Danıştay 12. Daire Başkanlığı

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/1309 E.  ,  2023/7105 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: … İl Emniyet Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin Yüksek Değerlendirme Kurulunun 2017/2 sayılı kararının onaylanmasına dair … tarih ve … sayılı Bakanlık Olurunun iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine , 3201 sayılı Kanun'un 55. Maddesinin onn dokuzuncu fıkrasının emniyet amirleri yönünden iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının 2016 yılında bir üst rütbeye terfi ettirilmemesine yönelik tesis edilen 21/11/2016 tarih ve 2016/2 sayılı Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı "davanın reddine" ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile, mahkeme kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline kesin olarak karar verildiği, bu durumda, davacının resen emekliye sevki için ön koşul olan, bekleme süresi dahil olmak üzere beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemediğinden söz edilemeyeceğinden, davacının 3201 sayılı Kanun'un 55. Maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca re'sen emekli edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının davanın açıldığı 05/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

Adana İl Emniyet Müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapan davacı, Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğünde görev yapmakta iken 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin Yüksek Değerlendirme Kurulunun 2017/2 sayılı kararının onaylanmasına dair … tarih ve … sayılı Bakanlık olurunun iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu işlemin iptaline, parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesi üzerine görevine iade edilmiş, bu kez Yüksek Değerlendirme Kurulunun 29/09/2017 tarih ve 2017/2 sayılı kararıyla 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 55. maddesinin on dokuzuncu fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti’nin hukuk devleti olduğu vurgulanmış;

138.maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinde ise, idarenin; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Yukarıda atıf yapılan Anayasa ve Kanun hükümlerine göre; idare mahkemelerinin yürütmenin durdurulması ve iptal kararları geçmişe etkili sonuçlar doğurmakta olup, bu nev'i kararlar üzerine idarelerin gecikmeksizin işlem yapması ve eylemde bulunması anayasal ve yasal bir zorunluluktur.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, kadrosuzluktan emekliye sevk edilmesine ilişkin Yüksek Değerlendirme Kurulunun … tarih ve … sayılı Bakanlık oluru kararının iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, Dairemizin 26/12/2023 tarih ve E:2021/6647, K:2023/7103 sayılı kararı ile bozulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; bu davada da sözü edilen yargısal süreç dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,

2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının 05/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak 26/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.