11. Hukuk Dairesi

DAVACILAR : 1.Papas Olio A.Ş. vekili Avukat ... 2.Granturco Mısırcılık İmport Eksport Tarım Ürünleri Hayvancılık Lisanslı Depoculuk Gıda Maddeleri Ürt. Teks. Nak. .... Tic. San. A.Ş. vekili Avukat ... Avukat ...

Taraflar arasındaki tespit ve tahsis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü. I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; ... uyruklu Papas Olio A.Ş.'nin, diğer davacı (Edirne'de faaliyet gösteren) Granturco A.Ş.'nin en büyük ortağı olduğunu, Granturco A.Ş. ile davalı banka arasında kredi kullanımına ilişkin sözleşme olduğu, 3.000.000,00 USD kredi kulanıldığını ve bu kredi karşılığında da şirkete ait Edirne İli, Merkez İlçesi Tayakadın Köyü 218 ada 1, 2, 6, 14 parsel sayılı taşınmazlar üzerine banka lehine 500.000,00 euro değerinde ipotek konulduğunu, ayrıca ticari işletme rehin sözleşmesi düzenlendiğini, kredi sözleşmesinin 6 ncı maddesinin birinci fıkrası gereği kredinin 1.500.000,00 USD için ... Unicredit Bulbank'... banka garantisi temin edileceğinin kararlaştırıldığını, 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına göre bunun için ... Bankasının kabul ettiği içerikte referans mektubu verileceğinin kararlaştırıldığını, 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince sözleşmeye Papas A.Ş.'nin imza yetkilisi ...'nun müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imza attığının belirtildiğini, kefilin Granturco'nun ... Bankasındaki hesabına gönderdiği 1.664.600,00 USD ile ... Bankasından kullanılan kredi borcunun ödendiğini, Antonios'un ise kefaletten kaynaklanan haklarını Papas AŞ'ne devrettiğini, Granturco AŞ'de sözleşmeye uygun olarak ... Unicredit Bulbank'... kredi teminat mektubu ile kredi kullandığını ve Papas A.Ş.'ne ... Bankasından kullanılan kredi borcunun ödenmesinden dolayı olan borcunun ödenmediğini ve bu borcun teminat olarak ... Bankası lehine olan ipoteğin Papas A.Ş.'ye devrini istediklerini, bankaya bunu ihtaren bildirdikleri halde herhangi bir yanıt alınmadığını iddia ederek, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 596 ncı maddesi ve devamı maddeleri gereğince anılan ipoteklerin ve ticari işletme rehin sözleşmesinin Papas Olio A.Ş.'ne geçtiğinin tespiti ile tapu kaydının bu yönde düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı bankanın Papas Olio A.Ş. ile imzaladığı herhangi bir kredi sözleşmesi bulunmadığını, davacı Granturco A.Ş. ile 26.06.2017 tarihli 4.500.000,00 euro bedelli genel kredi sözleşmesi bulunduğunu bu sözleşmeye istinaden; 28.06.2007 tarihinde 200.000,00 euro, 26.06.2007 tarihinde 100.000,00 euro ve 11.07.2007 tarihinde 798.900,00 euro kredi kulanıldığını, kredilerin teminatı olarak, dava dilekçesindeki taşınmazlar üzerine 500.000,00 euro bedelli ipotek konulduğunu, kredi sözleşmesinin müteselsil kefiller ... ve ... ... olduğunu, Granturco A.Ş. adına bankaya gelen paralar ile borcun ödendiğini, ancak borcun ifasından önce Papas A.Ş.'nin halef olacağının 6098 sayılı Kanun'un hükümleri gereği bankaya bildirilmediğini ve halefiyet koşullarının oluşmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı Granturco A.Ş. ile davalı banka arasındaki kredi sözleşmesinde, davacının borçlandığı ve bu borcu için taşınmaz ipoteği ile ticari işletme rehni verdiği kredi miktarının 26.06.2009-30.12.2013 tarihleri arasında Granturco A.Ş.'nin davalı banka şubesindeki iki ayrı mevduat hesabından tahsil edilerek kapatıldığı, her ne kadar Granturco A.Ş.'nin hakim ortağı görünen Papas Olio A.Ş. tarafından da Granturco A.Ş. hesaplarına yatırılan para miktarları mevcut olduğu ve bu ortağın Granturco A.Ş.'den 31.12.2013 tarihi itibariyle 3.869.226,24 EURO alacaklı olduğu bilirkişi raporuyla tespit edilmiş ise de, Granturco A.Ş.'nin kredi borçlarının bu şirket tarafından ödendiğine ilişkin dosyada herhangi bir kanıt bulunamadığı, Papas Olio A.Ş.'nin, kredi borcu ile ilgili Granturco A.Ş.'nin halefi olduğunu gösteren bir veri bulunmadığı, halefiyet koşullarının oluşmadığı, davalı banka tarafından Papas A.Ş.'ye devredilmesi gereken bir ipotek ve rehin durumu bulunmadığı, Granturco A.Ş. ile davalı banka arasındaki kredi ilişkisinde kredi borcunun ödenmesi durumunda kural olarak kredi ile ilgili konulan ipotek ve rehinlerin kaldırılması gerektiği, Granturco A.Ş.'nin "mevcut ipotek ve rehnin diğer şirkete geçmesini" istemekte hukuki yararının da bulunmadığı, Granturco A.Ş.ile Papas Olio A.Ş.'nin, iddia ettikleri kredi borcu ödeme durumuna göre her halükarda kendi aralarında bağımsız bir ipotek veya rehin tesisi yapabilecekleri, bu konuda davalı bankaya karşı açılan davanın haklı bir dava olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekillerince istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili Papas Olio A.Ş.'nin diğer davacı Granturco A.Ş.’de en büyük ortak durumunda olduğunu,

