6. Hukuk Dairesi
6. Hukuk Dairesi 2012/7482 E. , 2012/13391 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Kiracılığın Tespiti, Muarazanın Önlenmesi
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kiracılığın tespiti, muarazanın önlenmesi davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiracılığın tespiti ve muarazanın önlenmesi isteğine ilişkindir. Mahkemece davalının idari yoldan tahliye istemesi şeklindeki muarazanın önlenmesine, kira ilişkisinin bitiş tarihinin tespiti yönündeki talebin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı ... arasında 01/06/2001 tarih ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi yapıldığını, kira süresinin 03/04/2008 tarih ve 121 sayılı encümen kararı ile 31/05/2011 tarihinden itibaren 15 yıl daha uzatıldığını, 01/01/2009 tarih ve 17 yıl 5 ay süreli noter onaylı kira sözleşmesi yapıldığını, daha sonra davalının sözleşmeden farklı kira bedeli talep etmesi nedeni ile noter onayı bulunmayan 01/09/2009 tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesinin yapıldığını, ancak 6570 sayılı yasanın 9. maddesi gereğince sözleşmede kiracı aleyhine değişiklik yapılamayacağını, kira süresinin 2026 Tarihinde sona ereceğini, belediyenin meclis kararının iptal edildiğinden bahisle ilk sözleşmenin bitim tarihi olan 31/05/2011 tarihine kadar davacının taşınmazı tahliye etmesini istediğini belirterek, muarazanın önlenmesine ve 31/05/2026 tarihine kadar kiracılığın tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalı savunmasında en son akdedilen 01/09/2009 tarihli sözleşmenin 31/08/2010 tarihinde sona erdiğini, davacının işgalci olduğunu ancak 2001 yılında imzalanan sözleşmenin büyük kısmının ifa edilmesi ve kiracının mağduriyetine sebep olmamak için 10 yıllık sözleşmeye bağlı kalınarak tahliyenin 31/05/2011 tarihinde yapılmasının talep edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece kira sözleşmesinin süresinin tek taraflı olarak belediye meclisi kararı ile ortadan kaldırılarak, herhangi bir tahliye davası açmaksızın kiralananın tahliyesinin istenilmesinin yasaya aykırı olması nedeni ile muarazanın önlenmesine, kira süresinin bitim tarihinin tespiti yönündeki talep bakımından, taraflar arasında kira ilişkisi olduğundan dolayı açılacak bir tahliye davasından tartışılması gerektiğinden bu konudaki talebinin reddine, karar verilmiştir.
Davaya konu taşınmaz ilk olarak 21.03.1995 tarihinde yapılan ihale ile 2886 sayılı yasanın 51. Maddesi gereğince ...'a ihale edildiği, bu kişi ile 1.1.1997 başlangıç tarihli ve 2 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığı, ardından kiralananın ... tarafından ... Petrol Ürünleri Tic.Ltd.Şti'ne devredildiği, davacı ile davalı arasında 1.6.2001 tarih ve 10 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığı, 03/04/2008 tarih ve 121 sayılı encümen kararı ile kira süresinin bitim tarihinden itibaren 15 yıl süre ile uzatılmasına karar verildiği, 80 ada 21 ve 25 parselde bulunan akaryakıt istasyonu ile ilgili olarak taraflar arasında 01/01/2009 başlangıç tarihli 31/05/2026 bitiş tarihli kira sözleşmesinin düzenlendiği, ancak daha sonra 01/09/2009 başlangıç tarihli ve 31/08/2010 bitiş tarihli 1 yıl süreli sözleşmenin düzenlendiği, Belediye encümeninin aldığı 06/10/2010 tarih ve 302 sayılı kararla 2886 sayılı yasaya göre kiraya verilen taşınmazların kira süresinin sona ermesi, uzatılması, yenilenmesi hususlarının 2886 sayılı yasaya göre yürütülmesi gerektiğinden 31/05/2011 tarihinde bitecek olan kira sözleşmesinin süresinin uzatılmasına ilişkin 03/04/2008 tarih ve 121 sayılı encümen kararının iptal edildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece, her ne kadar sözleşmenin süresinin tek taraflı olarak belediye encümen kararı ile ortadan kaldırılıp, herhangi bir tahliye davası açmaksızın kiralananın tahliyesinin istenilmesinin yasalara uygun olmadığı gerekçesi ile muarazanın önlenmesine karar verilmiş ise de, verilen kararda taraflar arasında düzenlenen ve 01/09/2009 başlangıç tarihli ve 31/08/2010 bitim tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesi hükümleri tartışılmamıştır. Bu sebeple taşınmazın kiralanmasına ilişkin tüm kira sözleşmeleri dayanak belgeleriyle birlikte getirtilerek, taraflar arasındaki 01/09/2009 tarihli sözleşme hükümleri de birlikte değerlendirilmek suretiyle, davacının kiracılık sıfatının devam edip etmediğinin bu davada tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.