Danıştay 3. Daire Başkanlığı

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/3703 E.  ,  2023/3788 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesi uyarınca talep edilen teminatın süresinde verilmemesinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket hakkında mükellefiyetinin re'sen terkin edilmesine dair işlem, … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda davacının sahte belge düzenlediğine dair somut tespitler bulunmadığı ve davacının münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirmediği sonucuna varılarak iptal edildiğinden 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesi kapsamında istenen teminatın verilmediğinden bahisle davacının takibinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu ödeme emri iptal edilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Olayda, 213 sayılı Kanun'un 153/A maddesi uyarınca yapılan tahakkuka ilişkin vade belirleme yazısında, Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrasında yer alan amir hükme rağmen söz konusu işleme karşı ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağının ve başvurusu sürelerinin gösterilmediği dolayısıyla davacı şirketin bu işleme karşı meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkını kullanmasına imkan verilmeyerek, hak arama hürriyetinin önüne geçildiğinden davacı şirket adına düzenlenen ödeme emrinde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusu kabul edilerek Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra dava konusu ödeme emri iptal edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesi kapsamında hangi hallerde teminat isteneceğinin ve teminat istemede uygulanacak usulun gösterildiği, bu amir hüküm gereği teminat isteme yazısının düzenlendiği ve belirtilen tutarın otuz günlük yasal süre içinde gösterilmesi gerektiğinin belirtildiği, söz konusu yazıda ayrıca dava açılması halinde davanın açılacağı merci ile dava açma süresinin ayrıca belirtilmesi gerektiği yönünde herhangi bir yasal düzenlemenin olmadığı, kaldı ki davacı adına tanzim edilen ödeme emrinde itiraz edilebilecek/dava açılabilecek merci ile bunun hangi süre zarfında yapılabileceğinin açıkça gösterildiği, bu durumda davacının savunma hakkının kısıtlandığından ve adil yargılanma hakkının ihlal edildiğinden bahsetmenin mümkün olmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

Davacı hakkında 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin olarak sahte belge düzenleme fiilinden dolayı vergi tekniği raporu düzenlendiği, söz konusu raporda davacı şirketin 01/12/2016 tarihinden 31/12/2017 tarihine kadar gerçek anlamda bir ticari faaliyetinin olmadığı ve düzenlediği faturaların gerçek bir mal teslimi ve hizmet ifasına dayanmadığı tespitlerine yer verilerek, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesinin 1. ve 2. fıkraları kapsamında davacı şirkete 26/03/2019 tarihinde tebliğ edilen … tarih ve … sayılı yazıyla 30 gün içerisinde, tüm vergi borçlarının ödenmesi ile 296.400,95-TL tutarında teminat verilmesi gerektiği, şartların yerine getirilmemesi halinde, işe başlama bildirimine ilişkin evrakların saklıya alınacağı yönünde bildirimde bulunulduğu, söz konusu teminatın verilmemesi üzerine 296.400,95-TL'lik tutarın tahsili amacıyla dava konusu ödeme emrinin tanzim ve tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesinin 1. fıkrasında; başkaca bir ticari, zirai ve mesleki faaliyeti olmadığı halde münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirdiğinin vergi incelemesine yetkili olanlarca düzenlenen rapor ile tespit edilmesi ve mükellefiyet kaydının devamına gerek görülmediğinin raporda belirtilmesi üzerine işi bırakmış addolunan ve mükellefiyet kayıtları vergi dairesince terkin edilenlerden, serbest meslek erbabının, şahıs işletmelerinde işletme sahibinin, adi ortaklıklarda ortaklardan her birinin, ticaret şirketlerinde; şirketin, kanuni temsilcilerinin, yönetim kurulu üyelerinin, şirket sermayesinin asgari % 10’una sahip olan gerçek veya tüzel kişilerin ya da bunların asgari % 10 ortağı olduğu veya yönetiminde bulundukları teşebbüslerin, tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde bunları idare edenlerin veya düzenlenen raporda fiillerin işlenmesinde bilfiil bulundukları tespit edilenlerin işe başlama bildiriminin alınması halinde, bunlar adına mükellefiyet tesis edilebilmesi için işe başlama bildiriminde bulunanların ve mükellefiyeti terkin edilenlerin tüm vergi borçlarının ödendiği ve 6183 sayılı Kanun'un 10. maddesinin birinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde sayılan nev’iden ... Türk Lirasından ve düzenlenmiş olan sahte belgelerde yer alan toplam tutarın % 10’undan az olmamak üzere teminat verilmiş olması şart olduğu hükmüne yer verilmiş olup, aynı maddenin 3. fıkrasında ise; birinci fıkrada sayılanların, mükellefiyeti bulunan adi ortaklık, ticaret şirketleri ve tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin kanuni temsilcisi, yönetim kurulu üyesi, idarecisi, asgari % 10 ortağı olması, bunları devralması, kısmen veya tamamen bunlara devrolunması halinde, keyfiyetin vergi dairesinin ıttılaına girdiği tarihten itibaren bir ay içinde birinci fıkrada yer alan şartların yerine getirilmesi bu mükelleflerden yazılı olarak isteneceği, otuz günlük süre içinde şartların yerine getirilmemesi ve sayılan kişilerin statülerinin devam ettirilmesi halinde, istenilen teminat tutarı verilen sürenin son günü vade tarihi olarak kabul edilmek suretiyle mükellef adına teminat alacağı olarak tahakkuk ettirileceği, tahakkuk ettirilen teminat alacağı, gecikme zammı tatbik edilerek mükelleften, birinci fıkrada sayılan kişilerin teminat isteme tarihi itibarıyla tahakkuk etmiş tüm vergi borçları ise mükellef müşterek ve müteselsil sorumlu olmak üzere, bu kişilerden 6183 sayılı Kanun uyarınca takip ve tahsil edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 153/A maddesi gereğince düzenlenen ödeme emrine karşı açılan davada, davacıya tebliğ edilen yazı içeriğindeki durumların gerçekleşip gerçekleşmediği ve hukuka uygunluğu incelenebilecek olup söz konusu yazıda, bu işleme karşı başvurulacak kanun yolu, merci ve süresi gösterilmediğinden bahisle hak arama özgürlüğünün ihlal edildiğinden bahsedilemeyeceği neticesine varılmakla birlikte davacı şirket hakkında mükellefiyetinin re'sen terkin edilmesine dair işlem, … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunda davacının sahte belge düzenlediğine dair somut tespitler bulunmadığı ve münhasıran sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirmediği sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptal edildiğinden dolayısıyla değinilen yasal düzenleme kapsamında istenen teminatın verilmediğinden bahisle söz konusu teminat tutarının tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen ödeme emrinin hukuka uygun olduğundan bahsedilemeyeceğinden yazılı gerekçeyle verilen Vergi Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

2.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 16/10/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.