11. Hukuk Dairesi

Dava, adi ortaklığın yüklenicisi kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi kapsamında arsa sahibine tapu iptal ve tescil davası açmak, açılacak davada adi ortaklığı temsil etmek, ortaklığa ait malları korumak ve diğer yasal yollara müracaat etmek, arabuluculuğa müracaat etmek ve arabuluculuk aşamasında adi ortaklığı temsil etmek üzere kayyım atanması istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Adi ortaklık, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir (TBK. 620/1 md.). Diğer bir anlatımla, adi ortaklık birbirini tanıyan, birbirlerinin kabiliyet ve şahsiyetlerine güvenen, eşit ve aynı durumda olan gerçek veya tüzel kişilerin, müşterek amacın gerçekleştirilmesini sağlayacak vasıtaları (sermaye paylarını) ortaklığa getirme konusunda karşılıklı ve uygun irade beyanlarının birbirine ulaşmasıyla teşkil eden bir kişi topluluğudur. Buna göre adi ortaklığın unsurları kişi, müşterek amaç, müşterek amaç uğruna birlikte çaba, katılım payı (sermaye) ve sözleşme bağı şeklinde belirtilebilir. Bu nedenle, her olayda bu unsurların var olup olmadığının araştırılması gerekir. Ortakların müşterek amaca ulaşmak için birlikte çaba sarf etmek konusunda yükümlülük altına girmeleri, adi ortaklığın varlığı bakımından zorunludur. Eldeki davada, davacı ... Şti. ile dahili davacı ... Şti. arasında 17.12.2018 tarihli adi ortaklık sözleşmesi imzalandığı, kurulan adi ortaklık kapsamında, dahili davalı ... Şti. ile dava dışı arsa sahibi .... Şti. arasında düzenlenen Kuşadası 3. Noterliğinin 25.10.2018 tarihli ve 10084 yevmiye numaralı düzenlenme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesine belirtilen ... İli ... İlçesi, ... Mevkii, ... Ada, .... Parselde kayıtlı taşınmazda yapılacak bağımsız bölümlerin yüklenicilik görevinin ortaklık olarak gerçekleştirilmesi kararlaştırılmış; sözleşmenin 3. maddesinde, kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesindeki tüm maddi giderlerin ... Şti. tarafından karşılanacağı, gelirlerden ilk bu giderlerin düşüleceği, elde edilecek gelirin ortaklar arasında yarı yarıya paylaşılacağı; tapuda ferağ aşamasında tarafların tek başlarına kendilerine düşen gayrimenkuller üzerinde tasarrufta bulunamayacakları, hakedişe göre arsa sahibinden alınacak tapu haklarını her iki firma yetkililerinin %50'şer oranda eşit şekilde beraber tapu alıp satabilecekleri, istenirse her iki yetkilinin ortak bir kişiye vekalet de verebilecekleri: sözleşmenin 25.10.2020 tarihinde sona ereceği; sözleşmenin 6. maddesinde tarafların projenin yürütülmesi bakımından işverene karşı ortaklaşa ve birlikte sorumlu oldukları, tarafların yönetim kurulunun kararına dayalı olmaksızın 3. kişilerle giriştikleri hukuki ilişkilerin sorumluluğunun bu ilişkiye giren tarafa ait olduğu; sözleşmenin 7. maddesinde yönetim kurulunun projenin herhangi bir aşamasında gereksinim olması halinde taraflardan payları oranında ortak girişim adına ödeme yapmalarını isteyebileceği düzenlenmiştir. Sözleşmede adi ortaklığın temsiline ilişkin bir düzenlemenin yapılmadığı anlaşılmaktadır. Kuşadası 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/141 E. Sayılı dosyasında davacı (eldeki davada dahili davacı) ... Şti. tarafından, davalı (eldeki davada davacı) .... Şti. aleyhine, davalı şirketin sermaye koyma borcunu yerine getirmediği ileri sürülerek adi ortaklığın feshinin talep edildiği;.... Şti. tarafından açılan karşı davada ise, davacı tarafın ortaklık nedeniyle hissesine düşen taşınmazların bir kısmını sattığı iddia edilerek tasfiye sürecine kadar adi ortaklığın yönetimi için kayyım atanması ve inşa edilen bağımsız bölümler üzerine devir ve temlikin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulması, adi ortaklığın haklı sebeple fesih ve tasfiyesinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Eldeki davada davacı ... Şti. tarafından, arsa sahibine dava açmak ve diğer hukuki yollara başvurmak üzere adi ortaklığa temsil kayyımı atanması talep edilmiş ise de, adi ortaklığın Kuşadası 3. Noterliğinin 25.10.2018 tarihli ve 10084 yevmiye numaralı düzenlenme şeklinde kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olmadığı, kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin arsa sahibi ... Şti. ile ... Şti. arasında düzenlenmiş olduğu anlaşılmakta olup; ilk derece mahkemesince, kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin akidi ... Şti. olduğundan, arsa sahibine karşı açılacak davada adi ortaklığın aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunun değerlendirilmesi, öte yandan adi ortaklığın tarafları arasında görülmekte olan Kuşadası 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/141 E. sayılı dosyasında, adi ortaklığa temsil kayyımı atanıp atanmadığının araştırılması, ayrıca fesih davasında atanan tasfiye memurunun da adi ortaklık adına dava açma ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunun değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir. Eksik inceleme ile karar verilemeyeceğinden, bu eksiklikler giderilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yukarıda belirtilen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi isabetli görülmemiştir. Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.