14. Hukuk Dairesi

İNCELEME VE GEREKÇE Dava, alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine karşı itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara ve istinaf başvurusunun reddine dair ek karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Uyuşmazlık, davalı şirkete yapılan tebligatların, mahkeme kararının kesinleştirilmesinin, tüzel kişi olan davalı şirkete elektronik tebligatın gönderilmemiş olmasının, Tebligat Kanunu (TK)'nun 35 maddesi gereğince davalı şirkete yapılan tebligatlar sonucunda verilen hüküm ile kararın kesinleşmesi nedeniyle istinaf başvurusunun reddine dair ek kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, davalı şirketin paylarına dair olarak 04.06.2020 tarihinde dava dışı ... AŞ ile ... arasında pay devir sözleşmesinin gerçekleştirildiği, 04.06.2020 tarihli sözleşmede davalı şirket adresinin "... Mahallesi, ... Caddesi, No:... Pendik İstanbul" olduğu, dava dışı ... AŞ ile davacı şirket tarafından davalı şirkete 06.07.2020 tarihinde Kadıköy ... Noterliğinde düzenlenen ihtarnamenin gönderildiği, ihtarname içeriğinde 04.06.2020 tarihinde gerçekleştirilen hisse devir sözleşmesinin belirtilerek banka havalesi ile gönderilen bedelin belirtildiği ve şirket yetkilisi tarafından mali verilerin paylaşılmadığı, kötü niyetli şekilde şirket borçlarının saklanarak gerçek değerinden daha fazla satılmak istendiği belirtilmek suretiyle şirketin tüm hisselerinin değil %49 oranındaki hissenin alınarak yatırım yapmanın amaçlandığı belirtilmek suretiyle sermaye olarak gönderilen tutarın sermaye iadesi açıklaması ile gönderilmesinin talep edildiği, ihtarnamede davalı şirket adresinin yine Pendik İstanbul olduğu, 27.10.2020 tarihinde davacı tarafça davalı şirket hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında 150.000,00 TL asıl alacak ile birlikte ferileri toplamı 151.972,60 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip borçlusu davalı şirket adresinin Pendik İstanbul olarak gösterildiği, davalı şirketin icra takibine itiraz ettiği, davacı şirket tarafından iş bu dava öncesinde 25.02.2021 tarihinde arabuluculuk yoluna başvuruda bulunduğu, başvuruda, davalı şirket adresinin bu kez "... Köyü ... Evleri Blok No:... İç Kapı: ... merkez Düzce olarak gösterildiği, 31.03.2021 tarihinde anlaşamama tutanağı düzenlendiği, davacı vekili tarafından iş bu itirazın iptali davasının 30.12.2021 tarihinde açıldığı, dava dilekçesindeki davalı adresinin bu kez davalı şirketin önceki adresi olan Pendik İstanbul adresinin gösterilmiş olduğu, mahkemece çıkarılan tebligatın davalı şirketin adresten taşındığı gerekçesiyle 18.01.2022 tarihinde bila iade edildiği, dosya içerisine ibraz edilen İstanbul Ticaret Odasındaki davalı kaydına göre davalının Pendik İstanbul adresine TK'nın 35 maddesi gereğince dava dilekçesiyle birlikte yargılama aşamasındaki tüm dilekçelerin tebliğ edildiği, İstanbul Ticaret Odası'na ait sicil bilgilerinden davalı şirketin son işlem tarihinin 22.12.2020 olarak gösterilmiş olduğu, iş yeri nakdinin ise 28.02.2020 şeklinde belirtildiği anlaşılmıştır. Davalı şirket vekili tarafından dosyaya ibraz edilen Türkiye Sicili Gazetesi'nin 04.03.2021 tarih ve 10280 sayılı nüshasının 360.sayfasında ,davalı şirket adresinin Pendik İstanbul'da iken yeni adresinin ... Köyü ... Evleri, ... İdari Bina Blok No:... iç Kapı No:.. merkez Düzce olarak belirtildiği, 22.12.2020 tarihinde resen tescil edildiğinin ifade edildiği, 09.12.2020 tarihli genel kurul kararı ile gerçekleştirildiğini ve Pendik/İstanbul adresinde bulunan adresin merkez Düzce olarak değiştirildiğinden kayıtların resen silinmiş olduğunun ifade edildiği anlaşılmıştır. Yargılama aşamasındaki yapılan işlemler sonucunda tebligatların tamamının karar başlığında da belirtildiği üzere Pendik İstanbul adresine yapılarak davalı şirketin yokluğunda gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılmıştır. TK'nın 35. maddesinde, adres değiştirmenin bildirilmesi başlığı ile 35/1 bentte, kendisine ve adresine kanunun gösterdiği usullere göre tebliğ yapılmış olan kimsenin adresinin değiştirirse yenisine hemen tebliğ yaptırmış olan kaza merciine bildirmeye mecbur olduğu, bu takdirde bundan sonraki tebligatların bildirilen yeni adrese yapılacağı ifade edilmiştir. 