Danıştay 4. Daire Başkanlığı

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2020/6288 E.  ,  2023/4404 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Elektrik Elektronik İnşaat Tesisat Taahhüt Emlak Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen tekerrür uygulamalı vergi ziyaı cezalı 2014/1 ila 7,12 dönemleri katma değer vergisinin kaldırılması istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ilgili dönemde davacının fatura aldığı Kızılbey Vergi Dairesi mükellefi ... İnş. Elekt. Tic. İth. İhr. A.Ş. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun incelenmesinden, mükellef kurumun davacıya düzenlediği faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına ayanmadığı yönünde açık ve somut verilere dayalı yeterli tespit bulunmadığından vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Yapılan işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.

Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.

Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır. Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmaların düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellefler hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.

Davacının fatura aldığı Kızılbey Vergi Dairesi mükellefi ... İnş. Elekt. Tic. İth. İhr. A.Ş. hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda, şirketin "... Mah. ... Sk. ... Altındağ/Ankara" adresinde evde kullanım amaçlı elektrik tesisat malzemesi toptan ve perakende ticareti ile iştigal ettiği, 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait yasal defterlerinin tasdikinin yapıldığı, işe başladığı iş yerini ... isimli şahıstan aylık kira bedeli 4.600,00 TL olarak kiraladığı, ... Cad. ... Ulus/Ankara adresinde yapılan 28/01/2013 tarihli işe başlama yoklamasında, şirketin 11/01/2013 tarihi itibariyle işe başladığı, elektrik malzemeleri toptan ve perakende satışı, inşaat, hırdavat işi ile iştigal edeceği, iş yerinde 2000 adet ampul, 30 adet sigorta kutusu, 600 metre kablo gibi ticari mal, demirbaş olarak ise 1 masa ve 3 sandalye bulunduğu, 09/12/2015 tarihinde yapılan e-yoklamada ise, faaliyet konusunun toptan elektrik malzemesi satışı ve montaj işi olduğu, 01/06/2016 tarihli yoklamada kapının kilitli olduğu, tabelada başka firma unvanının yer aldığı, camların içerisi görülmeyecek şekilde kapalı olduğunun görüldüğü, şirketin 2014 hesap döneminde bildirimlerine yansıttığı satışlarının 423 belge karşılığı 12.325.069,00 TL olduğu, mal aldığını bildirimlerine yansıtan mükelleflerin 389 belge karşılığı 11.460.842,00 TL bildirimde bulundukları, bildirimlerine yansıttığı alımlarının ise 187 belge karşılığında 11.623.029,00TL olduğu, mal sattığını bildirimlerine yansıtan mükelleflerin 223 belge karşılığında 8.541.842,00 TL bildirimde bulundukları, şirketin 2014 yılında mal aldığı firmaların %13 hakkında sahte belge düzenlediğine dair rapor bulunduğu, 2014 yılı yasal defterinde kapanış kayıtlarının usulüne uygun olarak yapılmadığının görüldüğü, bu durumun sorulması üzerine şirket temsilcisinin, muhasebe işlerinden anlamadığını, bu işlerle muhasebecisi ...'in ilgilendiğini beyan ettiği, gerçekte alış faturası bulunmayan ancak deftere fatura olarak kaydedilen tutarlara ilişkin olarak ise spottan faturasız olarak malzeme alıp sattıklarını, söz konusu eksikliklerin de bu belgesiz spot alımlarla ilgili olduğunu, ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti.'den yapılan yüksek tutardaki mal ve hizmet alımları için söz konusu alım tutarlarının doğru olduğu, nakliye dükkanlarının yan yana olması sebebiyle doğrudan alım yapıldığı, o aralar çalışılan firmaların anılan firmalar olduğunu belirttiği, yüksek satış tutarları beyan etmesine rağmen deposunun olmadığının tespit edildiği, bu hususa ilişkin olarak şirket temsilcisince, ... ve ... iş hanında deposunun olduğu fakat bunu bildirmediklerinin ifade edildiği, SGK prim borçlarına ilişkin olarak primleri ödeyemediklerini, çalıştırdıkları işçilerin ofiste değil iş aldıkları yerlerde çalıştıklarını, işçilerin ücretlerini elden ödediklerini, dolayısıyla ödemeye ilişkin bir belge ibraz edemeyeceğini beyan ettiği, 2013 ve 2014 yıllarına ait kurumlar vergisi beyannameleri ile 2013, 2014, 2015 dönemlerine ait katma değer vergisi beyannamelerini verdiği, 2013 ve 2014 hesap dönemlerinde 3 aylık muhtasar beyannamesini verdiği, buna göre 2014 yılının ilk döneminde 5, ikinci döneminde 4, üçüncü döneminde 4, dördüncü döneminde 13 işçi beyan ettiği, 2015 hesap döneminde ise aylık muhtasar beyanname verdiği, ancak 9. aydan sonra beyanname vermediği, şirketin ödenmesi gereken toplam 731.682,38 TL borcunun bulunduğu, rapor tarihi itibariyle genel esaslara tabi olduğu, şirkette toplam sigortalı 20 kişinin çalıştığı hususlarının