Danıştay 4. Daire Başkanlığı

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7526 E.  ,  2024/1125 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Konya İli, Altınekin İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresindeki akaryakıt istasyonuna işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesine ilişkin yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin kiracısı olduğu akaryakıt istasyonu için düzenlenmiş ... tarih ve … nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, söz konusu ruhsatın Konya 5. Noterliği'nce tanzim edilen … tarih ve … yevmiye nolu sözleşme ile taşınmazın maliki olan dava dışı ... isimli kişiye devredildiği, yeni ruhsat sahibi tarafından, söz konusu ruhsatın iptali istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulması üzerine … tarih ve … sayılı işlemle ruhsatın iptaline karar verildiği, daha sonra davacı tarafından, Konya 5. Noterliğince düzenlenen … tarih ve … yevmiye nolu kira sözleşmesine istinaden yeni bir işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesine ilişkin 08/09/2021 tarihinde başvuruda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için güncel kira sözleşmesi ile taşınmazın kiracısı olunması gerektiği, olayda ise, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunda davalı idareye sunulan 17/06/2021 tarihli kira sözleşmesinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının taşınmazın maliki olan dava dışı ... isimli kişiye devredildiği 18/06/2021 tarihinden önce düzenlenmiş olduğu, anılan yer için taşınmaz maliki ile imza altına alınmış güncel bir kira sözleşmesi bulunmadığı, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı, dava dışı ...'ın hileli davranışlarla ruhsatın devrini sağladığı, ruhsat devrine ilişkin sözleşmenin iptali istemiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E…. sayılı dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiği, ruhsat devrinin kira aktinin de devredildiği anlamına gelmediği, ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

10/08/2005 tarih 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine, aynı Yönetmeliğin "Ruhsatın Düzenlemesi" başlıklı 12. maddesinde ise, "Sıhhi işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1'de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir." düzenlemesine yer verilmiş, Örnek 1'de ise, "Mülkiyet durumu: Kira (kira sözleşmesi) Malik (tapu sureti)" şeklinde doldurularak müracaat edileceği belirtilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirketin kiracısı olduğu akaryakıt istasyonu için düzenlenmiş 03/07/2019 tarih ve 41 nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, söz konusu ruhsatın Konya 5. Noterliği'nce tanzim edilen … tarih ve … yevmiye nolu sözleşme ile taşınmazın maliki olan dava dışı ... isimli kişiye devredildiği, yeni ruhsat sahibi tarafından, söz konusu ruhsatın iptali istemiyle 18/08/2021 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulması üzerine 26/08/2021 tarih ve 44779 sayılı işlemle ruhsatın iptaline karar verildiği, ruhsat iptali üzerine, davacı tarafından yeni bir işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı verilmesine ilişkin 08/09/2021 tarihinde başvuruda bulunulduğu, başvuru sırasında Konya 5. Noterliğince düzenlenen … tarih ve … yevmiye nolu kira sözleşmesinin idareye sunulduğu, kira sözlemesinin ruhsatın devir tarihinden önce düzenlendiği, güncel olmadığı gerekçesiyle davacının ruhsat talebinin reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuatın ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için yapılacak başvuru sırasında başvuruya eklenecek belgeler arasında kira sözleşmesi yer almakla birlikte, kira sözleşmesinin ruhsat devir tarihinden önce düzenlenmiş olması, doğrudan ruhsat talebinin reddedilmesi için bir gerekçe değildir. Dosyada, dava dışı …'ın, ruhsat devir sözleşmesine istinaden, kendi adına ruhsat düzenlenmesi için Belediye'ye başvurduğuna dair bilgi ve belge bulunmamaktadır, dolayısıyla davaya konu akaryakıt istasyonu için yürürlükte olan, geçerli bir ruhsat bulunmadığından, işlem tarihi itibariyle ruhsatsız olan işyerine, geçerli şartları taşıyan, gerekli bilgi ve belgeleri sunan herhangi bir şahıs alına ruhsat düzenlenmesine engel bulunmamaktadır. Dosyaya sunulan kira sözleşmesi; 15/05/2021 ve 15/05/2022 tarihlerini kapsamaktadır ve davacı 08/09/2021 tarihinde yani davacı ile akaryakıt istasyonunun maliki arasındaki kira akti devam ederken, yeni bir ruhsat talebinde bulunmuştur. Ruhsatın devredilmiş olması imzalanan kira sözleşmesinin geçerliliğini ortadan kaldırmamaktadır. Bu nedenle, idareye geçerli ve halen süresi sona ermemiş bir kira sözleşmesi sunularak işyeri açma ve çalışma ruhsat başvurusunda bulunan davacının 08/09/2021 tarihli talebinin, kira sözleşmesinin güncel olmadığından bahisle reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, belirtilen gerekçeyle verilen temyize konu kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 21/02/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.