Granturco A.Ş.'nin davalı bankadan arasından kredi kullanımına ilişkin sözleşmede kredi garantörü durumunda olduğu, bu kefilliği de davalı banka tarafından kabul edildiğini, Granturco A.Ş. tarafından kredi borcu için ayrıca, bir kısım taşınmazlan ipotek edidiğini, keza işletme rehninin de verilmiş bulunduğunu, davacı Granturco A.Ş.’nin kredi borcu, borcu garantör ve kefil sıfatı ile müvekkili Papas Olio A.Ş. tarafından ödendiğini, ancak, davacı Granturco A.Ş.'nin davalı ...

Bankası A.Ş.'ne olan kredi borcunu ödeyen davacı şirkete borcunu ödemediği için banka lehine ... olduğu ipoteklerin Papas Olio A.Ş.’ye devrini talep edildiğini, davalı bankanın bu talebi kabul etmeyerek reddetmesi üzerine işbu davanın açılması sorunu olduğunu, bu nedenle, haklı ve yasa gereğince mümkün olan işbu davanın mahkemece reddine karar verilmesinin usulsüz ve yasaya aykırı olduğunu, kredi borcuna ilişkin yapılan protokolde banka garantisi temin edildiği ve kefil sıfatıyla müvekkili şirket adına sözleşmeye dâhil olduğunun ... olduğunu, Granturco A.Ş.’ye ait kredi borcun ifa edildiği davalı tarafça kabul edilmekle birlikte, kredi borcunun ödendiğine ve ödemenin müvekkili Papas Olio A.Ş. tarafından yapıldığına ilişkin bir uyuşmazlık bulunmadığını, davalı bankanın alacak hakkının sona erdiğini, Granturco A.Ş.’ye ait kredi borcunu ifa eden müvekkilinin kanuni halef olarak kabulü gerektiğini, 6098 sayılı Kanun'un 127 ncı maddesi kapsamında başkasının borcunu için rehnedilen şeyi rehinden kurtaran müvekkili şirket alacaklının haklarına halef olduğunu, bu konuda, ilgili Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 03.07.2014 tarih ve 2014/8549 E., 2014/12220 K. sayılı kararında borcun üçüncü kişi tarafından ödendiğinin taraflar arasında ihtilafsız olduğu ve ödeme yapan üçüncü kişinin alacaklıya ifada bulunduğu oranda alacaklının haklarına halef olacağının yer aldığını, Papas Olio A.Ş. yetkilisi Antonios Papatheodou kefil sıfatıyla sözleşme imzaladığında, 6098 sayılı Kanun'un 596 ncı maddesi gereğince kefilin, borçluya ait borcu ifa etmekle alacaklının haklarına halef olacağını, yukarıda belirtilen sebep dışında ayrıca kefaletten kaynaklanan kanuni halefıyet doğduğunu, ihtarnamede Granturco A.Ş.’nin kredi borcu için müvekkili Papas Olio A.Ş.'nin ifada bulunmak amacıyla Granturco A.Ş.’nin hesaplarına para gönderildiği ve şirketler arasında borcun müvekkili tarafından ödendiği konusunda ihtilaf olmadığının ihtarının yapıldığını, davalı bankaya birlikte başvuran borçlu Granturco, A.Ş.’nin müvekkilinin halefıyetine yönelik rızası ve talebi açıkça anlaşıldığını, bankanın 30.12.2013 tarihi itibariyle Granturco A.Ş.’nin nakit kredilerin kapandığı hususunu kabul ettiğini, davalı banka lehine tesis edilen ipotek hakkının, asıl alacağa(kredi sözleşmesi) bağlı olduğundan ve bankanın kredi borcuyla ilgili başkaca alacağı kalmadığından tapuda banka lehine tesis edilen ipotek hakkı ... hak durumunu yansıtmadığını, kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun kapatılmasından bu yana haksız ve hukuka aykırı olarak davalı bankanın ilgili taşınmazlar üzerinde ipoteği sürdüğünü, kanuni halef olan müvekkili şirkete ipotek haklarının devrinin yapılamadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davacı Granturco A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kredi sözleşmesinin kefili gözüken Antonios Papatheodorou'nun aynı zamanda Papas Olio Anonim Şirketinin de ortağı ve temsilcisi bulunmakta olup kefaletten kaynaklanan borcu Papas Olio A.