Danıştay 12. Daire Başkanlığı

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2022/1683 E.  ,  2023/5093 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava; Isparta Terörizmle Mücadele Eğitim ve Tatbikat Merkezi Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 08/08/2018 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır. … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturmasında, ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında, "herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle hırsızlık" suçundan yargılandığının tespit edildiği, bu yargılama sonucunda, anılan mahkemenin 20/01/2020 tarihli kararı ile, somut bir delilin bulunmaması nedeniyle beraat kararı verildiği, ayrıca Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının E:… sayılı iddianamesi ile, "uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama" suçundan hakkında kamu davası açıldığı ve davanın Bakırköy 8. Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında görülmekte olduğu, soruşturma dosyasının içeriğinden, davacının uyuşturucu madde kullandığını 24/02/2019 tarihli ifadesinde ikrar ettiğinin anlaşıldığı; Türk Silahlı Kuvvetlerinin yapısı ve icra ettiği faaliyetin niteliği birlikte dikkate alındığında, bu durumun davacının askeri personel olmasını engelleyecek nitelikte olduğu sonucuna varıldığından, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak kabul edilmesi suretiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusu reddedilmiştir.

Danıştay Onikinci Dairesinin 21/05/2021 tarih ve E:2021/3349, K:2021/2814 sayılı kararıyla; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgileri alabileceğine ilişkin 4045 sayılı Kanun'un 1. maddesinin ikinci fıkrasının, 28/04/2020 tarih ve 31112 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 19/02/2020 tarih ve E:2018/163, K:2020/13 sayılı kararı ile iptal edildiği, Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda, Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı; öte yandan, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararının, ilgililer hakkında güvenlik soruşturması yapılamayacağı yönünde olmadığı, aksine, kamu görevinde çalıştırılacak kişiler hakkında, Anayasa'nın 129. maddesi uyarınca kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini teminen güvenlik soruşturması yapılması yönünde düzenlemeler getirilmesinin kanun koyucunun takdir yetkisinde olduğu hususunun açıkça belirtildiği, bu doğrultuda, 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun yayımlanarak yürürlüğe konulduğu, 7315 sayılı Kanun'da öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılabileceğinin de kuşkusuz olduğu gerekçesiyle, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; Danıştay Onikinci Dairesinin 21/05/2021 tarih ve E:2021/3349, K:2021/2814 sayılı bozma kararına uyulduğu belirtilip yargısal süreç özetlenmekle birlikte, dava konusu işlemin dayanağı olan 4045 sayılı Kanun'un, 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 13. maddesinin 8. fıkrası ile yürürlükten kaldırıldığı, bu nedenle yasal dayanağı kalmayan işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Halen yürürlükte bulunan Güvenlik soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin dava konusu işlemde uygulanmasının, hukuki bir zorunluluk olduğu hususu göz önünde bulundurulmaksızın, iptal kararı verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, anılan Yönetmelik'te sayılan kurum ve kuruluşlarda çalıştırılmak üzere işe alınacak personelin yakınları ve birinci derece akrabalarını da kapsayıp kapsamadığı ile hukuki değeri olmayan istihbari bilgilerin Yönetmelik'te açıklanan şekilde talep makamlarına bildirilip bildirilmeyeceği hususlarına ilişkin emsal kararların geçerliliğini koruduğu, 7315 sayılı Kanun ile Yönetmelik'in amacının, kişinin Kanun ve Yönetmelik'te belirtilen kurumlarda çalışabilmesi için onun her yönden güvenilirliğini tespit etmeye yönelik olduğu, son derece önemli görevlerde çalıştırılacak kişiler hakkındaki her türlü bilginin onun içinde bulunduğu ortamda dahil olmak üzere bilinmesinin toplumun ve Devletin güvenliği açısından yaşamsal öneme sahip olduğu, Türk Silahlı Kuvvetlerinin de, temin edeceği kısıtlı kadrolar için başvuruda bulunan binlerce aday içinden takdir hakkını en uygun adaydan yana kullanarak, personeli bu hassasiyetle değerlendirdiği, ayrıca muafiyete rağmen yargılama giderleri arasında harca hükmedilmesinin de hukuka aykırılık oluşturduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin somut bir delil sunulmadan, haklı bir gerekçe gösterilmeksizin, gerekli prosedürlere uyulmadan, takdir yetkisinin sınırları aşılarak tesis edildiği; şekil, sebep, konu ve amaç unsurları yönünden hukuka aykırılık oluşturduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; Danıştay'ın, temyiz incelemesine konu kararın sonucunu hukuka uygun bulmakla birlikte, gösterilen gerekçeyi doğru bulmaması veya eksik bulması halinde, kararı, gerekçesini değiştirerek onayacağı hükme bağlanmıştır. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararında yer verilen; "dava konusu işlemin dayanağı olan 4045 sayılı Kanun'un, 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 13. maddesinin 8. fıkrası ile yürürlükten kaldırıldığı, bu nedenle yasal dayanağı kalmayan işlemin hukuka aykırı olduğu" yolundaki iptal gerekçesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Dairemizin 21/05/2021 tarih ve E:2021/3349, K:2021/2814 sayılı bozma kararında da vurgulandığı üzere; dava konusu işlemin dayanağını oluşturan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda elde edilen ve davalı idarece kullanılan davacıya ait kişisel veri niteliğindeki bilgilere, güvenlik soruşturması yapmakla görevli birimler tarafından ulaşılabileceğine ve bu kapsamdaki bilgilerin alınabileceğine dair 4045 sayılı Kanun'un 1. maddesindeki düzenlemenin, Anayasa Mahkemesinin 19/02/2020 tarih ve E:2018/163, K:2020/13 sayılı kararıyla iptal edildiği ve bu kararın 28/04/2020 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği anlaşıldığından; Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesi kararlarının bağlayıcı olduğuna dair hüküm ile Danıştayın yerleşmiş içtihatlarıyla istikrarlı bir şekilde belirtildiği üzere, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş olduğu bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmesinin, Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırı olacağı hususu göz önünde bulundurulduğunda, Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Öte yandan; Anayasa Mahkemesinin iptal kararı üzerine, 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu yayımlanarak yürürlüğe konulduğundan, davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak, davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yaparak işlem tesis edebileceği de kuşkusuzdur. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,

2.Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın … İdare Mahkemesine gönderilmesine, 19/10/2023 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.