2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller, bilirkişi raporları, tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.Mahkememizce davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için ---------- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, talimat yolu ile aldırılan 12/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Öncelikle dava dosyasında yeralan, taraflar arasında düzenlenmiş ve imzalanmış olan iş sözleşmenin “Sözleşme Bedeli” başlıklı 2. Maddesinde sözleşme bedeli 290.00 EURO yazıldığını, ek sözleşme olup olmadığının tespit edilemediğini, yapılan ödemenin, kesilen fatura ve hakediş tutanaklarında yer alan tutarlar ile sözleşme bedeli arasında uyumsuzluk olduğunu, dolayısıyla mevcut yasal defterde kayıt altına alınmayan bildirim ve beyanlara intikal etmeyen cari hesap hareketleri, ödeme belgeleri, iş bitirme belgeleri, ek sözleşmeler gibi bilgi, belge ve evrakların olup olmadığı tespit edilemediğini, taraflar arasında imzalanan 3 adet hakkediş özetinde yer alan; 07/05/2010 tarihli 1.Hakediş özeti ile 28.920,-EURO, 08/04/2010 tarihli 2.Hakediş özeti ile 36.150,-EURO, 09/01/2010 tarihli 3.Hakediş özeti ile 50.610,-EURO olmak üzere toplam 36.150,-EURO avans toplam iş bedeli olduğu beyan edilen 361.500,-EURO Hakediş tutanağı imzalandığını, ancak yukarıda bahsedilen faturanın haricinde herhangi bir fatura veya fatura yerine geçen belge yasal defter kayıtlarında olmadığını, söz konusu iş sözleşmesinin 2. Maddesinde “ödemeler fatura kesim tarihinden veya hakediş imzalanması tarihinden itibaren 15 gün içinde yapılacaktır” ibaresi yer aldığını, davalı ve davacı şirketler tarafından imzalanan --------Ş’nin 31 Aralık 2015 tarihli mutabakat mektubunda da görüleceği üzere 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle ----------Şti 61.785,60 TL alacaklı olduğunun belirtildiğini, sonuç olarak davacı -------Şti. yasal defter kayıtlarına göre ---------- Şti.’nden 27/05/2010 tarihinde banka havalesi ile 70.000,-TL, 14/07/2010 tarihinde banka havalesi ile 57.000,-TL ve 09/08/2010 tarihinde nakit 35.000,-TL olmak üzere toplam olarak 162.000,-TL iş avansı tahsilatı yaptığını, yine yasak defter kayıtlarında yeralan 08/09/2010 tarihinde ---------- adına (52.000,- EURO) 100.214,40 TL tutarında bir adet fatura düzenlediğini, bu bağlamda --------- Şti. yasal defter kayıtlarına göre --------- Şti tarafından ödenen avanslar karşılığında başka fatura düzenlenmemiş olup, 61.785,60 TL --------- Şti'nin alacaklı olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu kanaati bildirilmiştir. 23/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosyaya mübrez belge, bilgi, davacı yanın ticari defterlerinin incelendiği bilirkişi raporu, davalı yana ait ticari defterler ve dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Davacı yanın davalı yandan dava tarihi olan 16.06.2020 tarihi itibarıyla 32.167,91 Euro alacaklı olduğu, Davacı yanın Euro alacağını dava tarihi itibarıyla TL cinsinden talep ettiği, bu noktada davacı yanın davalı yandan dava tarihi itibarıyla 246.727,86 TL (32.167,91 Euro x 7,67 TL) alacaklı olduğu, Davacı yan 246.727,86 TL alacakları için 3095 sayılı yasaya istinaden (Md.2) dava tarihi olan; 16.06.2020 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz talep edebileceği, Davacı yanın şimdilik kaydı ile (10.000 Euro karşılığı) 76.700 TL tutarında belirsiz alacak davası ikame ettiği kanaati bildirilmiştir.10/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; işin tamamlanamamasının davacının kusurundan kaynaklandığına yönelik savunmaya bağlı olarak ihtimalli bir biçimde değerlendirilmesi uygun görülmekle, Sayın Mahkeme, yukarıda verilen açıklamalar ışığında işin davalının talebi ile yarım bırakıldığı, tamamlama konusunda çağırının bulunmadığı, sözleşmeye aykırılığın yazılı olarak bildirilmediği ve temerrüt ihtarının şekli şartlarının gerçekleşmediği sonucuna varırsa, davacının bu konuda kusurunun bulunmadığı düşünülerek, • Dosya kapsamındaki bilgi belgeler ve taraf beyanlarına göre, dava konusu işlerin tamamen bitirilemediği, dolayısıyla davacının toplam sözleşme bedelini talep edemeyeceği, ancak işin bitirilen kısmı için bedel talep