Ş. hesabından ödediğini ve kefaletten ... haklarını Papas Olio A.Ş.'ye devrettiğini, bu nedenle ipoteğin temlikini isteme hakkının Papas Olio A.Ş.'ye ait olup savunmanın yerinde olmadığını, kefeleten yapılan ödeme nedeniyle 6098 sayılı Kanun'un 591 nci maddesi gereğince ipoteğin devrini isteme haklarının bulunduğunu, yine 6098 sayılı Kanun'un 208 ... maddesi ve 6098 sayılı Kanun'un 592 nci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ipoteklerin müvekkiline devri gerekirken bundan kaçınılmasının haksız olduğundan davanın haklı ve yerinde olduğunu, ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile banka tarafından düzenlenen kredi tahsilatlarına ilişkin dekontlarda taksit bedellerinin davacı Granturco A.Ş.'nin mevduat hesabından karşılanarak ödendiğinin yazılı olduğu, kredi taksit ödemelerinin Papas Oil JSC tarafından yapıldığına ilişkin bir açıklamanın mevcut olmadığı, kredi borcunun davacı Granturco A.Ş.'nin davalı banka şubesindeki iki ayrı mevduat hesabından tahsil edilerek kapatıldığı, davacı ...Ş. tarafından davacı Granturco A.Ş. hesaplarına yatırılan paranın da borç olarak verildiği şerhiyle gönderildiği, Granturco A.Ş.'nin kredi borçlarının bu şirket tarafından bankaya ödendiğine ilişkin kanıt sunulmadığı gibi, davacı ... şirketinin diğer davacı ile davalı banka arasında imzalanan kredi sözleşmesi ve tarihsiz protokolün tarafı olmadığı, kredi borcunun kefili de olmadığı, Papas Olio A.Ş.'nin 6098 sayılı Kanun'un 127 ve 596 ncı maddeleri kapsamında davalı banka tarafından Papas A.Ş.'ye devredilmesi gereken bir ipotek ve rehin durumu bulunmadığı, mahkeme gerekçesinde de işaret edildiği üzere, davacıların kendi aralarındaki iç ilişkide davacı Granturco A.Ş. ile davalı banka arasındaki kredi ilişkisinde kredi borcunun ödenmesi durumunda, borçların teminatı olan ipotek ve rehinlerin kaldırılması istendiği, sonrasında kendi aralarında bağımsız bir ipotek veya rehin tesisi de yapmaları mümkün olduğu gerekçesiyle davacılar vekillerince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekillerince temyiz dilekçelerinde özetle;

istinaf dilekçelerinde belirtilen nedenleri ileri sürerek kararın bozulmasını istemişlerdir. C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı Granturco A.Ş. ile davalı banka arasındaki kredi sözleşmesi gereğince, davacıya ait taşınmaz üzerine konulan ipotek ile bu konudaki ticari işletme rehin sözleşmesinin halefiyet yolu ile diğer davacı ...Ş.'ye intikal ettiğinin tespiti ve bunun tapuya tescili istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2.6098 sayılı Kanun'un 127 ve 596 ncı maddeleri.

3.Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.