2007/73 E.sayılı dosyasının derdest olup sonucunun beklenmesi gerektiğini, müvekkilinin devir sözleşmesinden yaklaşık 2 yıl sonra haberdar olduğunu, davacının hisse devir sözleşmesinden sonra müvekkili kooperatif yönetim kuruluna usulüne uygun olarak başvurmadığını, anasözleşmenin 17.maddesine göre yönetim kuruluna yazılı olarak bildirilmesi gerektiğini, davacının hisse devir sözleşmesinin yapıldığı 10.12.2004 tarihinde ve ihtarname tarihlerinde anasözleşmesinin 10.maddesinde sayılan şartları taşımadığını, araç sahibi olmadığını, 27.03.2007 tarihinde araç sahibi olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, ... hakkındaki ihraç kararının kesinleştiği 29.11.2006 tarihine kadar bu kişinin kooperatifin ortağı olduğu, ...’un ortaklığının ihraç kararının kesinleşmesi ile sona erdiği, davacı ... ile ... arasındaki devir işlemi anasözleşmenin 17/1 maddesinde öngörülen şekilde yapılmadığından davacının ortaklık hakkını kazanmadığı, kooperatif ortaklığının kazanılması için devir işleminin kooperatif yönetimine yazılı olarak bildirilmesi gerektiği, yönetim kurulunun ortaklığa kabul kararının yazılı olarak bildiriminde bulunan kişiye ortak sıfatını kazandırıcı bir işlem olduğu, ortaklığa kabul için yazılı giriş bildirimi doldurularak kooperatife başvurulması ve bunun kooperatif tarafından kabulü gerektiği, devir işlemi her iki taraf arasında geçerli olup davalı kooperatife karşı ancak yönetim kurulu kararı ile hüküm ifade edeceği, somut olayda alınmış bir yönetim kurulu kararı olmadığı ve ...’un öldüğü gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, ortaklığın tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davacının hissesini devraldığı dava dışı ...’un davalı kooperatif tarafından ihracına dair verilen karara karşı davacı ... tarafından Sakarya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2007/73 E sayılı dosyası ile açtığı ihraç kararının iptali istemine ilişkin kararın kesinleştiği belirtilmiş ise de işbu davada verilen karar davacı ...’in ölümü nedeniyle mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizin 2009/13912 E. sayısı ile kayıt edilerek temyiz incelemesi için beklemektedir. Bu itibarla mahkemenin, dava dışı ...’un ihraç kararının kesinleştiği gerekçesi yerinde bulunmayıp 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2007/73 E.,2008/88 K. sayılı dosyasının sonucu beklenmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş,bozmayı gerektirmiştir.
Ayrıca, kooperatiflerde açık kapı ilkesi geçerli olup, anasözleşmenin 17. maddesindeki yönetim kuruluna yazılı başvuru koşulu, devrin geçerliliğine ilişkin değil, devrin kooperatife iletilmesi ve kabulü ispat bakımından düzenlenmiştir. Mahkemece, yönetim kuruluna bildirimin ortaklığın kazanılması için kazandırıcı işlem olduğu, devir işleminin yönetim kuruluna yazılı şekilde bildirilmediği, yönetimce alınmış kabul kararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi de doğru görülmemiş, anasözleşmede öngörülen ortaklık koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi bakımından bozmayı gerektirmiştir.