Danıştay 3. Daire Başkanlığı

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/10868 E.  ,  2024/1514 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y

2.(DAVALI) … Vergi Dairesi Müdürlüğü

…

İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K: … sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararına uyularak sonuçlandırıldığı … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :

Dava konusu istem: Davacı adına, alımlarının bir kısmını sahte faturalarla belgelendirdiğinden bahisle bu faturalara dayalı indirimleri reddedilmek suretiyle yeniden oluşturulan beyan tablosuna göre 2016 yılının Ocak ila Mayıs ve Ağustos dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında 7143 sayılı Kanun'un yayımı tarihinden önce 16/01/2018 tarihli iş emri yazısına istinaden sahte belge kullanımı yönünden sınırlı olarak vergi incelemesi başlatıldığı, davacının 7143 sayılı Yasada öngörülen süre içerisinde 20/06/2018 tarihinde gelir vergisi ile katma değer vergisi yönünden matrah ve vergi artırımında bulunduğu, dava konusu cezalı tarhiyatların dayanağı vergi inceleme raporunun davacının vergi artırımında bulunduğu tarihten sonra 02/07/2018 tarihli yazı ekinde vergi dairesi müdürlüğüne intikal ettiği anlaşıldığından, inceleme sonucu bulunan matrah ve vergi farkı ile yükümlünün 7143 sayılı Kanun'un 5. maddesi hükümlerine göre artırdığı vergi değerlendirilmeden salınan dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle tarhiyat kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararına uyularak davacının ilgili yıllarda artırılan matrah veya vergi tutarlarının, vergi incelemeleri veya takdir komisyonu kararlarına göre o yıl için belirlenen matrah veya vergi farkından fazla veya bu tutar kadar olması durumunda mükellef hakkında ayrıca vergi incelemeleri ve takdir komisyonu kararlarına göre vergi tarhiyatı yapılmayacağı ve ceza uygulanmayacağı yolundaki hüküm uyarınca, davacı hakkında düzenlenen inceleme raporu sonucu bulunan matrah veya vergi farkı ile artırdıkları matrahlar göz önüne alınarak tarhiyat yapılması gerektiğinden dava konusu tarhiyatın, davacının 7143 sayılı Kanun uyarınca artırdığı matraha isabet eden kısmında hukuka uygunluk, artırdığı matrahı aşan kısma isabet eden kısmında ise hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle tarhiyat azaltılmıştır.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :

Davacı tarafından, Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararının yanlış yorumlandığı, tarhiyatın, artırılan matrahı aşan kısmı için kullanılan faturaların sahte olup olmadığının irdelenerek bir karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davalı idare tarafından, yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. TARAFLARIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NUN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY :

Davacı hakkında 7143 sayılı Kanun'un yayımı tarihinden önce 16/01/2018 tarihli iş emri yazısına istinaden sahte belge kullanımı yönünden sınırlı olarak vergi incelemesi başlamış, davacı 7143 sayılı Yasada öngörülen süre içerisinde 20/06/2018 tarihinde katma değer vergisi yönünden vergi artırımında bulunmuş, dava konusu tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporu davacının vergi artırımında bulunduğu tarihten sonra 02/07/2018 tarihli yazı ekinde vergi dairesi müdürlüğüne intikal etmiştir.

