Danıştay 7. Daire Başkanlığı

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2022/3294 E.  ,  2023/4328 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2.(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı

(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava Konusu İstem: Hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ile daha düşük tutarda özel tüketim vergisine tabi madeni yağların bir kısmını daha yüksek tutarda vergiye tabi motorin yerine ikame olarak sattığının tespit edildiğinden bahisle 2010 yılının Ocak ilâ Aralık aylarının 1. ve 2. dönemlerine ilişkin olarak 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 2. fıkrasına istinaden davacı adına re'sen tarh edilen özel tüketim vergileri ile kesilen vergi ziyaı cezalarının iptali istemiyle dava açılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararına istinaden, bozmaya uyulduğu belirtilerek istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasından sonra kararda belirtilen hususların dikkate alınması suretiyle yeniden karar verilmesi için dosyanın gönderilmesi üzerine, … Vergi Mahkemesince uyuşmazlığın esası incelenerek dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen de davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara yönelik istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, vergi indirimi yahut teşvikten faydalanmadıkları, madeni yağları akaryakıt olarak kullandıklarını ikrar edenlerin alıcılar olduğu ve bu durumun onlar açısından hukuki sonuç doğurması gerektiği, satış şekli itibarıyla madeni yağların özel tüketim vergisine tabi olmadığı, alıcıların ne şekilde kullanacaklarını bilmelerinin mümkün olmadığı ; davalı idarece, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Bozma kararı üzerine, bölge idare mahkemesince dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun incelenerek karar verilmesi gerekirken, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 1. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği, 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar vereceği, karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı vereceği, 4. fıkrasında, bölge idare mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vereceği ve bu halde bölge idare mahkemesinin işin esası hakkında yeniden bir karar vereceği, 5. fıkrasında ise, bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği ve bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararlarının kesin olduğu, anılan Kanun'un 50. maddesinin 1. fıkrasında, temyiz incelemesi sonucunda verilen kararın dosyayla birlikte kararı veren mercie gönderileceği, 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle inceleneceği ve varsa gerekli tahkik işlemlerinin tamamlanarak yeniden karar verileceği, 3. fıkrasında, bölge idare mahkemesi tarafından Danıştayca verilen bozma kararlarına uyulabileceği gibi kararlarında ısrar da edilebileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıda yer verilen hükümlere göre, bölge idare mahkemelerinin, sadece ilk derece mahkemelerinin ilk inceleme üzerine verdikleri kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulması veya davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hallerinde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderebileceği, bunun dışındaki hallerde ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek ve karardaki maddi veya hukuki eksiklikleri de gidererek işin esası hakkında yeniden bir karar vermesi gerekmektedir. Bölge İdare Mahkemesi, temyiz incelemesi sonucunda verilen karar üzerine, dosyayı öncelikle inceleyerek bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir.

İlk derece Mahkemesi tarafından, vergi tekniği raporunun davacıya tebliğ edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ilk karar, ilk inceleme üzerine verilmiş bir karar olmadığından ve ortada görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış bir dava da bulunmadığından, bozma kararı üzerine, bölge idare mahkemesince, dava konusu özel tüketim tarhiyatları ile kesilen vergi ziyaı cezalarının hukuka uygunluğu yönünden inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesince yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın gönderildiği ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararda isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.… Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,

4.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine 14/11/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY :

Dosyanın incelenmesinden, tarh ve ceza kesme işleminin dayanağı olan vergi tekniği raporunun davacıya tebliğ edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki ilk derece mahkemesi kararı, idarenin eksik tebligatının "vergilendirmeyi hükümsüz kılacak bir şekil hatası oluşturduğu" gerekçesine dayandığından, dolayısıyla, maddi olay incelemesi yapılmasa da, vergilendirme işleminin denetlenmesi suretiyle verilen bir karar olduğundan, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrasında, istisna olarak sayılmış hallerden herhangi birinin bulunmaması sebebiyle Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca bölge idare mahkemesince işin esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmekte ise de, olayda, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi üzerine mahkemece verilen karara yönelik istinaf istemlerinin bölge idare mahkemesince reddedildiği, bu aşamadan sonra dosyanın tekrar mahkemeye gönderilmesi, yargılamanın en az masrafla yapılması ilkesine (usul ekonomisine), adil ve makul sürede yargılama hakkına aykırılık oluşturacağından, temyiz istemlerinin esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerektiği oyu ile, Dairemiz kararına katılmıyorum.