Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/572 E.  ,  2023/2579 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVACI) :... Metalurji Kimya Gıda Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nce 02/03/2021 tarihinde gerçekleştirilen "500 Ton Çinko Oksit Alımı" ihalesi uhdesinde bırakılan ve sözleşme imzalamaya davet edilen davacı şirketin mücbir sebep göstermeksizin sözleşmeyi imzalamadığından bahisle geçici teminatın iade edilmeyeceğine dair ... tarih ve E:... sayılı yazı ile bildirilen işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; uyuşmazlığa konu ihale üzerinde bırakılan davacı şirketin ... tarih ve ... sayılı yazıyla sözleşme imzalamaya davet edildiği, davacı şirket tarafından, 01/04/2021 tarihli dilekçe ile hammadde temininde yaşanan sorundan dolayı sözleşme imzalayamayacaklarının bildirildiği, bunun üzerine davalı idarece üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep göstermeksizin sözleşmeyi imzalamadığından bahisle davacı şirketin nakit geçici teminatının irat kaydedildiği ve ayrıca ilgili Bakanlık tarafından davacı şirketin 6 ay süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği, davacı şirket tarafından, irat kaydedilen 44.400,00-USD tutarındaki geçici teminatının iadesi talebiyle davalı idareye yapılan başvurunun, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E:... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, 6 ay süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ihaleden yasaklama kararının iptali istemiyle ise Mahkeme'nin E... sayılı dosyasında dava açıldığı, anılan bu davada ... tarih ve K... sayılı karar ile "Olayda, davacı şirket tarafından, yerli malını temin edecekleri tek firma olduğu belirtilen firmanın istenilen üretim kapasitesine erişememesi nedeniyle sözleşmeyi ellerinde olmayan sebeplerle imzalayamadıkları, dolayısıyla içinde bulunulan durumun mücbir sebep olarak kabulü gerektiği ileri sürülmüşse de, söz konusu durumun basiretli bir tacir için öngörülemez nitelikte bir durum olmadığı, tedarik sorununun tedarikçi firma ile kendi aralarındaki bir mesele olup sözleşmenin imzalanması ve işin yürütümüne ilişkin sorumluluğun kendilerine ait olduğu, dolayısıyla söz konusu durumun mücbir sebep olarak kabul edilebilecek haller arasında değerledirilebilmesinin mümkün bulunmadığı, bu durumda davacı şirketin üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep hali dışında usulüne göre sözleşme yapmadığının anlaşıldığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olduğu, davacı şirketin, üzerinde ihale kalmasına rağmen, mücbir sebep hali bulunmaksızın sözleşmeyi imzalamadığı anlaşıldığından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 44. maddesi uyarınca davacı şirketin gelir kaydedilen geçici teminatının iade edilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu ihale şartnamesinde yer alan şartlar dahilinde yerli malını temin edecekleri tek firma olan İpek Mobilya A.Ş. Çinkom Şubesi'nden almış olduğu taahhüt ile teklif verildiği, ancak anılan firmanın istenilen üretim kapasitesine erişememesi nedeniyle ihale konusu çinko oksitin taraflarına teslim edilemeyeceğini bildirdikleri, sözleşmeyi ellerinde olmayan sebeplerle imzalayamadıkları, yerli malının temin edileceği tek firma anılan firma iken, sözleşme aşamasında tedarik sağlayamayacaklarını bildirmelerinin taraflarınca öngörülemez nitelikte olduğu, bu durumun 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 10. maddesinde düzenlenen mücbir sebep tanımlamasındaki şartları sağladığı, bu sebeple içinde bulunulan durumun mücbir sebep olarak kabulü gerektiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, davalı idare tarafından, davanın ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, süre aşımı nedeniyle de davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Tarafların temyiz istemlerinin reddine,

2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,

4.Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine,

5.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.