43. Hukuk Dairesi

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket personellerince 2019 yılı içerisinde hiçbir borç-alacak ilişkisi olmayan ... San. ve Tic. A.Ş. şirketine sehven ... Bankası Tuzla Şubesi aracılığı ile 93.200,00 TL EFT yapıldığını, yanlışlığın aynı anda fark edilmesi üzerine banka müdürlüğü arandığını ve EFT'nin sehven yapıldığı iadenin talep edildiği, bu arada EFT işlemine aracılık eden ... Bankası Tuzla Şubesi aracılığı ile banka mevzuatı çevresinde hatalı yapılan EFT bedelinin iadesi için haber mesajı çekildiğini ancak davalı banka yetkililerince ... San. ve Tic. A.Ş.'nin bankalarında bulunan hesabına gelen 93.200,00 TL EFT bedelinin iş bu davalı firmanın diğer davalı banka olan ... Bankası'na olan Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklanan borcu nedeni ile iadesinin yapılmayacağı söylendiğini, bunun üzerine öncelikle davalı banka aleyhine İstanbul ... icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, ancak davalı banka vekilince icra takibine 21/01/2019 tarihinde itiraz edilmiş ve itiraz dilekçesi 25/01/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, süreç devam ederken Arabuluculuk müracatının yapıldığını, yapılan toplantılar sonucunda ... Malz. Yetkilisi ... sehven ödenen bedelin kendilerince iade edileceğini söylendiğini fakat herhangi bir ödeme yapılmadığını beyan ederek açılan davanın kabulünü, davacı müvekkilce sehven gönderilen EFT bedeli olan 93.200,00 TL'nin EFT tarihi olan 10/01 /2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsile ve davacı müvekkile ödenmesine davalı ... Yapı Malz. mali açıdan kötü durumda olması ve mal kaçırma ihtimali bulunması nedenleri ile menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine öncelikle teminatsız , bunun mümkün olmaması halinde mahkemenizce uygun görülecek bir oranda teminat belirlenmesini ve belirlenen teminatın yatırılması sureti İle ihtiyatı haciz nevinden ihtiyati tedbir konulmasını yargılama giderleri ile ücreti vekaletinde davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda müvekkil bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, davacının iddiası, hesap bilgilerini yanlış girmesi sonucu sehven diğer davalıya EFT ile para gönderimi yapmış olduğunu, bu oluş şeklinin müvekkili bankanın dava konusu uyuşmazlıkta herhangi bir dahili ve harici etkisi olmadığını, dava konusu olayda müvekkil bankanın kusuru olmamakla birlikte, davacı, ikrar ettiği üzere bizzat kendi kusuruyla dava konusu uyuşmazlığa sebebiyet verdiğini, hesap sahibinin muvafakati olmaksızın dava konusu tutarın iade edilmesinin mümkün olmadığını, EFT alıcısının bankaya borcu bulunması nedeni ile takas/mahsup hakkı uyarınca bankanın nezdinde hesabından kredi tahsilatı yapıldığını, sehven yapılan EFT'nin mevzuat gereği diğer davalı tasarrufuna geçtiğini, iddia edildiği gibi işlem sehven yapılmış ise işlem tutarının sadece diğer davalı firmadan .sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istenebileceğini, diğer davalı hesabına alacak geçen tutar işbu havalenin hesaba alacak geçmesi ile diğer davalı hak ve tasarrufunda olmakla, müvekkili Banka'da atıf yapılan sözleşme hükümleri gereği diğer davalı hesaplarında takas ve mahsup hak ve yetkisine sahip olmakla "diğer davalı hesaplarından yapılan kredi tahsilatı işlemi" usul ve hukuka uygun olduğunu beyan ederek dava konusu olayda müvekkili bankaya husumet yöneltilmesinin mümkün olmaması sebebi ile davanın husumet yokluğundan reddini, esasa ilişkin beyanlarının dikkate alınarak müvekkil banka açısından haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının sehven yapılan hata nedeni ile hiç bir alacak borç ilişkisi olmayan davalı .... San ve Tic. A.Ş.nin diğer davalı banka uhdesinde yer alan hesabına 93.200,00-TL gönderdiği iddiası ile davalılardan alacak isteminde bulunduğu, davacının internet bankacılığı aracılığıyla yaptığı EFT işlemi ile davalı ... Yapı Malzemeleri A.Ş. adına transfer ettiği ve bu miktarın davalı alıcının hesabına intikal ettiği, davalı bankanın kredi ilişkisi nedeni ile alacaklı olduğu diğer davalı şirket hesabına yapılan havaleye konu parayı aralarındaki Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca alacağına mahsup ettiği anlaşılmıştır.Mahkememizce hükme esas alınan mali müşavir ve bankacı bilirkişilerden alınan raporda, davacı yana ait incelenen 2018 yılına ait ticari defterlerinde, davalı ... İnş. San ve Tic. A.Ş. İle aralarında ticari ilişkinin mevcut olduğu, 2019 yılında ise dava konusu EFT işlemi dışında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığının görüldüğü, davalı şirketin kendi ticari defterlerine dayanmadığını belirterek incelemeye defter ve belge sunmadığının tespit edildiği, bu hali ile davalı ... İnş. San ve Tic. A.Ş.nin sebepsiz olarak zenginleştiği ve davalının yapılan havale bedelini davacıya iade etmekle yükümlü olduğu anlaşılmakla; davanın işbu davalı yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş, davalı banka tarafından yapılan mahsup işleminin, banka ile diğer davalı arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğu, bu nedenle davalı bankanın davacının başvurusu üzerine diğer davalının hesabına geçen paranın iade edilmemesinde herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla; davalı bankaya yönelik açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın alacak davası olduğunu, davacı müvekkili tarafından tutulan ticari defter ve belgelerin usulüne uygun tutulduğunu, davalılardan sadece ... İnşaat ve Tic. A.Ş.'den davacı müvekkilinin 93.200,00 TL alacaklı olduğunun karara bağlandığını, dava dosyası içeriğine bakıldığında davalı ...San. ve Ticaret A.Ş. tarafından davacı müvekkilince banka hesaplarına sehven gönderilen para ile ilgili olarak hiçbir itirazlarının söz konusu olmadığını, diğer davalı ... Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğü vekili tarafından dosyaya sunulan 05/09/2019 tarihli cevap dilekçesi içeriğinde de işbu bedelin bankalarında diğer davalıya ait banka hesabına geldiğini, ancak kendilerinin diğer davalı ... Yapı Malzemeleri İnşaat San. ve Tic. A.Ş.'den alacakları olması nedeniyle takas/mahsup haklarını kullandıklarını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceği yönünde itirazları olduğunun görüleceğini, dava konusu işlemde internet bankacılığı kullanıcısının davacı müvekkili şirketin ekran menüsünde daha önce kaydettiği davalı ... Yapı Mal. İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. isminin yer aldığından müvekkili personellerince hatalı işlem yapıldığının ortada oludunu, ayrıca mevduatın takas mahsup edilebileceğine ilişkin mevduat sahibi ile banka arasında yazılı bir antlaşmanın mevcut olduğu durumlarda bankanın takas hakkını kullanılmasına yasal engel yoktur..." şeklinde görüşler olduğunun da açık olduğunu, davalı banka açısından davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, belirtilen sebepler neticesinde yerel mahkeme kararının davanın reddine dair kısmının bozulmasını, diğer davalı yönünden davanın kabulüne dair kısmının onanmasını, kararın aleyhe olan kısımlarının ortadan kaldırılmasını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.