Tarhiyatın, vergi artırım tutarı gözetilmeksizin yapılanmasının aykırı olduğu tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle kaldırıldığı … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki Karar, Danıştay Dördüncü Dairesince davacının ilgili yıllarda artırılan matrah veya vergi tutarlarının, vergi incelemeleri veya takdir komisyonu kararlarına göre o yıl için belirlenen matrah veya vergi farkından fazla veya bu tutar kadar olması durumunda mükellef hakkında ayrıca vergi incelemeleri ve takdir komisyonu kararlarına göre vergi tarhiyatı yapılmayacağı ve ceza uygulanmayacağı yolundaki hüküm uyarınca, davacı hakkında düzenlenen inceleme raporu sonucu bulunan matrah veya vergi farkı ile artırdıkları matrahlar göz önüne alınarak karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla sözü edilen bozma kararına uyularak tarhiyat azaltılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Hakkında Kanun’un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 4. fıkrasında, Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı kural altına alınmıştır. 18/05/2018 tarihinde yayımlanan 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 5. maddesinin 3. fıkrasında, mükelleflerin, bu fıkrada belirtilen şartlar dâhilinde katma değer vergisini artırarak bu maddede belirtilen süre ve şekilde ödemeleri halinde, kendileri nezdinde söz konusu vergiyi ödemeyi kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak katma değer vergisi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacağı, 7. fıkrasında, bu maddeye göre matrah veya vergi artırımında bulunulmasının, bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlanılmış olan vergi incelemeleri ile takdir işlemlerine engel teşkil etmeyeceği, ancak, artırımda bulunan mükellefler hakkında başlanılan vergi incelemeleri ve takdir işlemlerinin, bu maddenin 1. fıkrasının (ı) bendi ve 3. fıkrasının (e) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihini izleyen ayın başından itibaren iki ay içerisinde sonuçlandırılamaması hâlinde, bu işlemlere devam edilmeyeceği, bu süre içerisinde sonuçlandırılan vergi incelemeleri ile ilgili tarhiyat öncesi uzlaşma taleplerinin dikkate alınmayacağı, inceleme veya takdir sonucu tarhiyata konu matrah veya vergi farkı tespit edilmesi hâlinde, inceleme raporları ile takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarihten önce artırımda bulunulmuş olması şartıyla inceleme ve takdir sonucu bulunan farkın, bu maddenin 1., 2. ve 3. fıkra hükümleri ile birlikte değerlendirileceği, inceleme ve takdir işlemlerinin sonuçlandırılmasından maksadın inceleme raporları ve takdir komisyonu kararlarının vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirilmesi olduğu hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Kamu düzeni kaygısıyla ortaya çıkan usuli kazanılmış hakkı yargılamada kesintisiz uygulamak hak ve adalete aykırı sonuçlar doğuracağından, yine kamu düzeni gözetilerek söz konusu hakka istisnalar getirilmiştir.

Yukarıda yer verilen Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılacağı yolundaki düzenlemenin iptali istemiyle yapılan başvurunun görüşüldüğü Anayasa Mahkemesi kararında, usuli kazanılmış hak ilkesini hukuki güvenliği sağlama ve kamu yararını gerçekleştirme amacıyla kanun hükmü niteliğine kavuşturan kanun koyucunun, meşru amaçlarla ve hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacak şekilde yargılamanın hakkaniyet, hukukun üstünlüğü gibi ilkelerin görmezden gelinerek ya da temel hak ve özgürlükler ihlal edilerek sonuçlandırılması yolunda bir iradesinin varlığından söz etmenin mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Davacının 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun uyarınca katma değer vergisi yönünden vergi artırımında bulunmasının Kanun'un 5. maddesinin 7. fıkrası uyarınca tarhiyata engel olmadığı olayda, tarhiyatın hukuka uygun olup olmadığı yönünde yapılan inceleme üzerine tarhiyatın yerinde olduğu sonucuna varılırsa ancak o zaman Kanun'un 5. maddesi hükümlerine göre artırdığı vergi değerlendirilerek karar verilmesi gerektiğinden tarhiyatın hukuka uygun olup olmadığı yönünde inceleme yapılmadan hüküm kurulması davacının mülkiyet hakkını olumsuz etkileyecektir.

Bu durumda, Vergi Dava Dairesince, her ne kadar Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararına uyularak tarhiyatın, davacının 7143 sayılı Kanun uyarınca artırdığı vergiye isabet eden kısmında hukuka uygunluk, artırdığı vergiyi aşan kısmında ise hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle tarhiyat azaltılmışsa da Vergi Dava Dairesi kararının tarhiyatın yerinde olup olmadığına ilişkin inceleme yapılarak karar verilmek üzere davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulması, davalı idarenin temyiz isteminin ise bu nedenle reddi gerekmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;

1.Davacı temyiz isteminin kabulüne,

2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının, tarhiyatın, davacının artırdığı vergiyi aşan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA,

3.Kararın; tarhiyatın, davacının 7143 sayılı Kanun uyarınca artırdığı matraha isabet eden kısmına yöneltilen davalı idare TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 18/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.