tespit edildiği, hali hazırda şirket sahibi ve yönetim kurulu başkanının ... isimli şahıs olduğu, anılan şahsın 31/12/2014 tarihinde mükellefiyeti re'sen terkin edilen ... Elektrik Ltd. Şti.'nin de genel müdürü olduğu, 04/12/2015 ve 15/12/2015 tarihli defter belge isteme yazılarının şirketin bilinen son iş yeri adresine ve temsilcinin mernis adresine tebligata çıkarıldığı ancak adreste bulunmama, adresin kapalı olması gibi nedenlerle tebliğ edilemediği, son beyannameleri veren muhasebeci ile kurulan irtibat sonucu şirket yetkilisinin tebligatı müfettişlik adresinde elden aldığı, yapılan karşıt incelemelerde; mükellefin 2013, 2014, 2015 yıllarında mal sattığı ... Aydınlatma Ltd. Şti'nin yetkilisinin ilgili firmayla gerçek bir ticari faaliyetinin olduğu, kendisinden mal alındığı ancak 2015 yılında firmanın battığını bildiğini beyan ettiği, mükellefin 2013 ve 2014 yıllarında mal alımında bulunduğu ... İnş. Malz. Ltd Şti 'ni 20/04/2014 tarihinde devralan yetkilisi ... 'in ... A.Ş.'nin muhasebecisi olan ...'in oğlu olduğunun tespit edildiği, bu husus mükellef kurum temsilcisine sorulduğunda, temsilci cevaben “Ben şirketi devraldığımda şirket zaten sahte belge düzenleme işini yapıyordu. Ben de aldığımda bu işleri yapmaya devam ettim. Bana bunu 10.000,00 TL karşılında, 19 yaşındayken teklif ettiler. Bende paraya ihtiyacım olduğundan bu işlere girdim, çok pişmanım. Gereğini arz ederim.” beyanında bulunduğu, mükellefin 2013 ve 2014 yıllarında mal alımında bulunduğu ... Elk. Elekt Ltd Şti hakkında müfettişlikçe yapılan araştırmada şirketin sahte belge düzenleyicisi olduğu, gerçek bir faaliyeti olmadığı yönünde müfettişlikçe de kanaat oluştuğu, bu husus mükellef kurum temsilcisine sorulmuş, temsilci cevaben “Ben şirketi devraldığım 2013 sonlarında şirket zaten bul fatura işlerini yapıyormuş, ben aldığımda da benim insiyatifimde olmadan bir takım işler çevirmiş, fatura olaylarına girmişler. Benim şirketi devralmam karşılığında bana sadece 10.000,00 TL ve biraz harçlık verdiler. Ben kendi işim olan elektrikçilik işini yapıyordum, bu süreçte benim adıma pek çok işlem gerçekleştirmişler. Gereğini arz ederim.” beyanında bulunduğu, mükellefin 2015 yılında mal alımında bulunduğu ... 'ın ifadesinde, mükellefi kesinlikle tanımadığı, kendisine herhangi bir mal satışlarının olmadığı beyanında bulunduğu, mükellefin ... logolu müfettişliğe ibraz ettiği faturaların taklit fatura olduğu ve bu durumun matbaa tarafından doğrulandığı, mükellef kurum çalışanı ... ’nin ifadesinde, ... 'ı kişisel olarak tanımadığını, … bey isimli bir şahıs ile muhattap olduğunu, şirketin zaten batmak üzere olduğunu, maaşlarının düzenli ödenmediğini, fatura işlerinden haberdar olmadığını ve depoda durduğunu, yüksek sayıda işçi beyan edildiğini ancak o kadar kişi çalışmadığını, merkezde çok ciddi para hareketleri döndüğünü ve günlük 200.000,00 TL ila 300.000,00 TL para kazandıklarını beyan ve ifade ettiği, muhasebecisi ... ’in ifadesi: “İş yerine çokça gittim. İş yerinde elektrik malzemeleri satıyorlardı. İki katlı bir mağazaları vardı. Üst katı depo ve yazıhane olarak kullanılıyordu, yan binada da deposu vardı” şeklinde beyanda bulunduğu, şirketin 2013, 2014 ve 2015 hesap dönemlerinde küçük çaplı perakende satışlarının dışında gerçekten bir ticari faaliyetinin olmadığı, kuruluş tarihinden itibaren sahte belge düzenleyicisi olduğu tespitlerine yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen tespitlerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, mükellefin ekonomik, ticari ve teknik kapasite ve konumunun düzenlediği hasılat faturaları içeriği teslimlerde bulunmaya elverişli olmadığı, şube, depo ve araç bulunmadığı dikkate alındığında, ticari organizasyonlarına göre beyan edilen matrahlara ulaşılmasının ticari ve teknik icaplara uymadığı, kurulduğundan itibaren yüksek katma değer vergisi matrahı beyan ettiği halde ödenecek katma değer vergisinin çok düşük çıktığı, tahakkuk eden vergi borçlarının ödenmediği, Ba-Bs formlarının uyumsuz olduğu, mal alımında bulunduğu firmalar hakkında olumsuz tespitler bulunduğu, yapılan karşıt incelemelerde mükelleften fatura alan ve veren firma temsilcilerinin ifadelerinde taklit fatura ve sahte belge düzenlemeye dair beyanların bulunduğu hususları göz önüne alındığında, davacıya düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna ulaşılmakla, Vergi Dava Dairesi kararının bu mükelleften alınan faturalardan kaynaklanan kısmında isabet görülmemiştir. Öte yandan, yeniden verilecek kararda, dava konusu vergi ziyaı cezasının tekerrür nedeniyle artırılan kısmına ilişkin olarak da ayrıca bir değerlendirme yapılacağı tabidir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 21/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.