edebileceği, • İşin bir kısmının bitirildiği ve davacının işin bitirilen kısmı için sözleşme kapsamında karşılığı olan tutarı talep edebileceği yönünde görüşe varılmakla birlikte, davalı tarafından işin bitirilen kısmı için hesaplama yapılmasına imkân verecek herhangi bir bilgi belge paylaşılmadığı gibi, yapılacak işe ait bir teknik şartname olmadığı ve sözleşmede de işin kalem kalem ayrıntıları sayılmadığı için, bu konuda yalnızca davacı tarafından paylaşılan hakkediş çizelgelerinden yararlanmak dışında başka çıkar yol olmadığı, Özellikle belirtilen hakkedişlerin imzalı olduğu ve tarafları bağladığına ilişkin yukarıdaki değerlendirmelerin de dikkate alınması gerektiği, • Davacının; davalının itirazlarına da konu olan, hak edişlerle tespit edilen tutarda değil de neden daha düşük tutarlı faturalar düzenlediği konusunda takdir ve değerlendirme yetkisi Sayın Mahkemede olmak üzere, mali açıdan değerlendirmelerin yapıldığı kök raporda davalının bu hak edişleri esas alarak ödemeler yaptığının da tespit edilmesi sebebiyle, bu hak edişlerin geçerli olarak kabul edilmesi halinde, toplam hak ediş bedelinin teknik olarak davacının işin bitirilen kısmı için talep edebileceği alacak bedeli olacağı, • Bu ihtimalde 23.09.2022 tarihli kök raporumuzda değiştirilecek bir husus bulunmadığı, kök raporda da belirtildiği gibi aynen; Davacı yanın davalı yandan dava tarihi olan 16.06.2020 tarihi itibarıyla 32.167,91 Euro alacaklı olduğu, ➢ Davacı yanın Euro alacağını dava tarihi itibarıyla TL cinsinden talep ettiği, bu noktada davacı yanın davalı yandan dava tarihi itibarıyla 246.727,86 TL (32.167,91 Euro x 7,67 TL) alacaklı olduğu, ➢ Davacı yan 246.727,86 TL alacakları için 3095 sayılı yasaya istinaden (Md.2) dava tarihi olan; 16.06.2020 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz talep edebileceği, ➢ Davacı yanın şimdilik kaydı ile (10.000 Euro karşılığı) 76.700 TL tutarında belirsiz alacak davası ikame ettiği, Sayın Mahkemenin değerlendirmeleri sonucu davacının işi yarım bırakma konusunda kusurlu olduğu kanaati oluşursa, • Yukarıda belirlenen işin yapılan kısmına ve yapılan kısımdan kaynaklanan alacağın hesaplanmasına ilişkin açıklamaların aynen geçerli olduğu, • Davalı tarafından işin davacı tarafından eksik bırakılan kısımlarının bitirilmesi için harcanan maliyetin taraflar arasındaki sözleşmenin 18. Maddesi gereğince mahsup işlemine gerek bulunduğu, ancak mahsup işleminin gerçekleştirilebilmesi için gereken herhangi bir bilginin dosyada sunulmadığı, özellikle işin üçüncü kişilere yaptırılması veya bizzat davalı tarafından yapılmasına yönelik hususların davalının ispat yükümlülüğünde olduğu ve ispatın sağlanamadığı, kanaati bildirilmiştir. 07.02.2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasındaki hukuki ihtilaf davacı yanın, “taraflar arası sözleşmesel ticari ilişki gereği, davalı yanın yapılan işin bedelini eksik ödediği” iddiası ile şimdilik 10.000 Euro’nun davalı yandan alınarak davacı yana verilmesi amacıyla huzurdaki davayı ikame ettiği, Taraflar arası 11.05.2010 tarihli ‘-------- Sözleşmesi’, akdedildiğinin görüldüğü, sözleşmede davacı yanın ‘yüklenici’ olduğu, sözleşme muhteviyatının ‘eksi müteahhittin yarım bıraktığı, Çimento fabrikasının bir kısım elektrik işlerinin davacı tarafından yapılması’ olduğu, sözleşmeden doğan vergisel yükümlüklerin davacı yükleniciye ait olduğunun (madde 21) görüldüğü, Sözleşme konusu işin ifa edildiği --------- da çıkan “halk ayaklanması” neticesinde işin durdurulduğunun, davalı yan tarafından davacı yana gönderilen ---------- Noterliği 01.03.2011 tarih ve ------- no.lu ihbarnamesi ile bildirildiği, Davacı yan tarafından 29.04.2021 tarihli beyan dilekçesi ekinde, 05.07.2010 tarihli 28.920,00 Euro tutarlı 1. Hakediş, 04.08.2010 tarihli 36.150,00 Euro tutarlı 2. Hakkediş ve 01.09.2010 tarihli 50.610,00 Euro tutarlı 3. Hakkediş olmak üzere toplam 115.680,00 Euro tutarlı 3 adet hakkediş belgesinin dosyaya sunulduğu, hakkedişlerin davalı adına “-----------” tarafından imzalandığı, Davalı yan tarafından davacı yana yapılan ödeme tutarı toplamının 83.223,60 Euro olduğu, yine sözleşmesel olarak davacı yanın yükümlülüğünde olan davalı yan tarafından ödenen sözleşmenin