Danıştay 9. Daire Başkanlığı

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2022/575 E.  ,  2023/3394 K. "İçtihat Metni"T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2019 yılına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2019/Ocak ila Aralık dönemlerine ilişkin re'sen tarh edilen üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; davacının defter ve belgelerini ibraz etmemesi nedeniyle re'sen takdire gidilmesi yerinde olmakla birlikte, davacı şirket tarafından defter ve belgelerin ibraz edilebileceğinin belirtilmesi üzerine, Mahkemelerinin ara kararı ile davacı taraftan defter ve belgelerinin sunulması istenildiği, ibraz edilen defter ve belgelerin tamamının Mahkemelerince bilirkişi olarak seçilen YMM Bağımsız Denetçi ...'a teslim edildiği, anılan bilirkişi tarafından düzenlenen raporların değerlendirilmesinden; davacıya ait alış faturaları ile satışlarının listelenmek suretiyle dökümünün yapıldığı, kayıtlar arasında yer alan bir kısım faturaların Mahkemelerine ibraz edilen belgeler arasında yer almadığı, Mahkemelerine ibraz edilen belgelere göre davacının katma değer vergisi beyan tablosu ile bilirkişi tarafından yeniden oluşturulan katma değer vergisi tablosu karşılaştırıldığında farklılıklar bulunduğu, söz konusu farkın ibraz edilmeyen belgelerden kaynakladığı, nihayetinde bilirkişi tarafından oluşturulan beyan tablosuna göre 2019 yılının sadece Kasım ayında 9.185.59 TL ödenecek katma değer vergisi çıktığı diğer dönemlerde ödenecek katma değer vergisi bulunmadığı, 2019 yılının Aralık ayından 2020 yılına devreden katma değer vergisinin ise 661.31 TL olduğunun anlaşıldığı, söz konusu bilirkişi raporunun usulüne uygun şekilde taraflara tebliğ edilmesine rağmen taraflarca da herhangi bir itirazda bulunulmadığı, öte yandan Mahkemelerince 27/04/2021 tarihinde verilen ara karar neticesinde davalı tarafından, davacının sunmuş olduğu belgeler arasında sahte veya muhteviyatı itibarı ile yanıltıcı belge olduğuna dair bir iddiası ya da tespitinin bulunmadığı da görüldüğünden, Mahkemelerine sunulan belgelere göre dava konusu cezalı tarhiyatın; Kasım ayına ilişkin olarak 9.185.59- TL ye isabet eden katma değer vergisi ile aynı tutardaki vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer dönemler için yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatta ise hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İdarelerince yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, inceleme elemanına ibraz edilmeyen defter kayıtları ve belgelerin biçimsel ve içerik olarak Kanuna uygunluğunun denetimi yapılmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla, davacılar tarafından mücbir sebep olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip, bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi idaresinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, oluşan içtihat aykırılığının, bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir.

Öte yandan olayda, Vergi Mahkemesince, davacı tarafından mahkemeye ibraz edilen defter ve belgeler davalı idareye gönderilmemiş, defter ve belgeler üzerinde yeminli mali müşavire bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi raporuna istinaden davalının, davacının sunmuş olduğu belgeler arasında sahte veya muhteviyatı itibarı ile yanıltıcı belge olduğuna dair bir iddiası ya da tespitinin bulunmadığı görüldüğünden, Mahkemece, bilirkişi tarafından hazırlanan rapor doğrultusunda, dava konusu tarhiyatın; Kasım ayına ilişkin olarak 9.185.59- TL'ye isabet eden katma değer vergisi ile aynı tutardaki vergi ziyaı cezasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, diğer dönemler için yapılan vergi ziyaı cezalı tarhiyatta ise hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş ve Bölge İdare Mahkemesince davalının istinaf istemi reddedilmiştir.

Yukarıda değinilen Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararına göre ise; davacının defter ve belgelerinin davalı idareye gönderilerek ve idarenin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi'nce davacının ibraz ettiği defter ve belgeler üzerinde vergi dairesine inceleme yaptırılmak ve ortaya çıkacak sonuca göre yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararının bozulması gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; Davalının temyiz isteminin kabulüne, ...Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,

Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ...Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 05/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.