9. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı İdare bünyesinde alt işveren şirketler aracılığıyla çalışmakta iken 02.04.2018 tarihinde 696 ... Kanun Hükmünde Kararname (696 ... KHK) kapsamında sürekli işçi kadrosuna atandığını ve ücretinin asgari ücretin belirli bir oranda fazlası olarak belirlendiğini ayrıca davacıya her altı aylık dönemde %4 oranındaki ücret zammı yapılması gerektiğini, davacıya ... sözleşmesinde yer alan oran uygulanmadan sadece %4 oranında ücret zammı uygulandığını ve bu şekilde ücretlerinin eksik ödendiğini, bu durumun 4857 ... ... Kanunu'nun (4857 ... Kanun) 22 ve 62 inci maddelerine aykırılık teşkil ettiğini ileri sürerek ücret farkı, ikramiye farkı ve ilave tediye farkının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu olan alacaklarının zamanaşımına uğradığını, alt işveren işçisi olarak çalışırken sürekli işçi kadrosuna geçen davacının ücretinin ilgili mevzuat hükümleri ve sözleşme uyarınca belirlenerek eksiksiz ödendiğini, dava konusu taleplerin haksız olduğunu, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan işçilerin 696 ... KHK kapsamında, 02.04.2018 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçirildiğini, 375 ... Kanun Hükmünde Kararname'nin (375 ... KHK) geçici 23 üncü maddesi uyarınca idarelerce sürekli işçi kadrolarına geçirilen işçilerin ücret ve diğer mali ve sosyal haklarının belirlenmesinde esas alınacak toplu ... sözleşmesinin "Ücret zammı" başlığı altında ücret zamlarının belirlendiğini, toplu ... sözleşmesinin ücret zammı maddesinde %4 oranında zam yapılacağının belirtildiğini, davacıya sözleşme ve mevzuat hükümleri kapsamında tüm ücretlerin ödendiğini, bakiye alacağın bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; sürekli işçi kadrosuna geçiş sırasında davacı ile davalı Bakanlık arasında imzalanan ve 02.04.2018 günü yürürlüğe giren belirsiz süreli ... sözleşmesinin 7 nci maddesinde işçiye yapılacak ödemelere ilişkin her ay brüt asgari ücretin oransal fazlası üzerinden günlük olarak ödeme yapılacağının düzenlendiği, dosya kapsamında mevcut ücret bordroları dikkate alınarak davacının ilave tediye alacağının bulunduğu, dava konusu taleplere dayanak yapılan çerçeve toplu ... sözleşmesinin 35 inci maddesine göre işçilere ilave tediye dışında her yıl 60 günlük ücretleri tutarında ikramiye ödeneceğinin ve ikramiyelerin mart ve eylül aylarında ikişer taksitle ödeneceğinin düzenlendiği, bilirkişi raporu ve ıslah dilekçesinin dikkate alındığı belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; 03.09.2022 tarihi ve 31942 ... Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 13 üncü maddesinde yer alan düzenleme gereği, seri nitelikte olsa dahi ilk 10 dosyadan sonra gelen dosyalar bakımından yarı nispette vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, İlk Derece Mahkemesince bu düzenlemeye aykırı olarak ilk 10 dosya yönünden tam vekâlet ücret yerine %50 nispetinde indirim yapılmak suretiyle vekâlet ücreti belirlenmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bu yönden kaldırılarak lehine tam vekâlet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

