Danıştay 12. Daire Başkanlığı

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2021/8036 E.  ,  2023/2910 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem : İstanbul ili, Tuzla Piyade Okul Komutanlığında kursiyer olan davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla; davacının babasının FETÖ/PDY terör örgütü kapsamında alınan ifadelerde "…" isimli bir derneğin sohbetlerine katılan şahıslar arasında bulunduğu yolundaki bilginin alınması nedeniyle güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı, 21/01/2021 tarihli ve dosyanın yetki ret üzerine geldiği ... İdare Mahkemesinin 22/04/2020 tarihli ara kararı ile sorulması üzerine ilgili kurumlar ve Cumhuriyet Başsavcılıklarınca verilen bilgi ve belgelerden, davacı ve babası hakkında dava konusu işleme gerekçe olabilecek suç, soruşturma veya ihbar kaydına rastlanılmadığının bildirildiği, kendisi hakkında herhangi bir olumsuz tespitin bulunmayan davacının, babası hakkındaki istihbari bilginin tek başına güvenlik soruşturmasının olumsuz olmasını gerektirecek nitelikte ve ağırlıkta olmadığı sonucuna ulaşıldığından, kursiyer eğitiminin sonlandırılarak, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunduğundan, Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların tazmin edilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptaline, davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, dava tarihinden (06/12/2019) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine dair yapılan kanuni düzenlemenin (4045 sayılı Kanun'un 1. maddesine eklenen ikinci fıkrası) Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiği ve bu kararın da Resmi Gazete'de yayımlanarak 28/04/2020 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşıldığından, Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda, Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı; Anayasa'nın 138. maddesinin son fıkrası ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28. maddesinin birinci fıkrası uyarınca davacı hakkında verilen maddi ve hukuki koşullara göre uygulanabilir nitelikte olan iptal kararının “aynen” ve “gecikmeksizin” uygulanması amacıyla davalı idarece işlem tesis edileceği; öte yandan, 17/04/2021 tarihinde 7315 sayılı Kanun'un Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulduğu, davalı idarece, verilen iptal kararının uygulanması aşamasında ya da göreve başlatıldıktan sonra 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılabileceği gerekçesiyle, işlemin iptali yolunda verilen ilk derece mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümezliği ilkesi uyarınca, 4045 sayılı Kanun'un iptale konu maddelerinin yürürlükte olduğu dönemde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve usule aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, davalı idarece ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır. Öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu; idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı da ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen Anayasal ve yasal düzenlemeler ile idarenin hukuki sorumluluğu ilkesi uyarınca; Bölge İdare Mahkemesi tarafından hukuka aykırılığı saptanan ve iptal edilen dava konusu işlem nedeniyle, yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden (06/12/2019) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği açıktır.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde, Anayasa'nın 125. maddesi ile düzenlenen, idarelerin her türlü eylemlerinden ve işlemlerinden doğan zararları tazminle yükümlü tutulduklarına yönelik kural uyarınca, yapılan yargılama ile hukuka aykırılığı saptanan işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden (06/12/2019) itibaren davacıya ödenmesi gerektiği belirtilmemiş ise de, bu husus, anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,

2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının, dava tarihinden (06/12/2019) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının GEREKÇESİ DÜZELTİLMEK SURETİYLE ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 25/05/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.