Dava; davacı şirket tarafından davalı şirkete sehven yapıldığı belirtilen EFT bedelinin davalı şirket ve bankadan tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davalı banka yönünden davanın reddine karar verilmiş olup davacı vekilince süresinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davacı tarafça davalı şirket hesabına sehven gönderildiği iddia edilen EFT tutarının iadesi ile ilgili olarak davalı bankanın davacıya karşı sorumlu olup olmadığı noktasındadır.

Davacı tarafça ... Bankası Tuzla Şubesi aracılığı ile davalı ... Yapı Malzemeleri İnş. San. Ve Tic. A.Ş'nin davalı banka nezdindeki IBAN hesabına 10/01/2019 tarihinde 93.200 TL EFT olarak gönderilmiştir.

Uyuşmazlığın çözümü için 6098 sayılı TBK 555 vd. maddeleri ile özellikle havale edenin geri alma hakkının düzenlendiği TBK 559 maddesinin uygulanmasını gerektirmektedir.

TBK 555 maddesinde "havale, havale edenin, kendi hesabına para, kıymetli evrak ya da diğer bir misli eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini, bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlem" olarak tarif edilmiş olup, havaledeki üçlü borç ilişkisinin taraflarını havale eden, havale alıcısı ve havale ödeyicisi oluşturmaktadır.

TBK 559/2 maddesinde de, havale ödeyicisinin (davalı banka) havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale edenin ona verdiği yetkiyi geri alabileceği öngörülmüştür.Somut olayda, davalı banka, havaleyi kabul ile havale eden tarafından gönderilen parayı havale alıcısının hesabına geçirmiş olmakla, havale konusu para üzerinde tasarruf hakkı havale alıcısına geçmiş olup havale eden,

TBK 559/1.maddesi uyarınca havale alıcısına vermiş olduğu yetkiyi geri alabilirse de, davalı havale ödeyicisi bankaya verdiği yetkiyi geri alamayacağından irade fesadına dayalı dahi olsa iade istemini davalı bankaya karşı ileri süremez. Davalı bankanın,

TBK'nın 557/1. maddesi de gözetildiğinde, havale alıcısının hesabına aktardığı havale konusu para üzerine, havale alıcısı ile aralarındaki sözleşmeye dayanarak kredi tahsilatı yapmasında yasaya aykırı bir durum sözkonusu olmayıp davacının iadesi talebinin reddedilmesinde davalı banka açısından bir usulsüzlük bulunmamaktadır. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27/11/2017 Tarih, 2016/4541 Esas ve 2017/6590 Karar). Bu durumda davacının kendi iradesi ile sehven yaptığı EFT işlemi sonucunda talep ettiği bedelin davalı bankanın müşterisi hesabına geçtiği bu nedenle sebepsiz zenginleşenin davalı banka olmadığı gibi aldırılan bilirkişi raporuna göre de davalı bankanın kusurunun bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; ilk derece mahkemesince davalı banka yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1.Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.28/03/2024