2.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; 6356 ... Sendikalar ve Toplu ... Sözleşmesi Kanunu'nun(6356 ... Kanun) "Toplu ... sözleşmesinin hükmü" başlıklı 36 ncı maddesinde yer alan düzenleme ve Hukuk Genel Kurulunun konuya ilişkin emsal kararı gereğince ... ... sözleşmeleri ve toplu ... sözleşmesi hükümlerinin bire bir, ... ... ya da bütün olarak değil, konuların gruplandırılarak karşılaştırılması gerektiğini, ... ... sözleşmesindeki ücret ve ekleri ile ilgili hükümlerin, toplu ... sözleşmesinde yer alan ücret ve eklerine ilişkin düzenlemelerle, benzer şekilde, izin hakkına ya da ihbar önellerine ilişkin hükümlerin de karşılıklı olarak ve bütüncül bir nazarla karşılaştırılması gerektiğini, kaldı ki davacıya ait bordrolar incelendiğinde aylık ücret yanında ikramiye, ilave tediye, ... güçlüğü tazminatı, bakım tazminatı gibi sürekli nitelikte tahakkuk eden ücret ve ücret ekleri ilave edildiğinde ... sözleşmesinde belirlenen ücretin üstünde bir ücret ödendiğini, davacının dava dilekçesinde talep etmiş olduğu gibi her yıl belirlenen asgari ücrete ... sözleşmede belirtilen oranın eklenmesi, üstüne toplu ... sözleşmesinde belirlenen oranın eklenmesi ve hatta toplu ... sözleşmesi ile belirlenen tüm ücret kalemlerinin eklenmesi hâlinde sürekli işçi kadrolarında görev yapan personelin ücretlerinin fahiş bir hâl alacağını, bu ücretin de işçilerin kadroları ve özlük hakları ile bağdaşmayacağını, diğer çalışan personelin aldığı ücretlerle arasında büyük bir dengesizlik ve eşitsizlik oluşacağını, 08.09.2021 tarihinde imzalanmış olan toplu ... sözleşmesi ile yeni getirilen ücret uygulamaları karşısında davacı tarafça sunulan içtihatların emsal karar olma niteliğini kaybettiğini, sözleşmenin müvekkili İdarenin bilgisi dışında imzalandığını ve oran içerse dahi davalıyı bağlamayacağını, hüküm altına alınan alacaklara uygulanan faiz oranının hatalı belirlendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kadroya geçiş aşamasında işverenle imzalanan ... sözleşmesinde, asgari ücretin belli bir oranda fazlasının ödeneceği kararlaştırılmış ise sözü edilen kuralın her asgari ücret artış dönemi için işvereni bağlayacağı, davacının sürekli işçi kadrosuna geçirildikten sonra ücretine 375 ... KHK'nın 23 üncü maddesi gereğince toplu ... sözleşmesi kaynaklı %4 oranında zam yapılması ve toplu ... sözleşmesinden yararlanması gerektiği, bu yönden İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu, İlk Derece Mahkemesince dava şartı arabuluculuk tarihinin de dikkate alınarak alacakların hüküm altına alındığı, ücret ve ikramiye alacağına en yüksek banka mevduat faizi, ilave tediye alacağına yasal faiz işletilmesine karar verildiği, faiz başlangıcının arabuluculuk son tutanak tarihine göre belirlendiği anlaşıldığından, davalı vekilinin istinaf talebinin yerinde bulunmadığı, davacı vekili tarafında her ne kadar 11 Nisan 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tarife gereğince, ilk 10 dosya için 9.200,00 TL tam vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de davaların seri dava olarak açıldığı, tüm duruşmaların aynı gün yapıldığı ve aynı gün karar verildiği, tüm seri dosyalar içerisinde ilk sırada açılan dava ile 25 inci sırada açılan dava bakımından farklı bir uygulama yapılamayacağı, aksi hâlde davacılar arasında eşitsizliğe neden olunacağı değerlendirildiğinden, davacı vekilinin istinaf talebinin yerinde bulunmadığı belirtilerek tarafların istinaf başvurularının 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) inci alt bendi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz başvurusunda; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 22 nci maddesinde 11.04.2023 tarihinde yapılan değişiklik uyarınca seri şekilde açılan eldeki davalarda ilk 10 dosya için tam vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili; istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 696 ... KHK kapsamında sürekli işçi kadrosuna geçirilen davacı işçiye kadroya geçişte düzenlenen belirsiz süreli ... sözleşmesi hükümlerine göre ödenmesi gereken ücretin tespiti ile fark ücret, fark ikramiye ve fark ilave tediye alacaklarına hak kazanıp kazanmadığı, alacakların hesabı ve davacı lehine hükmedilen vekâlet ücreti konularına ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1.6100 ... Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.4857 ... Kanun'un 22, 32 ve 34 üncü maddeleri, 696 ... KHK ile 375 ... KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde, 6772 ... Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 ... Kanunla 6212 ... Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanun'un 1 vd maddeleri, 6356 ... Kanun'un 39 ve 53 üncü maddeleri.

