17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03/06/2014 Günü Zeytinburnu açıklarında demir sahasında bulunan Kamboçya bayraklı, ... IMO numaralı, davalı ... Denizcilik ve ... Management' in donatını ve işletmecisi olduğu ... isimli kuru yük gemisine ... isimli acentenin servis motoru kumanya ve malzeme nakli yapması esnasında nakliye vincine asılı sac plakaların, üzerine devrilmesi sonucunda geminin 2. Kaptanı, müvekkilerinin eşi ve babaları olan ...'un hayatını kaybettiğini ve bu kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını , bu kazanın meydana gelmesinin davalıların ağır kusur ve ihmalinin bulunduğunu. Vinç operatörü ...'in İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğine rağmen vinç operatörlüğüne ilişkin herhangi bir eğitim almamış olduğunu ve belgesiz vinç kullandığını ayrıca davalılardan ...'in gemide belgesiz olarak çalışan bir kişiyi istihdam etmiş olduğunu Yargıtay'ın önceki kararlarında da benimsediği bir görüşe göre işverenin bu açıdan sorumluluğununun kusura dayanmandığını davalıların bu gibi kazalardan kaynaklanan zararları giderecek olan ... sigortasının yaptırılmadığını bu sebeple TTK'ya dayalı bir rehin hakkı ortaya çıktığını. Davalıların ortaya çıkan maddi ve manevi zararların tümünü gidermekle yükümlü olduğunu Kaza neticesinde Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma neticesinde ....Asliye Ceza Mahkemesi ... E sayılı ceza dava dosyasının yargılaması başlatıltığını tüm bu gerekçelerle iş bu davayı açmak zarureti hasıl olduğunu, her bir davacı için şimdilik 200,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere, maddi tazminatın kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren işletilecek en yüksek avans faizi oranıyla davalılardan tahsilini, her türlü harç ve yargılama giderleri ile her bir müvekkili için ayrı ayrı hükmedilecek vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... Gemi Acenteliği ekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ..., ... Gemi Acenteciliği Limited Şirketi'nin yetkili olduğunu. Davacının davasının deniz hukukundan kaynaklı bir alacak olduğu göz önünde tutularak görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, Davada görevli Mahkeme İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu Sayın Mahkemenizce görevsizlik kararı verilerek dosyanın İhtias Mahkemesi olması sebebiyle İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini, açılan kamu davasında tüzel kişiliği ceza verilebilmesi mümkün bulunmadığından kanun gereği yargılandığını İşbu tazminat davasının müvekkilim ... yönünden husumet yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, Dava dilekçesi incelendiğinde hakkında yakalama kararı bulunan halen ifadesi alınamayan müteveffa ...'un çalıştığı geminin ... isimli kuru yük gemisinin kaptanı için " davalılardan ...'in" ifadesi kullanıldığını. Yine ... gemisinin donatanı ve işletmecisi ... denizcilik ve ... management ünvanlı şirketlerin iş bu davanın diğer davalıları ile zorunlu dava arkadaşlığı bulunması sebebiyle davanın reddi gerektiğini, Müvekkil şirkete ... botunun denize elverişlilik belgesi olduğu, diğer davalı ...'in T.C. Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı tarafından düzenlenen ... gemici ehliyetine sahip bulunması sebebiyle vinç operatörlüğü yapmasında hukuki bir engel bulunmadığını. müvekkillerinin herhangi bir kusurlu fiil olmadığı gibi, fiilleri ile netice arasında uygun illiyet bağı da olmadığını Müteveffa ...'un gemi küpeştesi ile saclar arasında sıkışması arasında uygun illiyet bağı olmadığını, Müteveffa tamamen kendi iradesi ile, müvekkil şirkete ait gemi ile ... gemisinin teması kesildikten sonra, 2.kaptanın görev tanımında olması beklenmeyen tedbirsizce sapanın boyunu kısaltmak amacı ile küpeşte ile sac gemilerin oluşturduğu dalgalar nedeniyle ... isimli geminin yalpalaması sonucu sacların üzerine devrilmesi neticesinde vefat ettiğini. Ayrıca davacıların TTK uyarınca gemi alacağı hakkı doğmadığını cevap dilekçesinde sunmuştur. Davalılardan ...'e usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap alınamamıştır. Mahkememizde açılan işbu davanın .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/06/2020 tarih, ... görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.

Görev konusu kamu düzenine ilişkin olup, kıyas veya yorum yoluyla genişletilemez ve değiştirilemez. Taraflarca ileri sürülmese bile mahkemece kendiliğinden dikkate alınmalıdır. İş mahkemelerinin görev alanını belirlerken hakim tarafların iddia ve savunmalarına göre değil, dava tarihinde yürürlükte bulunan ve 25 Ekim 2017 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun, İş Mahkemelerinin görev alanını belirleyen 5/a maddesini esas alarak belirleyecektir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/a maddesinde, "5953 sayılı kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı kanuna tabi gemi adamları, 22/05/2003 tarihli ve 4857sayılı İş Kanunu'na veya 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü uyuşmazlıklara bakmakla iş mahkemelerinin görevli olduğu" belirtilmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4.maddesinin 1.fıkrasının a bendi uyarınca, "deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar" hakkında, bu kanun hükümleri uygulanmaz, deniz taşıma işinde çalışanlar 854 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabidir. Deniz İş Kanunu, 1.maddesinin 1.fıkrası uyarınca da, bir geminin deniz iş kanunu kapsamına girebilmesi için öncelikle geminin Türk Bayrağı taşıması gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor ise, böyle bir gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmaz, haklarında Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Somut olayda, davacıların murisi ...'un ... isimli Kamboçya Bayraklı ... IMO numaralı geminin 2.kaptanı olduğu ,olay günü ... -1 isimli acentenin servis motoru kumanya ve malzeme nakli yapması esnasında nakliye vincine asılı sac plakaların üzerine devrilmesi sonucu hayatını kaybettiği olayda murisin çalıştığı geminin yabancı bayraklı olduğu, talebin 854 sayılı Deniz İş Kanunu'na tabi olmadığı, 7036 sayılı İş Mahkemesi Kanunu'nun 5/a madde hükmüne göre, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 2.Kısmının 6.Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile iş verenler arasında görülecek davalar da, iş mahkemelerinin görevleri kapsamına alındığı konusunda herhangi bir duraksama bulunmadığından, mahkememizce görevsizlik kararı verilerek aşağıdaki biçimde hüküm tesis edilmiştir.