Danıştay 7. Daire Başkanlığı

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/199 E.  ,  2023/3031 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

… Gümrük Müdürlüğü

İSTEMİN KONUSU: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı aracın, "eski" olduğu halde "yeni ve kullanılmamış" olarak beyan edilmek suretiyle, 95/7606 sayılı İthalat Rejimi Kararının 7. maddesi hükmüne aykırı olarak ilgili idareden izin alınmaksızın ithal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrası uyarınca alınan mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karara vaki itirazın süre yönünden reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Bozma kararı üzerine, dosyanın incelenmesinden; Gümrük Yönetmeliği'nin 31. maddesinde süresi dışında yapılan müracaatlarda, mücbir sebep ve beklenmeyen hallerin süresi içerisinde meydana geldiğini kanıtlayan belge ibrazı halinde ilgili gümrük idaresince mücbir sebep ve beklenmeyen hallere ilişkin olarak ibraz edilen belgelere göre ek süre verileceğinin düzenlenlendiği, davacı açısından da rapora bağlanan sağlık sorunu nedeniyle beklenmeyen halin gerçekleştiğinin kabulü gerektiği, zira beklenmeyen halin hakkın kullanılmasını olanaksız kılan veya zorlaştıran durumların varlığı ile de vuku bulabileceği, davacı şirket yetkilisinin 08/10/2014 tarihli istirahat raporu ile tedavi altına alındığı, rapora bağlanan sağlık sorunu nedeniyle verilen 15 günlük istirahat ile ilaç tedavisinin de bu süre zarfında gerekli hukuki mükellefiyetleri yapmasına engel teşkil edeceği sonucuna ulaşıldığı, davacının söz konusu beklenmeyen hali dikkate alındığında, mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karara yaptığı itirazın, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesi uyarınca süresinde kabul edilerek işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, söz konusu başvurunun süre yönünden reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davaya konu işlemi iptal etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının mücbir sebebe dayanamayacağı, itirazın süresi içerisinde yapılmadığı, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler ile UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden, davacıya ait muhtelif davalarda verilen kararların Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun yargısal denetiminden geçtiği, söz konusu kararlarda davacı şirket yetkilisinin aldığı sağlık raporunun mücbir sebep olarak kabul edildiği anlaşılmakla gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin reddine,

2.... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,

3.Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,

4.2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY :

Temyiz başvurusu, davacı adına tescilli serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın 95/7606 sayılı İthalat Rejimi Kararının 7. maddesi hükmüne aykırı olarak izin alınmaksızın ithal edildiğinden bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 4. fıkrası uyarınca mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karara vaki itirazın süre yönünden reddine dair işlemi iptali eden kararın bozulması istemine ilişkindir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinin birinci fıkrasında, yükümlülerin, kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde belirlenen usule göre itiraz edebilecekleri hükme bağlanmıştır.

Gümrük Yönetmeliği'nin "Süre ve Süre Uzatımı" başlıklı 31. maddesinde ise, kanunda belirtilen sürelerin aksine bir hüküm bulunmadıkça uzatılamayacağı veya ertelenemeyeceği ancak, mücbir sebep ve beklenmeyen hallerden herhangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar bu sürelerin işlemeyeceği, süresi dışında yapılan müracaatlarda, mücbir sebep ve beklenmeyen hallerin süresi içerisinde meydana geldiğini kanıtlayan belge ibrazı halinde ilgili gümrük idaresince mücbir sebep ve beklenmeyen hallere ilişkin olarak ibraz edilen belgelere göre ek süre verileceği, mücbir sebep ve beklenmeyen hallerin; doğal afetler (yangın, yer sarsıntısı, su basması, don, fırtına, kasırga v.b.), kanuni grev ve lokavtlar, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı, devletçe konulan yasaklar, abluka veya savaş hali, terör, ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk, yükümlü firmanın iflası veya şahıs firmalarında firma sahibinin ölümü, yükümlü firmanın faaliyetinin kamu otoritelerince durdurulması, yükümlünün iradesi dışında meydana gelen ve müdahalesiyle önlenemeyecek diğer durumlar olduğu hükümlerine yer verilmiştir.

Mücbir sebep sayılan durumların ortaya çıkması halinde, ilgili mevzuat uyarınca belirlenen sürelerin işlememesi, muhatapları bakımından korunma hakkını da beraberinde getirmektedir. Korunan hakkın kullanımı için de mücbir sebep sayılan durumların ilgililerince ispatlanması ve yerine getirilmeyen yükümlülük veya ödevle de nedensellik bağının bulunması gerekmekte olup, muhtelif sebepler arasında yer alan ağır kaza veya ağır hastalık nedeniyle kesin istirahat halinin mücbir sebep olarak kabulü zorunludur.

Olayda ise, ayaktan tedaviyle taburcu edilen davacı tarafından ileri sürülen ve rapora bağlanan hastalık halinin, dava konusu karara karşı süresi içerisinde itirazda bulunma hakkının kullanılmasını olanaksız kılacak ağırlıkta olmaması karşısında, söz konusu istirahat raporunun, itiraz başvurusu için kanunen öngörülen süreyi durduracak nitelikte bir mücbir sebep hali olarak kabulü mümkün görülmemiştir. Bu nedenle, davacı hakkında alınan karara vaki itirazın kanunda öngörülen süre geçirildikten sonra yapıldığının kabulü gerektiğinden, temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyoruz.