Danıştay 4. Daire Başkanlığı

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7762 E.  ,  2024/1205 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, … pafta, … ada, … parsel, No:… adresinde kozmetik ürünleri satışı faaliyet konulu işyerine ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının, binanın riskli yapı olarak tespit edilmesinden bahisle iptal edilmesine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dava konusu işyerinin bulunduğu taşınmazın 6306 sayılı Kanun uyarınca riskli yapı olarak tespit edilmesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verildiği, riskli yapı tespiti üzerine riskli yapı onay işleminin iptali istemiyle açılan davada yürütmenin durdurulması isteminin reddedildiği, binanın riskli yapının tahliyesi ve yıkımı hususunda ise işlem tesis edilip edilmediğinin dosyadan anlaşılamadığı, bu durumda dava konusu işyerinin bulunduğu binanın 6306 sayılı Kanun uyarınca riskli yapı olarak değerlendirilmesinin doğrudan doğruya işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirmeyeceği, binanın güçlendirilmesi veya yıkılarak yeniden yapılması halinde davacı şirketin aynı işyerinde faaliyetine devam etmesinin muhtemel olduğu kanaatine varıldığından, dava konusu ruhsat iptali işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, riskli yapı kararı kesinleşen binanın tahliye ve yıkımının 6306 sayılı Kanuna göre emredici hüküm olduğu, kaldı ki işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilmeden işyerinin tahliye edilmesinin de mümkün olmadığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra;

4.maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak üzere genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı;

6.maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılacağı kurala bağlanmıştır. 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un (işlem tarihinde yürürlükte bulunan) 1. maddesinde; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlandığı, 2. maddesinin (d) bendinde; riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapılar riskli yapı olarak tanımlanmış, 3. maddesinde; riskli yapıların tespitinin, yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, masrafları kendilerine ait olmak üzere, öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, Bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılacağı ve sonucun Bakanlığa veya İdareye bildirileceği, Bakanlıkça veya İdarece yaptırılan riskli yapı tespitlerine karşı maliklerce veya kanuni temsilcilerince onbeş gün içinde itiraz edilebileceği, 5. maddesinde ise; riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlardaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesinin esas olduğu, uygulamaya başlanmadan önce, riskli yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine 60 günden az olmamak üzere süre verileceği, bu süre içinde yapı, malik tarafından yıktırılmadığı takdirde, yapının idari makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ve tekrar süre verilerek tebligatta bulunulacağı, verilen bu süre içinde de maliklerince yıktırma yoluna gidilmediği takdirde, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma işlemleri, yıktırma masrafı ile gereken diğer yardım ve krediler öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili idarelerin, insan sağlığına zarar verilmemesi, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, imar ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranılmamasını ruhsatın verilmesi sırasında inceleyeceği gibi, ruhsatın verilmesinden sonra da incelemekle yükümlü olduğu, 6306 sayılı Kanunun 3. maddesinde gösterilen usulle, ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapılar yönünden ise, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ile yıktırma işlemlerinin verilen süre içerisinde malikleri tarafından yapılmaması halinde idare tarafından insandan ve eşyadan tahliye edilerek yıkılacağı ve yıktırılacağı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, … pafta, … ada, … parsel, No:… de kayıtlı binanın riskli yapı olarak tespit edilmesi üzerine binada No:… adresinde kozmetik ürünleri satışı konusunda faaliyet gösteren davacıya ait işyerine ilişkin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edildiği, işyerinin bulunduğu binanın riskli yapı olarak tespitine ilişkin Beşiktaş Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı onay işlemine itiraz edildiği, söz konusu riskli yapı tespitine ilişkin işlem ile bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle … İdare Mahkemesinin E… sayılı esasında dava konusu edildiği, Mahkemenin … tarih ve K:… sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği ve bu kararın … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E.… , K.… sayılı kararı ile istinaf başvurusu reddedilerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, … pafta, … ada, … parsel, No:… de kayıtlı ana taşınmaza ilişkin riskli yapı kararının kesinleşmesi sonucu 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapının yıkılabilmesi ve riskin bir an evvel ortadan kaldırılabilmesi için riskli yapı içindeki davacıya ait ruhsatlı işyerinin de tahliyesinin gerektiği, dolayısıyla No: … adresinde bulunan binanın yıkılıp aynı binada bulunan 102A/5 No'lu yapının bırakılması mümkün olmayacağından, yukarıdaki mevzuat uyarınca davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin davalı belediye tarafından tesis olunan … tarih ve … sayılı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.