Danıştay 13. Daire Başkanlığı

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2023/3037 E.  ,  2023/3846 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı tarafından, alacaklısı olduğu ... Dağıtım Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. hakkında Fon Kurulu'nca alınan "Çağlayan Basım Yayın Ticari ve İktisadi Bütünlüğü" kararının süresinin dolması üzerine yeniden ticari ve iktisadi bütünlük kararı alınmasına ilişkin 27/05/2021 tarih ve 2021/215 sayılı Fon Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 6758 sayılı Kanun uyarınca, … Dağıtım Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nde görev yapan kayyımların yetkilerinin doğrudan Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (Fon) devredildiği, akabinde Fon Kurulu'nun ve Başbakan Yardımcılığının muhtelif kararlarıyla anılan şirketin yönetim kurulunun oluşturularak üyeliklerine atamalar yapıldığı, Fon Kurulu'nun 31/05/2019 tarih ve 2019/317 sayılı kararı ile, 6758 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun kapsamında kayyımlık yetkisi Fona devredilen … Dağıtım Ambalaj San. ve Tic. A.Ş.'nin gayrimenkulleri, menkulleri (makine, ekipman ve demirbaşları), diğer hak ve lisansları (kitap yayın hak ve lisansları, gayrimenkulleri üzerindeki irtifak hakkı ve bedelleri), Kaynak Dış Ticaret A.Ş. nezdindeki 12.000 ve … Hayvancılık San. Tic. A.Ş. nezdindeki 2.000.000 hissesi, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki markaları, nakit varlıkları (kasa ve mevduatları) ile bu varlıkların fer'i ve mütemim cüzü niteliğindeki tarafı oldukları sözleşmeler ve bu sözleşmelerden doğan ancak başlı başına iktisadi değeri olmayanlar da dahil olmak üzere diğer tüm mal, hak ve varlıklar bir araya getirilerek "Çağlayan Basım Yayın Ticari ve İktisadi Bütünlüğü"nün oluşturulduğu, akabinde Fon Kurulu'nun 27/05/2021 tarih ve 2021/215 sayılı kararı ile, Çağlayan Basım Yayın Ticari ve İktisadi Bütünlüğüne ilişkin 5411 sayılı Kanun'un 134'üncü maddesinde düzenlenen 2 yıllık ticari ve iktisadi bütünlük süresinin 31/05/2021 tarihinde sona erecek olması ve şirketin 18/05/2021 tarihli talebi dikkate alınarak 6758 sayılı Kanun kapsamında kayyımlık yetkisi Fon'a devredilen … Dağıtım Ambalaj San. ve Tic. A.Ş.'nin tüm mal, hak ve varlıklarının biraraya getirilmesi suretiyle yeniden "Çağlayan Basım Yayın Ticari ve İktisadi Bütünlüğü"nün oluşturulduğu, davacı tarafından Mahkeme ilamından kaynaklı işçilik alacaklarının tahsili için anılan şirket hakkında icra takibi başlatıldığı, borçlu şirket tarafından dava konusu şirket hakkındaki ticari ve iktisadi bütünlük kararının iki yıl süreyle uzatılmasına ilişkin 27/05/2021 tarih ve 2021/215 sayılı Fon Kurulu kararının icra dosyasına sunularak şirket aleyhine haciz, muhafaza ve satış işlemlerinin yapılamayacağı belirtilerek takibin durdurulmasının talep edilmesi üzerine davacı tarafından alacaklısı olduğu şirket hakkında alınan ticari ve iktisadi bütünlük kararının iki yıl süreyle uzatılmasına ilişkin 27/05/2021 tarih ve 2021/215 sayılı Fon Kurulu kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; şirketin mali durumu, ortaklık yapısı, diğer sorunları veya piyasa koşulları nedeniyle mevcut hâlin sürdürülebilir olmadığının Fon tarafından tespit edilmesi durumunda, şirketin yahut varlıklarının satılmasına veya feshi ile tasfiyesine karar verme yetkisinin Fon'da olduğu, bu hususta davalı idarenin uzmanlarınca yapılan tespit ve değerlendirmeler sonrasında, varlıkların değerinin korunması için ticari ve iktisadi bütünlük kararının ikinci kez alındığı, ikinci kez alınmasına engel herhangi bir mevzuat hükmü bulunmadığı, iki yıl içerisinde süreç tamamlanamadığından sürecin tamamlanabilmesi için alınan kararın davacının ve tüm alacaklıların yararına olduğu, bu itibarla, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; davacının alacaklı olduğu şirkete Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133. maddesi ile 6758 sayılı Kanun'un 19. maddesi gereğince kayyım ataması yapıldığı, görev yapan kayyımların yetkilerinin Fon'a devredildiği, Fon Kurulu'nun 27/05/2021 tarih ve 2021/215 sayılı kararıyla Çağlayan Basım Yayın Dağıtım Ambalaj Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkında alınan ticari ve iktisadi bütünlük kararının iki yıl süreyle uzatılmasına karar verildiği, Fon'un bankacılık mevzuatı kapsamında tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunması, Fon bankalarının yönetilmesi, Fon alacaklarının takip ve tahsili işlemlerinin yürütülmesi gibi görevlerin yerine getirilmesi amacıyla kurulduğu, Fon'un kayyım olarak atandığı şirketlerle ilgili tesis ettiği işlemlerin ise şirketin yönetimine ilişkin "kayyım işlemi" niteliğinde olduğu ve idarenin idare hukuku alanında gördüğü ve temel amacı kamu yararı olan idari faaliyetlerle ilgili bulunmadığı, buna göre davalının kayyım sıfatıyla yönettiği şirketlerin hak ve taraf ehliyetlerini koruduğu, anılan şirketlere ilişkin olarak kayyımın ticari gerekliliklere göre gerçekleştirdiği iş ve işlemlerin idarî işlem ve eylem nitelinde olmadığı, kayyım sıfatıyla ticari kural ve teamüllere dayanılarak tesis edilen işlemlerde kamu yararının değil ticari faaliyet gereklerinin esas alındığı ve kayyım işlemlerinin idare hukuku ilkelerine göre değil özel hukuk ilkelerine göre tesis edildiği dikkate alındığında, uyuşmazlığın esas itibarıyla Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen kayyımlık görevinin nasıl ifa edileceğine dair ilke ve kurallar ile Türk Ticaret Kanunu hükümleri dikkate alınmak suretiyle adli yargı yerlerince çözümlenmesi gerektiği, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargı merciileri görevli olduğundan davanın görev yönünden reddi gerekirken, esası incelenmek suretiyle verilen kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, uyuşmazlıkta görevli mahkemenin İstanbul İdare Mahkemesi olduğu, Fon'un kayyımı olduğu şirketlerle ilgili tesis ettiği işlemler bakımından idari yargının görevli olduğu konusunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından kesin olarak karar verildiği, anılan işlemlere karşı Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılan davalarda davanın yargı yolu uygun olmadığından bahisle reddine karar verildiği, Yargıtay kararlarının da bu doğrultuda olduğu, şirketin genel kurul yetkilerinin Fon'a devredildiği ve bu hususta Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin uygulama alanı bulamayacağı, Prof. Dr. … tarafından bu davalarda idari yargının görevli olduğu konusunda hukuki mütalaa hazırlandığı, dava konusu Fon Kurulu kararının idari işlem niteliğinde olduğu; davacı tarafından, ticari ve iktisadi bütünlük kararı alınmasının idari işlem niteliğinde olduğu ve idari yargının görev alanında bulunduğu, adli yargı mercilerinin görevli olduğu gerekçesiyle verilen kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :

Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ :

Davacı tarafından Mahkeme kararının temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmesi gerektiği, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Davacının temyiz istemi yönünden; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin 6. fıkrasında, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması hâlinde kararı veren merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, ilgili merci, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir. Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması hâlinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2'nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.";

7.fıkrasında ise, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3'üncü madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6'ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir." kurallarına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz edildiği ancak temyiz harcının ve posta giderlerinin ödenmediği, temyiz dilekçesinin sunulduğu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin 14/07/2023 tarihli yazısı ile, temyiz isteminin işleme konulabilmesi için temyiz harç ve posta gideri eksikliğinin 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrası uyarınca yazının tebliğinden itibaren 7 gün içinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz edilmemiş sayılacağına karar verileceğinin belirtildiği, 26/07/2023 tarihinde davacıya tebliğ edilen 14/07/2023 tarihli harç tamamlama yazısı üzerine verilen 7 günlük süre içinde söz konusu eksikliğin giderilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin 7. fıkrası uyarınca temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmesi gerekmektedir. Davalı idarenin temyiz istemi yönünden; İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın davacı yönünden TEMYİZ EDİLMEMİŞ SAYILMASINA,

2.Davalının temyiz isteminin ise reddine,

3.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA,

4.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

5.Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine,

6.2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 04/10/2023 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.