Danıştay 12. Daire Başkanlığı

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/537 E.  ,  2023/2450 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin tarih … ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Zonguldak ili, Ereğli ilçesi, … Mahallesi camii imam hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının Y.A. isimli evli bir bayanla Kdz. Ereğli ilçesinde bulunan evinde, 2015 yılı Ağustos ayında, aynı yılın Kasım ayında Kozlu ilçesinde Y.A. isimli bayanın evinde ve 16 Şubat ve 27 Şubat 2016 tarihlerinde Yarma Mahallesi Cami imam-hatip odasında cinsel birliktelik yaşadıkları, söz konusu durumun davacı ve Y.A. tarafından ikrar edildiği; bu durumda; davacının sübut bulan eylemi nedeniyle Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-b maddesinde yer alan ''Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olması'' şeklindeki ortak niteliği kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 98/b maddesi gereğince görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Görevine son verilmesi için Yönetmelikte aranılan koşulların oluşmadığı, aynı fiil nedeniyle disiplin cezasıyla cezalandırıldığı, suç ve ceza arasında uygun bir dengenin bulunmadığı, uygulanan yaptırımın çok ağır olduğu ve adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygun olmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : İmam hatip olarak görev yapan davacının, görevine son verilebilmesi için "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu" şeklindeki ortak nitelik şartını kaybetmesinin gerektiği, diğer bir ifadeyle İslam töreleriyle bağdaşmayan bir davranışının yanında bu davranışın çevresinde bilinir olması şartının da gerçekleşmesi gerektiği açıktır.

Her ne kadar soruşturma konusu fiillerin İslam törelerine uygun olmadığı konusunda tartışma bulunmamakta ise de; söz konusu fiillerin çevresinde bilinir olduğuna ilişkin dava dosyasında mevcut herhangi bir bilgi veya belge bulunmadığı hususu göz önüne alındığında dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Dairemize devredilen dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davacının temyiz isteminin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 04/05/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (XX) KARŞI OY: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının "Özel şartları" belirleyen (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" kuralına yer verilmiş;

98.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren haller arasında sayılmıştır. 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında, "Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir." hükmü öngörülmüş; 15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; Zonguldak ili, Ereğli ilçesi, … Mahallesi camii imam hatibi olarak görev yapan davacının Y.A. isimli evli bir kadınla gayri ahlaki ilişki yaşadığı yönünde Y.A. isimli bayanın eşi M.A. tarafından, Diyanet işleri Başkanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'na gönderilen 09/03/2016 tarihli dilekçe üzerine davacı hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, davacının evli bir kadınla ilişkisi olduğundan bahisle, kadının eşi tarafından yapılan şikayet üzerine soruşturma başlatıldığı, dava dosyasında davacının, şikayetçinin ve kadının ifadeleri dışında söz konusu eylemin çevresinde bilinir olduğu hususunu ortaya koyacak her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut deliller bulunmadığı gibi, "çevresinde bilinir olması" şeklinde alenileşmediği, mesleğine ya da sosyal çevresine yansımalarının olduğuna dair bir bulgunun da bulunmadığı gözetildiğinde, Yönetmelikte aranan şartlardan birisinin gerçekleşmediği ve dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki .. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki Daire kararına katılmıyoruz.