Danıştay 4. Daire Başkanlığı

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/8601 E.  ,  2023/5124 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

KARŞI TARAF (DAVACI): … Kimya Temizlik Gıda Tekstil Turizm Reklam Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından işletilen "…" isimli işyerinde yapılan denetimde canlı müzik belgesinin olmadığından bahisle, 1.113,00-TL idarî para cezası verilmesine ve ruhsat dışı faaliyet kaldırılıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin Çankaya Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; olayda, dava konusu Encümen kararının davacı şirkete 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca 1.113,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin kısmında, mevzuat hükmü doğrultusunda Çankaya Belediye Encümeni'nce idari para cezasının verilmiş olduğu görülmüş, davanın bu kısmı yönünden hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediği, dava konusu kararın; işyerinin, ruhsat dışı faaliyet kaldırılıncaya kadar faaliyetten men'ine ilişkin kısmına gelince Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyerlerinin canlı müzik yayını yapabilmeleri için yetkili idarelerden izin almaları gerektiği açık olmakla birlikte, bu izin alınmadan canlı müzik yayını yapılması durumunda ruhsat dışı faaliyet kaldırılıncaya kadar işyerinin faaliyetten men edileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında, davalı idarece, sadece davacı şirketin izinsiz olarak gerçekleştirdiği müzik yayınına ilişkin faaliyetinin sonlandırılması gerekirken işyerinin tamamının faaliyetten men edilmesine yönelik olarak tesis edilen dava konusu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptali istemi yönünden davanın reddine, dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle, canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığından bahisle, davacının işletmekte olduğu ikinci sınıf lokanta olarak faaliyet gösteren işyerinin, Anayasal bir hak olan çalışma hakkını engelleyecek şekilde faaliyetten men edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde davacının canlı müzik izin belgesi almasının zorunlu olduğu, işyerine ait canlı müzik izin belgesi bulunmadığının sabit olduğu ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: … DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men edilmesine yönelik kısmının, Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyerlerinin canlı müzik yayını yapabilmeleri için yetkili idarelerden izin almaları gerektiği açık olmakla birlikte, bu izin alınmadan canlı müzik yayını yapılması durumunda ruhsat dışı faaliyet kaldırılıncaya kadar işyerinin faaliyetten men edileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında, davalı idarece, sadece davacı şirketin izinsiz olarak gerçekleştirdiği müzik yayınına ilişkin faaliyetinin sonlandırılması gerekirken işyerinin tamamının faaliyetten men edilmesine yönelik olarak tesis edilen dava konusu kararda hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, davalı idare tarafından işlemin iptal edilen kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine istinaf dairesi tarafından, izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verildiği görülmektedir.

Aleyhe hüküm verme yasağı uygulamada, kanun yoluna başvuran taraf aleyhine sonuç verici düzeltmelerin yapılmaması veya kurulacak yeni hükümde başvuran aleyhine olacak ilk hükümden daha ağır hüküm verilmemesi şeklinde tanımlanmaktadır. Bu ilkenin amacı mahkemece verilen kararın aleyhine bozulabileceği yahut aleyhe değiştirilebileceğini düşünen tarafın istinaf ya da temyiz yoluna başvurmaktan kaçınmasının önüne geçmek ve kanun yoluna başvurma hakkını kullanabilmesini sağlamaktır. Aleyhe hüküm verme yasağı olarak adlandırılan ve yerleşik yargı kararlarında da yer bulan bu kuralın, ilgililerin ihlal edildiğini düşündükleri haklarını korumak amacıyla herhangi bir endişe taşımaksızın dava açabilmelerini ve kanun yollarına başvurabilmelerini sağlamaya yönelik bir uygulama niteliği taşıdığından, Anayasanın 36. maddesinde ifade edilen hak arama hürriyetini temin eden bir yönü de bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle ilgililerin içinde bulunduğu hukuki durumunun ağırlaşmasına yol açacak biçimde yargı kararı verilmesi hak arama hürriyetinin etkin kullanımını engelleyecek, dolayısıyla adil yargılama hakkının ihlaline neden olacaktır.

Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ancak açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmesi gerekirken kanun yoluna başvuran taraf aleyhine mevcut hukuki durumdan daha ağır sonuç doğuracak gerekçeyle karar verilmesinde hukuki isabet, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin reddine,

2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 27/09/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.