Danıştay 7. Daire Başkanlığı
Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2021/1932 E. , 2023/4493 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
… Gümrük Müdürlüğü
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: 11/03/2019 tarihinde Türkiye'ye giriş yapmak üzere Kapıkule Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen … ve … sayılı Transit Rekafat Belgeleri muhteviyatı eşyayı taşıyan … plakalı TIR içinde beyan harici "filtreli sigara kağıdı (makaron)" ve "ABS beyni (kullanılmış)" cinsi eşyanın bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, Transit Refakat Belgeleri muhteviyatı eşyayı taşıyan araçta yapılan arama neticesinde beyan edilenden belirgin şekilde farklı cinste 1.850.000 adet filtreli sigara kağıdı (makaron) ve 20 adet ABS beyni (kullanılmış) cinsi eşya bulunduğu tespit edildiğinden, davacı adına para cezası kararı alınmasının yerinde olduğu; öte yandan, davalı idarece ceza tutarı hesaplanırken ceza yargılamasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda tespit edilen kıymetin esas alınmasında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Beyan harici eşyanın şoför tarafından dorsenin güvenlik halatları kesilerek araca konulduğu, olayda sorumluluklarından bahsetmenin mümkün olmadığı, mevzuat metninin öngördüğü "beyan edilen eşyanın belirgin şekilde farklı cinste olması" şartının olayda gerçekleşmediği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Olayda, transit eşya haricinde tespit edilen eşyanın, beyana göre farklı cinste değil, beyana konu edilmemiş ve gümrük işlemlerine tâbi tutulmaksızın ülkeye sokulmak istenilen eşya olması karşısında, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrasının uygulanma imkanı olmadığından, belirtilen hüküm dayanak gösterilmek suretiyle karara bağlanan para cezasına karşı açılan davayı reddeden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE
MADDİ OLAY : 11/03/2019 tarihinde Türkiye'ye giriş yapmak üzere Kapıkule Gümrük Müdürlüğü sahasına gelen … ve … sayılı Transit Rekafat Belgeleri muhteviyatı eşyayı taşıyan … plakalı TIR içinde beyan harici "filtreli sigara kağıdı (makaron)" ve "ABS beyni (kullanılmış)" cinsi eşyanın bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca asıl sorumlu sıfatıyla davacı adına karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 3. maddesinin 16. fıkrasında, gümrük beyanının eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını ifade edeceği, 17. fıkrasında, beyan sahibinin, kendi adına beyanda bulunan kişi veya adına beyanda bulunulan kişi olduğu;
20.maddesinin 5911 sayılı Kanun ile değişik (a) bendinde; "rejim hak sahibi" deyiminin, kendi adına ve hesabına gümrük beyanını yapan veya hesabına gümrük beyanı yapılan kişi veya bu kişilere ait bir gümrük rejimi ile ilgili hakların veya yükümlülüklerin devredildiği kişiyi ifade ettiği, (b) bendinde, transit rejiminde rejim hak sahibine "asıl sorumlu" denileceği;
86.maddesinin 1. fıkrasında, asıl sorumlunun eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejime ilişkin hükümlere uymakla yükümlü olduğu; 458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 5. fıkrasında; Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası alınacağı verileceği düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ceza kesilebilmesi için transit rejim beyanında bulunulan serbest dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste olması; bir eşyanın belirgin bir şekilde farklı cinste olduğunun kabul edilebilmesi için de giriş gümrük idaresinde yapılan kontrolü neticesinde, beyan edilenden açıkça farklı olduğunun tahlil, teknik inceleme ve araştırmaya gerek olmaksızın kolayca anlaşılabilmesi ve gümrük vergileri veya ticaret önlemleri açısından farklılık oluşturması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. Olayda ise; transit refakat belgeleri kapsamında belirgin bir şekilde farklı cinste eşya beyan edilmesi değil, belge muhteviyatında yer almayan beyan harici ve fazlası olduğu tespit edilen eşyaların mevcudiyeti söz konusudur.
Bu bakımdan, anılan madde hükmünün olayda uygulanma imkanı olmadığından, belirtilen hüküm dayanak gösterilmek suretiyle karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işleme karşı açılan davayı reddeden mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
4.Yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 21/11/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY :
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan istinaf kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görülmüş olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar sözü geçen kararın bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ve temyize konu kararın onanması gerektiği oyu ile, karara katılmıyoruz.