35/4 bentte ise daha önce tebligat yapılmamış olsa bile tüzel kişiler bakımından resmi kayıtlardaki adreslerin esas alınacağı ve bu madde hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Mahkeme tarafından söz konusu düzenleme kapsamında tebligat yapıldığı, ne var ki güncel sicil kayıtlarından davalı şirket adresinin yeniden tespit edilmediği eski adrese tebligatların gönderilmiş olduğu anlaşılmıştır. Davalı vekili, müvekkili şirketin limited şirket olduğunu ve kanunen zorunlu elektronik tebligat alıcısı olduğunu, mahkeme tarafından müvekkili şirkete elektronik tebligat yolu ile bildirim yapılmadığını ve usulsüz tebligatlarla birlikte tebligatların elektronik tebligat şeklinde yapılmaması sebebiyle tebligatların usulsüz olduğunu ve ek kararın kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür. TK'nınn 7/a. maddesi uyarınca, özel hukuk tüzel kişileri olan ticaret şirketlerine e- tebligat yapılması zorunludur.Elektronik Tebligat Yönetmeliğinin 5.maddesi " (1) Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur ... f) Kanunla kurulanlar da dâhil olmak üzere tüm özel hukuk tüzel kişileri...." hükmününü; 6.maddesi ise "...Elektronik tebligat adresi alma zorunluluğuna tabi olanlar için yapılacak başvuru (1) 5 inci maddenin birinci fıkrası kapsamında kalanlar için başvuru, zorunluluğun başladığı tarihten itibaren bir ay içinde ilgili kurum, kuruluş veya birlik tarafından PTT’ye yapılır.(2) Başvuruya aşağıdaki bilgi ve belgeler eklenir:a) Kamu kurum ve kuruşları ile birlikler için Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sisteminde (...) yer alan benzersiz numara ve sistem bilgileri, ...’e kayıtlı olmayanlar için tabi oldukları sistem bilgileri.b) Merkezi Sicil Kayıt Sistemine (MERSİS) kayıtlı tüzel kişiler için MERSİS numarası ve sistem bilgileri, MERSİS’e kayıtlı olmayan tüzel kişiler için tabi oldukları sistem bilgileri.c) Türk vatandaşı gerçek kişiler için Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası da dâhil olmak üzere kimlik bilgileri; yabancı gerçek kişiler için yabancı kimlik numarası da dâhil olmak üzere kimlik bilgileri.(3) PTT, ikinci fıkrada belirtilenler dışında da bilgi ve belge talep edebilir. Buna ilişkin usul ve esaslar Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle PTT tarafından belirlenir... " hükmünü , 8.maddesi ise, '' (1) PTT, başvurunun yapıldığı tarihten itibaren bir ay içinde elektronik tebligat adresini, gerçek kişiler için kimlik bilgilerini, tüzel kişiler için ise tabi olduklarısistem bilgileriniesas almak suretiyle tek ve benzersiz olacak şekilde oluşturur ve UETS’ye kaydeder.(2) PTT, 5 incimaddenin birinci fıkrası kapsamında kalanlar için oluşturduğu elektronik tebligat adresini,adres sahibine teslim edilmek üzere ilgili kurum, kuruluş veya birliğe gönderir. Teslim işleminin gerçekleştiği bilgisi kendisine iletildikten sonra bu adresi tebligat çıkarmaya yetkilimakam ve mercilerin kullanımına derhâl sunar.(3) PTT, 5 incimaddenin ikinci fıkrası kapsamında kalanlar için oluşturduğu elektronik tebligat adresini ilgilisine teslim eder ve bu adresi tebligat çıkarmaya yetkili makam ve mercilerin kullanımına derhâl sunar.'' hükmünü içermektedir. Aynı Yönetmeliğin 16. maddesinde ise elektronik yolla tebligatın, zorunlu bir sebeple yapılamaması hâlinde Tebligat Kanunu'nda belirtilen diğer usullerle tebligat yapılacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Davalı vekili tarafından yukarıda ayrıntılı şekilde yer verildiği üzere, şirket adresinin dava tarihindeki Ticaret Sicilindeki adres olmadığına ilişkin bir iddiası bulunmamaktadır. Zira arabulucuk başvurusunda davalı şirketin dava tarihinde ticaret sicilinde kayıtlı olan Düzce adresine tebliğe çıkartılmıştır. Dava dilekçesinde ise daha önceden nakil olduğu anlaşılan Pendik İstanbul adresine tebligat çıkarılmıştır. Çıkarılan tebligat, adresten taşınmış olması sebebiyle iade edilmiş ve bunun üzerine ticaret sicilinde kayıtlı adresine TK'nın 35. maddesine göre tebligatlar yapılmıştır. Her ne kadar yukarıda yer verilen Yasa maddeleri uyarınca özel hukuk tüzel kişilerinin elektronik tebligat adreslerine e-tebligat yapılması gerekli ise de; bu durum söz konusu elektronik tebligat adresinin ilgili mevzuat uyarınca temin edilip bu adresin aktif olarak ilgisince kullanıma açılması hâlinde mümkündür. Zira somut olayda davalı şirket yönünden elektronik tebligat adresinin bulunmadığı istinaf talebinin reddine dair ek karara ekli belge örneğinden anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı şirketin güncel Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanan adresine TK'nın 35. maddesi gereğince usulüne uygun şekilde tebligatların yapılması gerekirken, nakil olunan adrese taşınmış olduğuna dair açıklamaya rağmen TK'nın 35.maddesine göre eski adrese gerçekleştirilen tebligatlarla davalının yokluğunda yargılamaya devam olunması usul ve yasaya uygun olmamıştır. Taraf teşkili sağlanmadan, davalının yokluğunda gerçekleştirilen yargılama neticesinde davalı tarafın HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının ihlal edilmiş olduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, işin esası incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.