3.696 ... KHK kapsamında kadroya geçen işçilerin geçiş aşamasındaki ücretlerinin tespiti ile ... ... sözleşmesinin ücrete ilişkin hükmünün ileriye etkisine ilişkin ilke ve esaslar, Dairemizin 03.05.2023 tarihli ve 2023/3001 Esas, 2023/6593 Karar ... ilâmında şu şekilde açıklanmıştır: "...

2.696 ... KHK'nın 127 nci maddesi ile 375 ... KHK'ya eklenen geçici 23 üncü madde çerçevesinde sürekli işçi kadrosuna geçirilen işçiler ile işveren arasında imzalanan ... sözleşmesinin ücrete ilişkin hükümlerinin doğru değerlendirilmesi son derece önemlidir. Dairemiz uygulamasına göre kadroya geçiş sırasında düzenlenen ... sözleşmesinde ücretin sadece asgari ücretin belli bir oranda fazlası yahut geçiş öncesindeki hizmet alım sözleşmesinde öngörülen ücret veya bu ücretin katları olarak belirlenmesi hâlinde, bu ücretin işçinin kadroya geçiş aşamasındaki ilk (temel) ücreti olduğu, taraflar arasında sonraki dönemler yönünden işvereni ücret artışı yapmakla yükümlü kılan bir düzenleme olmadığı kabul edilmektedir. Diğer taraftan ... sözleşmesinde ücretin her ay için asgari ücretin belli bir oranda fazlası şeklinde ödeneceğine yönelik hükümler ileriye etkili hükümler olarak değerlendirilmeli, bu hükümlerin sonraki dönemlere ilişkin ücret artışları yönünden işvereni bağlayacağı kabul edilmelidir. ..."

4.AAÜT'nin 13 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları şöyledir: "(1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez."

5.11.04.2023 tarihli ve 31942 ... Resmî Gazete'de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tarife şu şekildedir: "MADDE 1- 3/9/2022 tarihli ve 31942 ... Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 22 nci maddesinde yer alan “toplamda elli dosyaya kadar açılan seri davalarda” ibaresinden sonra gelmek üzere “ilk on dosyadan sonra gelen” ibaresi, “toplamda yüz dosyaya kadar açılan seri davalarda” ibaresinden sonra gelmek üzere “ilk elli dosyadan sonra gelen” ibaresi, “toplamda yüzden fazla açılan seri davalarda” ibaresinden sonra gelmek üzere “ilk yüz dosyadan sonra gelen” ibaresi eklenmiştir. MADDE 2- Bu Tarife yayımı tarihinde yürürlüğe girer."

3.Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 03.09.2022 tarihli ve 31942 ... Resmî Gazete'de yayımlanan AAÜT'nin 22 nci maddesinde; ilâmın İlgili Hukuk kısmının (5) numaralı paragrafında yer verilen şekilde değişiklik yapılmış olup sözü edilen değişiklik, 11.04.2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Buna göre seri olarak açılan ve seri şekilde sonuçlandırıldığı anlaşılan toplam 41 dosyanın ilk 10 dosyası içinde yer alan somut davada, davacı yararına tam vekâlet ücretine hükmedilmesi yerine %50 oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi hatalı olup bozma sebebidir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

Açıklanan sebeple;

1.Davalı tarafın tüm, davacı tarafın diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacı tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının, davacı lehine hükmedilen vekâlet ücretine ilişkin (8) numaralı bendinin hükümden tamamen çıkartılarak yerine; "Davacı lehine, davanın kabul edilen miktarı üzerinden AAÜT'nin 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince takdir olunan 9.200,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine," ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı tarafa iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.