damga vergisinin de 288,48 Euro’ya tekabül ettiği, diğer bir ifade ile davacı yanın hakkedişinden (yaptığı iş bedelinden) düşülecek olan tutarında toplam (83.223,60 Euro + 288,48 Euro) 83.512,08 Euro’ya tekabül ettiği, hususlarından taraflar arası çekişme olmadığının benimsendiği, Davalı yanın cevap dilekçesinde “Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ifa yerinin ---------- olduğu, ---------- çıkan olaylara (halk ayaklanmasına) bağlı olarak ifa imkansızlığı sebebi ile sözleşmenin son bulduğu,” hususunun belirtildiği, dosya kapsamında işin yarım bırakılması konusunda davacı yanın kusurlu olduğu noktalarında çekişme olmadığı gibi, yine bu hususta ispata yeter ve elverişli somut veri de bulunmadığı sonucuna varıldığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, Davacı yan tarafından sözleşme bedelinin tamamının talep edilmediği (huzurdaki davaya konu edilmediği), hakkedişlerle tamamlandığı gözüken 115.680,00 Euro bedelden eksik ödenen bakiyenin talep edildiği, davacı yan tarafından son hakkediş tarihi olan 01.09.2010 tarihinden sonra çalışıldı ise bu hususunda ispata elverişli somut belge bilginin dosada mevcut olmadığı, hakkediş sonrası başkaca alacak iddialarının da İSPATA MUHTAÇ olduğu, Mali bilirkişi tarafından tanzim edilen kök raporda “Ticari defterlerde kayıtlı ödemeler ile 1. No.lu Hakkediş dikkatlice incelenecek olursa, 05.07.2010 tarihli 1 nolu hakkedişte AVANS bedelinin 36.150 Euro olarak belirlendiği, ticari defter incelemesinde de davalı yan tarafından davacı yana 28.05.2010 tarihinde 70.000 TL avans gönderildiği, gönderilen avansın 36.369,30 Euro’ya tekabül ettiği, Yine aynı 05.07.2010 tarihli 1. No.lu Hakkedişte davacı yanın iş bedelinin 28.920 Euro olduğunun görüldüğü, hakkedişten 9 gün sonra davalı yan tarafından davacı yana 57.000 TL tutarında ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin 29.129,19 Euro’ya tekabül ettiğinin görüldüğü, Diğer bir ifade ile Davacı ile davalı Adına ---------- arasında düzenlenen hakkedişlerin davalı yan tarafından hakkedişe uygun olarak ödendiğinin, (ödemeleri 56 küsür yerine 57.000 TL olarak düz yapmış) tespit edildiği, davalı yanın personeli Mühendis --------- yetkisiz olarak akdettiği 1. No.lu Hakkedişin davalı yan tarafından hakkedişe uygun şekilde ödendiği göz ardı edilmemelidir.” Tespitlerinin yapıldığı, Ticari defterlerin incelendiği ilk raporda mali bilirkişi tarafından inceleme esnasında davalı yanın muhasebe ve finans müdürü olduğu anlaşılan ---------- hakkedişlerde imzası olan “----------- kim ?” olduğunun sorulması üzerine “----------- sözleşme döneminde davacı yanın yaptığı işi kontrol ederek, davalı yana raporlayan, davalı yanın bünyesinde---------- da çalışan bir mühendis olduğu, akabinde ise vefat ettiği”’ nin mali bilirkişiye beyan edildiğinin görüldüğü, TTK m. 18/2 uyarınca basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gereken davalı, yetkisiz temsilcinin akdettiği Hakkedişi uygulamış, ticaretini bu hakkedişlere göre sürdürmüş, ödemeler yaptığı, bu şartlar altında artık bu hakkedişlerin davalıyı bağlamadığı, yetkisiz temsilci tarafından imzalandığı savunması ileri sürülememesini, bu hususta takdirin mahkemeye ait olduğu, Yetkisiz temsilci tarafından imzalansa dahi, kabul ederek ödenen hakkedişlere davalı şirket, TBK m. 46/1 bağlamında onay verdiğini ve kabul ettiğini, TTK m. 18/2 uyarınca basiretli davranma yükümlülüğü altında olan bir tacirin, kabul ettiği ve ödemesini yaptığı hakkedişlerin, yetkisiz temsilci tarafından imzalandığını ileri sürme imkânı bulunmamaktadır. Bu noktada dava konusu iş için davacı yanın davalı yandan talep edebileceği hakkediş bedelinin 115.680 Euro olduğunun tespit edildiğini, Davacı yanın Euro alacağını dava tarihi itibarıyla TL cinsinden talep ettiği, bu noktada davacı yanın davalı yandan dava tarihi itibarıyla 246.727,86 TL (32.167,91 Euro x 7,67 TL) alacaklı olduğu, Davacı yan 246.727,86 TL alacakları için 3095 sayılı yasaya istinaden (Md.2) dava tarihi olan; 16.06.2020 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiz talep edebileceği, Davacı yanın şimdilik kaydı ile (10.000 Euro karşılığı) 76.700 TL tutarında belirsiz alacak davası ikame ettiği,